Những bức thư mới được công bố của Nicolai Ostrovsky
Đó là những bức thư mà Nicolai Ostrovsky (1904 - 1936), tác giả tiểu thuyết lừng danh Thép đã tôi thế đấy, gửi cho con gái út của vị bác sĩ đã chữa bệnh cho Ostrovsky giai đoạn mùa thu 1922. Nhiều phần trong những bức thư này về sau xuất hiện trong tiểu thuyết Thép đã tôi thế đấy.
Người đầu tiên phát hiện ra những bức thư này là ông Ivan Marchenco, cư dân thành phố Berdyansk, giáo viên tiếng Nga ở Trường đại học Bách khoa Kharcov. Marchenco đã có hơn ba mươi năm sưu tầm các tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp của Ostrovsky.
Theo Marchenco thì đầu mối để ông có được những tư liệu quý báu này là Lyudmila (thường được gọi là Lyusi), con gái út của giáo sư Vladimir Berenfus, người đã chữa bệnh cho Ostrovsky giai đoạn mùa thu 1922 khi ông bị chấn thương não nặng. Hiện Lyudmila vẫn gìn giữ những lá thư của
Bức thư thứ nhất đề ngày 3/10/1922. Đó là một bức thư dài, lủng củng và rất nhiều lỗi chính tả. Ostrovsky thông báo rằng anh bị ốm “không chỉ về thể xác mà cả tinh thần”, rằng đã ba năm nay thường xuyên cảm thấy nghị lực giảm sút hoàn toàn “và muốn bỏ đi đâu đấy mãi mãi”. Tiếp đó là: “Lyusi, mình không viết về những tình cảm của mình đối với bạn, vì chúng vẫn chưa rõ ràng”. Cuối thư Ostrovsky viết: “Không ai đoái hoài tới mình, mình sống cách biệt, gần như trong một khu trại. Lyusi, mình chờ đợi thư của bạn, có thể là lá thư cuối cùng. Chờ đợi đến mức bạn không hình dung nổi”.
Bức thư thứ hai được gửi từ Shepetovka sáu tháng sau đó, ngày 20/3/1923. Đây cũng là một bức thư dài, nhưng ít nét gạch xóa hơn, và giọng điệu của nó cũng lạc quan hơn. Ostrovsky đã đổi cách xưng hô, anh gọi Lyusi là “em’ và “bạn tuổi thơ”... Anh bình thản thông báo rằng, trong thời gian qua đã thực hiện một “công việc” để rồi sau đó ba tháng trời liền phải vật lộn với thần chết. “Anh quyết định nã một viên đạn vào mình, có điều rất tiếc là nó không rơi vào trán, mà vào ngực, đó là một sai sót, vì rằng anh đã bắn vào đỉnh phổi. Lyusi, anh đã bắn trượt mấy millimét. Sai sót này đã khiến anh phải trả giá nhiều ngày đau đớn thể xác quá sức chịu đựng”.
Tiếp đó anh viết rằng, có lẽ cần phải có một chiếc cặp giấy để đựng tất cả những ý nghĩ và tình cảm tản mạn của anh, rằng anh sợ đánh mất những giọt lý trí cuối cùng. Rồi bỗng nhiên là những lời bộc bạch: “Khi ý định tự tử không thành, anh mới cảm thấy tất cả vẻ đẹp của đời sống chúng ta. Thật lạ lùng, ở cái thành phố
Một số ý tưởng trong bức thư sau này được thể hiện trong tiểu thuyết Thép đã tôi thế đấy: Vào giây phút khó khăn của cuộc đời, Paven Korchagin bỗng nhớ tới khẩu brawning, nhưng gạt bỏ ý nghĩ tự sát, anh nói với mình: “Hãy biết sống cả khi cuộc đời trở nên không thể chịu nổi. Hãy làm cho nó có ích”.
Ostrovsky gửi bức thư thứ ba cho Lyudmila ngày 8/8/1924. Trong đó anh gọi Lyusi bằng “bạn”, trách chị ít khi viết về bản thân mình một cách kỹ càng. Tiếp theo là những suy ngẫm (sau này là những ý nghĩ của Paven Korchagin): “Chúng ta có nhiều người sinh ra từ than bụi lầy bùn, nhưng luôn luôn khao khát điều tốt đẹp cho bản thân và cho những người anh em của mình đang dấn thân vào cuộc đấu tranh, và phần lớn họ đã hiến dâng cuộc đời mình cho nó, hoặc dẫn dắt những người khác và tự mình đi tới đích”.
Họ không gặp lại nhau nữa. Bức thư cuối cùng Ostrovsky gửi cho Lyudmila ngày 2/12/1935 từ
Cuộc sống của Ostrovsky còn lại rất ngắn ngủi. Ông mất ngày 22/12/1936. Theo kết luận của bác sĩ, Ostrovsky bị bệnh viêm khớp mạn tính. Ngoài ra, ông còn bị lao cả hai thận. Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới cái chết của ông là bệnh thận.
Có hàng triệu người đã từng được giáo dục bằng hình tượng của Paven Korchagin với nghị lực phi thường, lòng quả cảm và niềm say mê lý tưởng. Theo thống kê, các cuốn tiểu thuyết của N. Ostrovsky: Thép đã tôi thế đấy và Ra đời trong bão táp (chưa kết thúc) đã được xuất bản 766 lần bằng 75 thứ tiếng, cho đến nay vẫn chinh phục trái tim hàng triệu người trên thế giới
