Người hùng của "Quả táo cắn dở" - Steve Jobs: Hãy bán những giấc mơ

Thứ Tư, 19/10/2011, 16:20

"Huyền thoại sống" của thung lũng Silicon - Steve Jobs - cũng chính là người đem đến iPod, iPhone, iPad, MacBook... cùng những sản phẩm vô cùng thời trang, tinh xảo và hữu dụng khiến cả thế giới phải phát cuồng, vừa qua đời chiều 5/10 vừa qua trong sự bàng hoàng và nuối tiếc.

Được xem là người mang lại cuộc cách mạng trong công nghệ, Steve đang là một trong những nhân vật có sức ảnh hưởng lớn nhất lên toàn thế giới. Và nếu ai đó thực sự muốn khám phá xem điều gì đã khiến thương hiệu danh giá nhất hành tinh Apple trở nên vĩ đại và cuốn hút cả thế giới như thế, ắt phải tìm hiểu những bí mật thẳm sâu bên trong trí tuệ và con người của Steve - cha đẻ của những tuyệt phẩm đang nức lòng những tín đồ yêu mến Apple cuồng nhiệt nhất.

iPhone 4S - "dành cho Steve"?

Những tín đồ cuồng nhiệt của "quả táo cắn dở" đang trong những thời khắc đầy xúc cảm. Họ vừa hân hoan chào đón sản phẩm mới của Apple, nhưng khi sản phẩm mới được công bố đêm 4/10 là chiếc iPhone 4S thay vì siêu phẩm iPhone 5 mà họ đếm từng ngày mong đợi thì niềm hân hoan đã nhường chỗ cho sự hụt hẫng đến bực tức. Rồi chỉ đúng 1 ngày sau, cộng đồng những kẻ cuồng nhiệt bàng hoàng rơi nước mắt khi thần tượng của họ, người hùng của "những trái táo cắn dở" đã ra đi vĩnh viễn. Lúc này, mọi lúc mọi nơi chỉ còn vang lên cái tên "Steve" huyền thoại, và bỗng chốc, chẳng cần iPhone 5, chiếc iPhone 4S vừa ra lò vụt trở nên được săn đón và nhuốm màu "huyền bí".

Người ta đã tiên liệu về một tương lai xấu bởi gần 2 tháng trước đây, Steve Jobs đã chuyển giao chiếc ghế giám đốc điều hành (CEO) Apple lại cho Tim Cook, dừng lại chuỗi 14 năm "làm mưa làm gió" đưa Apple đến đỉnh vinh quang. Từ năm 2004 đến nay, ông vừa phải sống và làm việc, vừa phải bền bỉ chống lại một căn bệnh hiếm - bệnh ung thư tuyến tụy. Tiếc thay, căn bệnh đã tỏ ra mạnh hơn và khuất phục được cả con người bản lĩnh thép như Steve. Và giờ đây, iPhone 4S bất ngờ ra mắt, liệu có phải là một tri ân mà Apple dành cho Steve? (một cách chơi chữ: 4S = 2 chữ viết tắt của "Four Steve đọc lái của từ "For Steve" - tạm dịch: "Dành cho Steve"). Hay đây đơn thuần chỉ là một cú chớp cơ hội cuối cùng trong kinh doanh mà Apple nhân thời điểm này làm một thương vụ ngoạn mục? Chưa ai trả lời được chính xác câu hỏi ấy, nhưng có vẻ như iPhone 4S, vì lịch sử ra đời của nó, lại được người ta lùng mua như một cách để lưu giữ "dấu ấn về Steve".

Người truyền cảm hứng cho thế giới

Steve Jobs, có tên đầy đủ là Steve Paul Jobs, sinh ngày 24/2/1955 tại San Francisco. Cha ruột của Jobs là Adbufattah Jandali, một sinh viên người Syria, sau này trở thành giáo sư khoa học chính trị và mẹ ông, Joanne Simpson người Mỹ, là một nhà ngôn ngữ học. Xuất thân từ gia đình Hồi giáo triệu phú ở Syria, cha ông di cư sang Mỹ từ những năm 50 thế kỷ trước. Tại thời điểm Jobs được sinh ra, cha mẹ ông vẫn đang là sinh viên chưa tốt nghiệp. Bởi thế, sự bảo thủ và giáo lý gia đình đã không cho phép cha mẹ Jobs cưới nhau với sự hiện diện của một đứa con chưa giá thú. Và Jobs đã được nhận làm con của cặp vợ chồng tên là Paul và Clara Jobs, ông mang họ của cha mẹ nuôi từ ấy.

Jobs cứ thế lớn lên trong căn nhà của cha mẹ nuôi và chiếc máy tính Macintosh đầu tiên cũng như Công ty máy tính lừng danh Apple được Jobs cùng với một người bạn khai sinh vào năm 1976 đã ra đời từ chính gara của căn nhà này. Đến năm 1985, do xung đột gay gắt với ban lãnh đạo, Jobs bị hất khỏi công ty. Ông chỉ trở lại đó vào năm 1996, khi Apple gần như "thoi thóp", chỉ còn ít ngày nữa là tới thời hạn nộp đơn phá sản. Như một phép mầu, Jobs đã vực dậy và phù phép biến nó thành một thương hiệu lừng danh.

Steve nổi tiếng vì dám mạo hiểm. Ông có đủ gan đối đầu với rủi ro lớn khi triển khai ý tưởng mới và luôn không hài lòng với những cách tân nhỏ bé của các cộng sự. Steve luôn đòi hỏi, sản phẩm làm ra phải có chất lượng cao và sẵn sàng loại bỏ những thứ người khác cho là cần thiết, thậm chí hủy diệt hoàn toàn các công nghệ cũ. Steve là người đề cao mô hình sáng tạo hướng tới, dựa vào cá nhân và tinh hoa chứ không phải số đông. Ông luôn tìm kiếm những yếu tố siêu vượt trội. Jobs nói rằng, một nhà thiết kế, một kỹ sư hay một nhà quản lý siêu đẳng thật sự phải là người không chỉ giỏi hơn 10%, 20% hay 30% so với người rất giỏi khác, mà phải hơn 10 lần.

Steve Jobs (trái) cùng với Steve Wozniak trong những ngày đầu của Apple.

Ngay từ ngày đầu ở Apple, Steve đã dựng lên viễn cảnh hoạt động cho công ty và định hình cuộc cách mạng máy vi tính cá nhân. Từ chiếc máy tính Apple II mà ông phát triển cùng cộng sự Steve Wozniak từ những ngày đầu, đến năm 1984, Steve Jobs tiếp tục thay đổi thế giới máy tính bằng việc phát triển Macintosh, chiếc PC thương mại đầu tiên sử dụng chuột và giao diện đồ họa bắt mắt. Đó là khuôn mẫu điển hình cho mọi máy tính ngày nay hoạt động, dù rằng Apple bị "kỳ phùng địch thủ" Microsoft qua mặt trong lĩnh vực buôn bán PC.

Sau khi rời khỏi Apple, Jobs đã điều hành một công ty máy tính mang tên NeXT. Tuy không thành công nhưng NeXT đã phát triển một hệ điều hành sau này hợp nhất vào sản phẩm của Apple để cho ra đời hệ điều hành OSX nổi tiếng. Ngoài ra, NeXT cũng có một hệ điều hành khác sau này sử dụng trên các thiết bị di động của Apple mang tên iOS. Năm 1986, Jobs cũng mua Pixar, một công ty nhỏ chuyên làm phim hoạt hình bằng công nghệ 3D từ tay George Lukas. Dưới thời ông, Pixar đã biến thành một trong những studio thành công nhất thế giới và đã thay đổi vĩnh viễn cách thức người ta làm phim hoạt hình, trước khi được bán lại cho Hãng Disney với giá 7,4 tỉ USD. Steve nhận được 7% cổ phần của Disney để trở thành cổ đông có vốn góp lớn nhất của hãng này.

Năm 1997, khi Jobs trở lại nắm ghế CEO của Apple theo sau là thương vụ sáp nhập với NeXT. Apple lúc này sa sút quá nhiều so với khi ông dứt áo ra đi, các sản phẩm chỉ tầm thường và đang bên bờ phá sản. Dưới bàn tay phù phép của Jobs, không đầy 14 tháng sau Apple đã vươn lên trở thành một thương hiệu siêu lợi nhuận, với mọi sản phẩm tung ra dù giá cao nhưng đều gây những cơn sốt mong chờ. Sự trở lại của Jobs với Apple song hành với sự ra mắt chiếc máy nghe nhạc iPod. Không phải là thiết bị nghe nhạc cá nhân đầu tiên trên thế giới, nhưng iPod sở hữu những tính năng công nghệ đỉnh cao, tiện ích hoàn hảo và là sự cách mạng làm thay đổi cách hưởng thụ âm nhạc của thế giới. Theo chân iPod là dịch vụ truyền thông số iTunes, được đánh giá là thành công nhất thế giới.

Steve Jobs luôn là người truyền cảm hứng cho thế giới. Ông không chịu dừng lại và liên tiếp giới thiệu những sản phẩm "siêu" thông minh của mình. Chiếc iPhone đầu tiên gây chấn động mạnh.  Rồi tiếp tục là chiếc máy tính bảng iPad, hiện đang trong tiến trình thay thế một phần các máy tính xách tay. Và với tuyên bố: chúng ta đang ở thời kỳ "hậu máy tính cá nhân", Steve Jobs lại hồi sinh một trong những đứa con đầu lòng của mình, máy tính Mac. Dù rằng chưa thể trở thành sản phẩm bán chạy nhất thế giới, nhưng MacBook đang là sản phẩm được cả thế giới thèm muốn và tốc độ tăng trưởng doanh số của nó đã vượt xa mọi sản phẩm khác trong ngành công nghiệp PC suốt 5 năm qua.

Và người ta vẫn đồn đoán rằng, Apple còn đang âm thầm sáng tạo ra một siêu sản phẩm mới từ một thiết bị hết sức thông dụng và bình thường khác: chiếc tivi trong mỗi gia đình.

Chủ nghĩa hoàn hảo và những giấc mơ

Dù vẻ bề ngoài trước đây khá phong độ hay gần đây gầy gò xanh xao trong chiếc áo thun cổ lọ màu đen và quần jeans xanh, Steve Jobs luôn là một sự kết hợp "kỳ dị" giữa những phẩm chất tốt và những thói tật xấu. Thiên hạ thường quy kết Steve là kẻ tự cao tự đại, theo đuổi chủ nghĩa hoàn hảo một cách cực đoan và đầy chuyên quyền độc đoán. Đến mức, Jobs từng được tạp chí Fortune "vinh danh" là một trong "những ông chủ khó chịu nhất nước Mỹ" với nhận định: "Đòi hỏi hoàn hảo đến độc ác của Jobs thiêu rụi cả nhân viên có động cơ làm việc mạnh nhất".

Jobs cũng thường xuyên gây căng thẳng với ban lãnh đạo và chuyện "Steve quát vào mặt tôi" là chuyện quá thường ngày của những ai từng là nhân viên duới quyền. Có nhiều giai thoại về kiểu cách điều hành "không giống ai" của Steve. Ấy thế nhưng, đó cũng chính là những phẩm chất cần thiết mà gã CEO Apple và Pixar lừng danh làm nên những kỳ tích tưởng chừng như không thể.

Kỳ lạ rằng con người có những tính cách khó chịu ấy - Steve Jobs vẫn được hâm mộ hơn cả một ngôi sao màn bạc. Hàng triệu triệu tín đồ cuồng tín nhất trên khắp thế giới đã và đang gia nhập vào "giáo phái" của ông, ngày ngày háo hức, trông chờ những "quả táo thần diệu" mới. Steve Jobs đã dạy chúng ta rằng, khách hàng của bạn không quan tâm đến sản phẩm của bạn. Cái họ quan tâm là chính họ, hy vọng của họ, tham vọng của họ. Nếu bạn giúp khách hàng đạt được ước mơ, bạn sẽ có được họ. Jobs đã làm được như những gì mình nói. Ông đã tạo nên những giấc mơ mới trên thế giới, để rồi chính ông lại giúp chúng ta thỏa mãn những giấc mơ ấy bằng những sản phẩm vừa thiết yếu, vừa thời trang và tiên phong trong lĩnh vực công nghệ.

Những điều ít biết về huyền thoại Steve Jobs

Người mắc chứng khó đọc. Từ khi còn trẻ Steve gặp khó khăn lớn trong việc học viết và đọc. Ngoài ra, Steve còn là một kẻ quậy phá có tiếng, từng bị đuổi học vì tội đem đến trường những quả bom nhỏ tự chế và cho nổ, thả rắn vào lớp học.

Một học trò kém. Học hết phổ thông năm 1972, Steve rời quê hương và chuyển đến Oregon để thi vào trường cao đẳng. Thế nhưng, chàng thanh niên mau chóng chán học và sau nửa năm đã bỏ học. Một năm rưỡi  sau đó, Steve vẫn ở lại Oregon, ngủ nhờ chỗ bạn bè, kiếm sống bằng cách đem trả những chai dùng rồi, còn ăn thì đến nhà ăn miễn phí.

Khiêm nhường.  Tại Apple, Steve đặt lương cho mình là 1 USD mỗi năm. Cần nói thêm Steve chỉ nắm 0,6% cổ phần của Apple. Chúng có giá hơn 1 tỉ USD.

Người ăn chay. Cả Steve lẫn vợ ông đều không ăn thịt. Tên của hãng xuất phát từ chính đam mê hoa quả của Steve. Mùa xuân năm 1976, khi thành lập hãng riêng của mình, Steve và các cộng sự suy tính rất lâu về tên gọi của hãng. Khi không kiên nhẫn được hơn nữa, Steve hét lên: "Nếu các anh không nghĩ thêm được gì hay ho, tôi sẽ gọi tên hãng là "Quả táo"! Họ không nghĩ ra gì hơn.

Đông con. Cùng với người vợ Laurene họ có 3 con. Steve còn nuôi dạy cô con gái Lisa ngoài giá thú, sinh năm 1978, trước khi ông làm quen với vợ.

Nhà triết học. Người ta còn biết đến Steve là tác giả của nhiều câu châm ngôn sâu sắc - không chỉ về máy tính mà còn về sự sống và cái chết. Chẳng hạn:

- Tôi không tin tưởng chiếc máy tính mà tôi không thể nhấc nó lên được.

- Cái chết là sự sáng tạo tốt nhất của cuộc sống. Nó là nguyên nhân của những thay đổi. Nó làm sạch cái cũ để mở đường cho cái mới.

- Đừng bao giờ cho phép những ý kiến của người khác dập tắt tiếng nói nội tâm của bạn. Và điều quan trọng nhất: hãy biết dũng cảm đi theo trái tim và linh cảm của mình. Chính trái tim và linh cảm sẽ mách bảo cho bạn con đường mà bạn sẽ đi.

- Không nên thất vọng và từ bỏ cuộc sống. Còn nếu cuộc sống từ bỏ bạn, điều đó đáng để thất vọng

Hoàng Thương

Mai Nguyễn - Phương Linh
.
.
.