Chuyện của một thời đã qua
- Dạ thưa trên có các cụ cao niên, dân làng! Với nhà cháu thì nơi ở mà bề trên dành cho đứa ăn gửi nằm nhờ này là quý hóa lắm ạ. Đắc địa lắm ạ.
Mới đầu là vậy. Lễ phép tử tế. Thấy ai chị ta cũng chào cũng hỏi, kể cả trẻ con. Rồi sau, cả làng Phẩm này ai cũng như có họ hàng với cô hàng chuyến tên Lời ấy.
Lời chạc tuổi bốn mươi, đã qua ba đời chồng, có chín con gái chia đều với ba gã. Với người chồng nào Lời cũng nói họ là người đàn ông duy nhất của đời mình. Rằng đời con gái ai cũng chỉ nên có một lần đò. Nhưng rồi số phận bắt chị ta phải có người tiếp theo. Lời có thêm một cách bào chữa mới. Có lội nước rồi mới biết nước ấm, nước lạnh. Xuống đò đến lần thứ hai, thứ ba rồi mới biết chuyến đò trước đó chưa phải là nhân duyên của mình. Mỗi lần qua sông chỉ sinh toàn con gái, Lời chặc lưỡi đổ tại cho ông giời. Người bắt con cao số con phải chịu. Lắm con càng nhiều phúc. Nhưng...
Sinh con riêng bề, một đàn một lũ như vịt như ngan. Vịt mái, ngan mái. Nếu quả nó là con vật cứ nuôi cho béo rồi đẻ trứng bán chợ tha hồ hốt của. Đằng này chúng nó lại là người. Ba lần đò rồi mà thân gái vẫn chòng chành. Kẻ cầm lái đã bỏ đi. Trơ vơ một con nái sề với đời. Cô Lời thề với trời đất rằng phải đẻ cho bằng được, kiếm cho bằng được thằng cu mới thôi. Nghĩ vậy cô lân la tìm đến nhà thầy thống Lặc được đồn là có tiếng nhất vùng.
Thầy thống Lặc bảo số cô Lời là số sinh ra để nhặt của rơi của vãi mà giàu. Tin lời thầy phán, Lời kiếm nghề đi buôn chuyến. Nay thuyền, mai bè, buôn chỗ nọ lấy chỗ kia, nhặt từng đồng từng cắc của thiên hạ bỏ vào túi mình mà nên rủng rỉnh tiền của.
 |
| Minh họa của Hà Trí Hiếu. |
Thầy thống Lặc còn dạy rằng, đường tình duyên hạnh phúc của Lời là chẳng thuộc về riêng ai. Thầy còn bảo thường thường người được ăn lộc rơi lộc vãi là người nặng tình với cả thiên hạ. Mạnh mồm hơn, thầy thống còn phán muốn có con trai Lời phải ăn nằm một cách thành tâm với cái người mà cô chẳng biết mặt biết tên thì mới có thể nên hoa đậu quả theo ý muốn được. Người ấy không phải là người thường đâu. Đặc biệt lắm lắm. Người của duyên của số kia mà.
Có ước sẽ thành. Có cầu sẽ được. Mình cao số cho nên càng phải dốc lòng, dốc sức kiếm tìm. Lời mừng mừng trong bụng, hỏi thầy thống Lặc:
- Con người trần mắt thịt thế này làm sao mà tìm?
- Người ta thì có mắt đấy. Con cứ tin lời thầy đi.
- Nhưng phải làm thế nào? Cái chuyện ấy ấy.
Thầy thống Lặc cười cười, lấy tay đấm đấm vào cái lưng còng của mình thì thào úp mở:
- Nói trước thì thiêng làm sao được. Tôi đã nói là thành tâm mà.
Lời chỉ biết thành tâm là thành tâm thôi. Còn thành tâm cái ấy phải như thế nào thì cô ta không biết. Người biết là thầy thống Lặc thì thầy lại giấu.
Cái mặt thầy cứ kín kín hở hở thế kia thì chỉ có hỏi thầy mới ra chuyện, Lời nghĩ và thưa:
- Khó quá thầy ạ. Thầy biết mà thầy chả nói. Thầy dạy con là thành tâm nhưng phải thành tâm như thế nào thì thầy không dạy. Cứ một hai thầy bảo con làm. Nếu thầy không giúp làm thì con làm làm sao được.
Thầy thống Lặc trợn mắt:
- Tôi giúp?
- Vâng ạ. Còn thầy bảo cứ làm thế, làm thế thì con làm làm sao. Muốn đi buôn con phải có vốn chứ ạ.
Thầy thống Lặc vỗ vỗ tay vào mặt trống:
- Có, có cả. Vốn cho tín chủ. Không có đò, tín chủ làm sao qua sông. Không có lộc ban làm sao nên hương nên hoa được.
Lời chắp tay xuýt xoa, lễ phép:
- Con xin thầy. Thầy ra tay giúp con. Khó khăn thế nào con cũng chịu.
Thầy thống Lặc cười dễ dãi:
- Chẳng có gì khó đâu nếu con biết nghe lời thánh dạy, thầy dặn. Tâm luôn luôn phải thành. Tâm có thành đức mới ứng. Lộc này là lộc quý lộc hiếm nên ngài chỉ cho ai biết nghe lời, vâng lời. Từ nay con phải một lòng với thầy. Thầy bảo gì con phải nghe. Thầy cũng chỉ vì thương con mà dồn sức cho việc này. Nếu con có gì không vừa lòng thì con cứ nói.
- Con xin nghe ạ!
Từ đấy cô hàng buôn chuyến tên Lời một lòng tin lời thầy thống Lặc.
Một tháng ba mươi ngày thì có đến một nửa thời gian Lời đến nhà thầy đặt lễ, dâng hương. Thầy thống dặn Lời là thánh nhà thầy ngài ngự tại Sơn Lâm có thiên nhiên trong lành, kỳ thú nên người ưa những kẻ sạch sẽ, vậy trước lúc đến lễ người, con phải tẩy trần mình bằng nước lá thơm cho cẩn thận. Ngài cũng ưa những món thịt rừng thịt thú. Cho nên mỗi lần đến thầy dâng lễ bao giờ Lời cũng mang nhiều thứ của ngon vật lạ mua từ các phiên chợ miền ngược về dâng cúng. Hôm thịt nai, thịt thỏ. Có buổi mật ong rừng, mật gấu rừng…
Lời siêng lễ.
Cô hàng chuyến chẳng vắng buổi nào theo lời thầy thống Lặc hẹn hò.
Lễ cúng thầy thống Lặc dành riêng cho cô Lời thường có đến cả buổi. Hôm nào sau lễ thầy cũng cho Lời uống một thứ nước đặt trên bàn cúng được thầy gọi là Linh Sơn Thủy Dược. Thầy nói đây là loại nước thiêng lấy từ núi cao ngài ban để cho tín chủ uống vào đặng mà sau đó cầu gì sẽ được nấy.
Mỗi lần sau khi uống thuốc Lời lại được Thầy đưa vào nằm ngay ở cái ổ lá rừng phơi khô nhưng mềm và dẻo được thầy gọi là Mộc Linh Thảm. Thầy cho Lời ngả mình trên ổ lá thiêng ấy và nói:
- Ta phải làm thế này gọi là phép ngọa sàng để cho con thoát tục nhập thân vào nơi huyền bí. Ta không thể nói hết được bằng lời. Con hãy nhắm mắt lại thật hết lòng, nhập thân để mà được nhận phúc lộc ngài ban.
Thế là, chỉ chốc lát sau lời thầy nói, cô Lời lạc ngay vào chốn thầy rủ rê. Lạ quá, cứ sau mỗi lần được uống nước thầy ban, ngả mình trên đệm lá một chốc là Lời thiếp đi lúc nào không hay. Trong sự thiếp đi ấy, Lời thấy mình như được mây trắng, mây vàng ấp ôm.
Màu mây ấy cứ tựa tựa như màu áo lễ của thầy thống Lặc.
Cứ thế, cứ thế Lời thành người nghiện lễ. Không đi không được. Chưa đến ngày lễ đã thấy nhớ và mong cho ngày ấy sớm đến.
Đến vài tháng sau Lời thấy người mình nặng nề dần ra. Cái việc hàng tháng đàn bà thường thấy cũng không còn thấy nữa khi đến kỳ. Lời biết là hoa đã đậu quả, rễ đã lên chồi nên sửa một cái lễ rất hậu đến tạ ơn thầy.
Thầy thống Lặc liu riu mắt, cầm tay Lời hổn hển nói:
- Con có lòng thành nhất tâm nhất dạ với đấng tối cao. Bề trên lại là người đức cao vọng trọng, suốt đời tu nhân tích đức, lập nghiệp vì các đệ tử. Giờ đã thành hoa đậu quả. Phúc lớn rồi Lời ơi. Cầu gì được nấy. Trên đời này mấy ai đã có được cái phúc ấy như con. Thầy cũng đã từng cúng lễ, làm thuốc làm thang cho mấy bà mấy cô giờ đến con mới thật là linh ứng.
Thầy khẽ đặt tay vào cái bụng đã nhô cao của Lời bảo:
- Phúc lộc vô cùng. Quý nhân đây. Quý nhân đây!
Lời về mổ gà đồ xôi cúng trời, cúng đất ăn mừng.
Cô nàng nghỉ đi hàng chuyến để ở nhà nuôi dưỡng cái mầm sống trong bụng được thầy phán là quý tử sau này có thể làm nên nghiệp lớn.
Sẽ đến ngày Lời khai hoa kết quả. Lời sẽ có một thằng cu bụ bẫm có con chim xoắn như quả ớt chỉ thiên. Ba lần đò rồi, đến lần này nữa mình mới thật sự làm được điều mình muốn, Lời nghĩ vậy và râm ran chờ ngày...
Làng xóm ai cũng vui lây cùng Lời.
Có người bảo:
- Nếu được như thế thì ghê lắm. Gái ba đời chồng mà vẫn nên danh nên giá. Mẹ hĩm vô duyên úp chín cái lá lốt lên mặt mà lại có lúc ngẩng cao đầu được nhờ ân đức của người bề trên. Cái nhà ông thầy thống ấy thế mà tài. Chả trách mà người ta, đâu chỉ có làng mình, cứ nối mồm nhau truyền tụng…
Rồi cũng đến ngày cô Lời buôn chuyến trở dạ.
Lạ Lùng.
Đẻ con đứa thứ mười, quen dạ lắm rồi nhưng đau đến mức nào mà miệng cô ấy kêu to đến vậy. Cái trống cái của làng có đánh hết sức cũng không to bằng.
- Thầy ơi là thầy... thầy cứu con với...
- Ối... thầy ơi con chết mất...
Đẻ con dạ mà đau hơn bị đòn thù. Đúng là sự lạ. Chắc chắn đứa trẻ phải là... cái gì khiếp lắm. Hay cô Lời sắp sinh hạ cho đời một kỳ nhân!
Đúng vậy. Mừng quá sau khi tiếng "oe oe" của nó vỡ ra trên bụng mẹ.
- Con trai...
Lời nghe tiếng bà đỡ reo to mà rạng rỡ cả mặt. Không có hạnh phúc nào bằng hạnh phúc này kể từ khi Lời biết làm người đến giờ.
- Ô...
- Cái gì?
- Sao thế này?
Lời đang nằm trên giường ngơ ngác.
Rồi sự ngơ ngác ấy thành nỗi đau vật vã. Đứa trẻ sinh ra như chẳng phải là trai mà cũng không hẳn là gái. Ngực nó có lông.
Lời vượt đau khổ cắn răng nuôi con.
Đứa trẻ càng lớn càng giống cái ông thầy thống già mõm tên Lặc đoán tướng đoán số cho cô. Giống nhất là cái miệng mỏng, rộng, đôi môi nhỏ trông như cái vành nón cùng với đôi mắt khi mở mà vẫn như đang nhắm. Bao nhiêu của nả công sức cung phụng cho một đức tin để cuối cùng phải ăn nằm với một đứa buôn thần bán thánh, rồi đẻ ra quái nhân dị dạng. Lời đau đớn quằn quại.
Cả đời người đàn bà buôn ngược bán xuôi, tiền nong dư dả nhưng mọi cái như trắng tay khi đứa trẻ thứ mười ra đời. Cái tâm thành rất hiếm hoi vì một khát khao tốt đẹp của một kẻ buôn chuyến đã bị thói tráo trở dập vùi.
Nhưng hối thì đã muộn rồi. Bánh đúc đã bày sàng. Cơn đau vẫn là cơn đau của người mẹ. Dẫu thế nào thì cũng là giọt máu của mình. Tất cả là từ cái thói dâm dê lưu manh của thống Lặc mà ra. Thầy gì. Gã là kẻ buôn chuyến đểu giả trước những ước mơ tốt đẹp nhất của một người đàn bà.
Vốn là gái lăng loàn, Lời không chịu nỗi đau này mãi.
Có lần Lời định mang cả cái thùng dầu to đến đổ vào cái chỗ cúng bái của tay thống Lặc nhưng bị lộ phải bỏ chạy. Gã thầy cúng biết chuyện nên cứ tối đến là đóng kín cửa, không muốn tiếp ai cả mặc dù mỗi lần tiếp đều có lễ, có mầu.
Một sớm thầy thống Lặc thức dậy thấy có cái bị rách treo lủng lẳng trước nhà, lại có mùi gì thum thủm bay ra. Gã thầy cúng đỡ cái bị xuống thì nhận ra đứa trẻ. Qua một đêm lạnh nó khóc khản cổ rồi ỉa đái vung vãi trong bị. Đứa trẻ chỉ còn thoi thóp rồi ra đi trên tay của người đã ban phúc ban lộc cho nó và mẹ nó. Thống Lặc lặng lẽ chôn con bên cạnh gốc cây khế chua ở góc vườn.
Mấy ngày sau người ta thấy bát nhang trên điện thờ của gã thầy cúng nọ bốc cháy đùng đùng, lan tiếp lửa sang các đồ thờ. Sau đó cơ ngơi gã chỉ còn là một cái xác nhà đen sì với mấy bức tường gạch cháy thui, vàng ởn, chỗ lành chỗ vỡ như mảng da người bị bệnh lở. Bát hương vỡ toác, cái chỗ nọ, cái chỗ kia. Nơi thờ tự được coi thiêng nhất vùng của thầy thống Lặc thành đám tro than nham nhở...
Sau vụ cháy ít ngày…
Thầy thống Lặc bỏ nghề. Cứ trưa trưa, chiều chiều người ta lại thấy gã mặc cái áo cúc vải, quần cháo lòng, khăn xếp không đội đầu mà buộc dây treo lủng lẳng trước ngực. Lặc lang thang đến những hàng chuối, hàng bánh nhìn mọi người ăn. Gã không ngỏ một lời xin nhưng sau đó lại nhặt những vỏ chuối, lá bánh vừa đi vừa liếm một cách ngon lành.
Biết thói sĩ của thằng dở người nên có người thương tình, ăn chuối không hết cả quả, ăn bánh chừa lại hai đầu rồi khẽ vứt ra đường chờ cho gã đến nhặt lấy ăn khi vắng người qua lại.
Thường thường khi đã no bụng rồi, gã Lặc rồ, tay múa may như lên đồng, miệng lung bung, lung bung như người đánh trống cho đến lúc mệt lả đi mới gục mặt xuống đất, đôi chân ve vẩy như đuôi chó và rống lên một giọng kêu rú vẻ như tiếng thú, tiếng người chen nhau...
Cô hàng chuyến Lời mặt héo như quả trám trắng phơi nắng lâu ngày khi mà vào một hôm, chín cô con gái cùng mẹ khác bố lúc nhúc kéo đến tận nhà quỳ ngay giữa sân gọi:
- Mẹ?
Người mẹ ra trợn mắt nhìn các con.
Đứa nào đứa nấy không nói không rằng đều vái mẹ chín vái.
Mẹ chúng hỏi:
- Các đứa làm cái gì thế?
- Lễ mẹ.
- Tao đã chết đâu mà chúng mày cúng?
- Bà bây giờ sống cũng như chết bà Lời ạ.
- Láo.
- Cả cái lão thầy lừa lọc kia cũng thế. Nó đang ăn lá bánh, ăn vỏ chuối ngoài chợ kia kìa. Người không muốn làm người lại muốn làm con vật.
- Chém cha cái quân huênh hoang. Bỏ trôi sông cả họ nhà nó.
- Cả bà nữa, cũng nên chui vào rọ đi.
Bọn trẻ đồng loạt thét lên như thế. Nói rồi cả lũ bỏ đi. Cái sân rộng là thế giờ quang quẻ như vừa được quét.
Cô Lời buôn chuyến phải bỏ làng mình ra đi là vì như thế.
Cô đến mãi tận làng Phẩm xa làng mình đến trăm cây số tìm chỗ làm ăn. Mới đầu ai cùng nghĩ đây là người thất cơ lỡ vận tìm đất sinh nhai. Đất làng Phẩm có lành chim mới tìm đến đậu.
Cô nàng buôn chuyến tưởng thoát thai làm kiếp khác nên mặt mày da dẻ lại đỏ đớn ra. Gái bốn mươi mà trông đến mòn cả con mắt mấy gã đàn ông góa vợ, lỡ lứa ở làng Phẩm. Tay đội Chấn cũng người làng Phẩm, làm lính trên huyện, chết vợ, biết cô hàng chuyến nên có tâm để ý.
Nhân một lần cô nàng đi trên ngược về có mang theo "cơm đen" (thuốc phiện) bị lính đoan bắt được, đội Chấn đứng ra xin:
- Nó bị lừa thôi.
- Bẩm...
- Không nói nhiều.
- Nhưng...
- Nhưng cái mả bố chúng mày. Tao là nhất hay "nhưng…" là nhất? Tha...
- Dạ...
- Tao đã nói là tha kia mà...
- Thưa... thưa... nhỡ ra... quan trên...
- Tổ sư bố chúng mày. Ông nói rồi! Ai to nhất ở đây. Quan hay tao? Cởi trói cho cô ấy ra ngay không bỏ mẹ chúng mày với tao bây giờ. Việc để đấy tao sẽ giải quyết. Ai cho rượu cho thịt chúng mày?
Đội Chấn vừa nói vừa giơ súng dứ dứ vào mặt bọn đàn em:
- Muốn ra ao múc nước lã về uống à!
Bọn lính vội cởi trói cho Lời rồi nháy nhau lủi mất.
Đội Chấn nắm lấy tay Lời:
- Sao dại thế?
- Em cảm ơn ngài đội.
- Cảm thôi à? Phải đền anh nữa đấy...
Lời hết sợ, cười duyên:
- Gì em cũng bằng lòng.
Sau chuyện này cô Lời ăn ở với đội Chấn như vợ chồng.
Lời vẫn tính nào tật ấy, mỗi lần lên ngược lấy hàng lại mang "cơm đen" về. Đội Chấn biết chuyện nhưng cho qua vì món hàng này vốn ít, lãi nhiều. Về sau dân làng Phẩm vỡ chuyện vì có mấy anh bẹp ở làng sinh tật đánh vợ, đánh con rồi ăn cắp gà cắp lợn của nhà bán đi để lấy tiền mua thuốc của vợ chồng nhà Lời.
Một sớm, khi vợ chồng nhà Lời chưa kịp ngủ dậy đã thấy thanh la não bạt gõ quanh nhà. Họ mở cửa ra thì thấy rất đông dân làng Phẩm đứng vây quanh.
Vợ chồng Lời biết chuyện chẳng lành vơ vội mấy thứ quý giá lẩn ra lối sau lội ào qua ruộng lúa đang xanh chuồn mất dạng...
Người làng than van cho số kiếp một mảnh đất không lành. Ai cũng thừ người ngán ngẩm. Nó đã bị làm xấu đến mức không còn gì xấu hơn. Già làng từng nước mắt lưng tròng nấc lên, đứng bên mảnh đất ấy chọc chọc ba toong ba lần vào nó mà thét lên đau đớn:
- Oan nghiệt, oan nghiệt!
*
Bãi đất oan nghiệt xưa nay đã khác nhiều. Nghe nói sau hôm đuổi cổ vợ chồng Lời đi rồi dân làng lấy vôi bột tẩy uế khắp nơi. Một thời gian sau đó Già Làng mang từ đâu về một cây đa giống. Cây được trồng ở chính giữa bãi đất cùng một cái lễ giải hạn do chính người cầm đầu đi chân đất, mặc áo thô cùng dân làng quỳ trước nhang đèn cung thỉnh tạ tội trước Trời Phật và Thành Hoàng. Sau chuyện này làng Phẩm cứ yên bình dần…
Cây đa trồng nếu tính chi li năm nay đã ngót chín chục tuổi nhưng trông vững chãi và sung sức lạ thường. Nó thường là nơi vui chơi của trẻ nhỏ trong làng, chỗ trú mưa trú nắng cho kẻ qua đường. Người trồng cây nay chẳng còn nhưng chuyện cũ về cái bãi oan nghiệt được cải tà quy chính cháu con còn nhớ mãi...
