"Cắt tai mài vỏ", chiêu độc lũng đoạn thị trường gas
Với chiêu trò thu mua, chiếm dụng rồi "cắt tai mài vỏ" biến bình gas thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thành tài sản của mình hoặc tiêu hủy vỏ bình gas của đối thủ là chiêu thức của một số doanh nghiệp cạnh tranh không lành mạnh trong những năm gần đây tại các tỉnh miền Trung. Tình trạng này diễn ra thường xuyên khiến không ít doanh nghiệp kinh doanh "sạch" trong lĩnh vực này điêu đứng.
Ngày 28/3, từ nguồn tin của nhân dân và doanh nghiệp, Công an huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội phát hiện và bắt giữ vụ vận chuyển vỏ bình gas trái phép, thu giữ hàng ngàn vỏ bình gas mang nhiều nhãn hiệu khác nhau. Các bình gas này được tập kết tại Công ty Cổ phần Kinh doanh và XNK Khí Gas hoá lỏng Vạn Lộc, có địa chỉ ở Lô CN4 - Khu công nghiệp Nguyên Khê, huyện Đông Anh (Hà Nội).
Ngay sau đó, số bình gas này đã được cơ quan chức năng lập biên bản, thu giữ, xử lý theo quy định. Theo tìm hiểu của phóng viên, số bình gas được thu gom, vận chuyển nói trên xuất phát từ một kho hàng của một doanh nghiệp kinh doanh khí hóa lỏng ở KCN Bắc Vinh, TP Vinh (Nghệ An).
Đây chính là biểu hiện của sự cạnh tranh thiếu lành mạnh trong lĩnh vực hoạt động kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng, vốn đã tồn tại dai dẳng trong nhiều năm qua tại nhiều địa bàn trong cả nước, nhất là các tỉnh miền Trung. Đơn cử, ngày 16/9/2021, Công an huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) phát hiện tại một kho hàng ở xã Sơn Diệm 750 vỏ bình gas LPG mang các nhãn hiệu Việt Thái Gas và Green Petrol Gas QTH không có hóa đơn chứng từ nên đã tạm giữ để xác minh, xử lý. Trước đó, tháng 5/2021 Công an huyện Can Lộc đã phát hiện và thu giữ 252 chai LPG của nhiều doanh nghiệp kinh doanh LPG trên địa bàn tỉnh, do 1 cá nhân tự thu mua. Công an huyện Can Lộc đã xử lý theo quy định và trả lại chai LPG cho các doanh nghiệp có quyền sở hữu số chai LPG nói trên. Tại Thanh Hóa, ngày 14/10/2021, Đội QLTT số 9, thuộc Cục QLTT Thanh Hóa phát hiện, bắt giữ và tịch thu tang vật, tạm giữ phương tiện đối với đối tượng Nguyễn Văn Tùng, trú tại xã Nga Phượng, huyện Nga Sơn khi đang có hành vi vận chuyển 863 vỏ bình gas đã qua sử dụng mang các nhãn hiệu An Dương Petrol, Gas Đất Việt, ELF Gas, Green Petrol Gas QTH, Petrol Việt Nam Gas, Shell Gas, PM Gas… Tại thời điểm kiểm tra, ông Tùng không xuất trình được giấy tờ, hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc.
Liên quan đến vấn đề này, ngày 23/3/2022, bà Chu Thị Thanh Huyền, Giám đốc Công ty TNHH Dầu khí Quảng Bình đã ký Công văn số 06 gửi Công an tỉnh Hà Tĩnh, Sở Công Thương, Cục QLTT và Hiệp hội gas tỉnh này, phản ánh về việc Công ty TNHH Dầu khí Quảng Bình đã kinh doanh khí hóa lỏng LPG tại thị trường Hà Tĩnh từ ngày 12/1/2022. Tuy nhiên, đến nay chưa được gia nhập vào Hiệp hội Gas Hà Tĩnh, nên việc quản lý bình gas gặp rất nhiều khó khăn. Cụ thể, theo phản ánh của doanh nghiệp này thì qua kiểm tra, theo dõi của bộ phận kinh doanh, Công ty phát hiện có một số tổ chức, cá nhân kinh doanh gas trên địa bàn Hà Tĩnh đã tự động thu gom, vận chuyển, mua bán trái phép, hủy hoại vỏ bình gas mang các thương hiệu Green Petrol Gas QTH, Thành Lợi Gas và Petrol Power CHH Gas, là các thương hiệu mà công ty đang sở hữu độc quyền. Thậm chí, đã có một số hình ảnh ghi nhận, vỏ bình gas của các thương hiệu này đang bị đập phá hư hỏng để đưa đi nhập với giá sắt vụn. Hành vi này diễn ra khi không được sự cho phép, ủy quyền từ phía Công ty TNHH Dầu khí Quảng Bình đã làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, gây thất thoát lớn đến tài sản của công ty. Đây là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Trước đó, ngày 16/7/2021, Công ty TNHH Dầu khí Quảng Trị cũng đã có đơn kiến nghị gửi Công an tỉnh Hà Tĩnh, phản ánh về vấn nạn vận chuyển, mua bán, chiếm giữ trái phép vỏ bình gas mang nhãn hiệu Green Petrol Gas QHT của Công ty này trên địa bàn Hà Tĩnh. Theo phản ánh, từ tháng 11/2020 đến hết tháng 6/2021, Công ty này đã bị mất khoảng 8.000 vỏ chứa LPG, thiệt hại ước tính khoảng 4 tỉ đồng. Số vỏ này được đặt mua tại Hà Nội và Thái Bình, nhưng khi về Hà Tĩnh, phân phối ra thị trường thì dần dần biến mất không rõ lý do.
Tháng 7/2021, Công ty TNHH MTV Tân Thành 8 - Chi nhánh LPG Hà Tĩnh cũng đã có đơn gửi Cơ quan chức năng trên địa bàn này, cho rằng hiện nay một số cá nhân, tổ chức đã có hành vi thu gom, vận chuyển, mua bán, chiếm hữu trái phép và tiêu hủy bình gas mang thương hiệu Việt Thái Gas (là nhãn hàng được phân phối độc quyền bởi Công ty) gây ra tổn thất nghiêm trọng về tài sản, ảnh hưởng nặng nề đến việc phát triển kinh doanh của doanh nghiệp trên địa bàn.
Vấn đề này, tháng 6/2021, cơ quan chức năng cũng đã nhận được đơn tố cáo của ông Nguyễn Trung Tín, trú tại xã Cẩm Duệ, huyện Cẩm Xuyên, đại diện cho các đại lý kinh doanh gas trên địa bàn Hà Tĩnh, phản ánh việc trong lĩnh vực kinh doanh khí hóa lỏng LPG (gas) đang xảy ra những vấn đề rất nghiêm trọng, gây bức xúc cho các đại lý kinh doanh gas.
Cụ thể, theo người này thì Hiệp hội gas Hà Tĩnh đang liên kết, tạo thế độc quyền, chỉ cho các công ty trong hiệp hội được bán sản phẩm bình gas ra thị trường, không cho các đại lý lấy hãng gas khác rẻ hơn, chất lượng hơn. Khi các đại lý nhập gas từ các doanh nghiệp không nằm trong Hiệp hội thì bị đơn vị này cử người đến dọa cắt hợp đồng, gây khó khăn bằng cách uy hiếp, ngăn cấm không được nhập gas từ các doanh nghiệp ngoài Hiệp hội.
Ngoài ra, khi tham gia Hội Gas Hà Tĩnh, mặc dù không quy định bằng văn bản, nhưng giữa các thành viên trong Hội Gas Hà Tĩnh có thỏa thuận ngầm về việc phân phối, phân chia sản lượng LPG chai giữa các thành viên. Được biết, một số doanh nghiệp kinh doanh gas mới thâm nhập thị trường mong muốn được gia nhập hiệp hội nhưng không được đồng ý. Đây cũng chính là những doanh nghiệp bị chén ép, thậm chí là bị thu mua bình gas để "cắt tai mài vỏ" hoặc bị tiêu hủy.
Để siết chặt quản lý tình trạng này, ngày 16/8/2021, UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Công văn 5310/UBND-KT gửi các Sở, ngành Công Thương, Công an tỉnh, Sở Nội vụ, UBND các huyện, thành thị và Hiệp hội Gas Hà Tĩnh, yêu cầu đẩy mạnh việc tăng cường hơn nữa công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng trên địa bàn. Tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các đơn vị chức năng liên quan, tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh gas. Trong đó, chú trọng hành vi buôn lậu, bán phá giá, chiết nạp, chiếm giữ, mua bán, trao đổi, lưu trữ, thu gom chai LPG trái phép. Công an tỉnh điều tra, xác minh, xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến bảo kê, lợi ích nhóm và vận chuyển, chiết nạp, giả nhãn hiệu, hoán cải bình gas không đúng pháp luật.
Hiện nay, giá của một chai LPG (vỏ bình gas) doanh nghiệp sản xuất hoặc đặt mua mới trên thị trường có giá dao động từ 550.000 - 560.000 đồng/vỏ loại 12kg và 1,2 triệu - 1,5 triệu/vỏ loại 45kg. Tuổi thọ trung bình của mỗi vỏ bình gas là khoảng 25 năm.

Tự lập Hiệp hội, chèn ép doanh nghiệp để thâu tóm thị trường gas