Bài toán kinh tế với vàng trong năm 2026

Kết thúc phiên giao dịch cuối cùng của năm 2025, giá vàng miếng SJC được niêm yết tại 150,8 - 152,8 triệu đồng/lượng (theo hai chiều mua và bán). Mức giá này, so với lúc đỉnh cao, dù đã giảm tới 7 triệu đồng/lượng, song vẫn đánh dấu một năm rực rỡ của kim loại quý. So với đầu năm 2025, khi giá vàng "mở bát" ở mức 82,2 - 84,2 triệu đồng/lượng, thì giá vàng đã tăng gần 69 triệu đồng/lượng trong vòng 1 năm, tương đương mức tăng lên tới 80%. Đây là mức sinh lời "như mơ" đối với các kênh đầu tư khác như gửi tiết kiệm, chứng khoán…

Ông Phạm Xuân Hòe, chuyên gia kinh tế đã thống kê, trong vòng 10 năm qua, vàng tăng giá 3,57 lần, đất nền tăng 3,2 lần, chứng khoán tăng 2,78 lần, gửi tiết kiệm tăng 67%, trong khi bitcoin tăng tới 274,6 lần. "Trong các kênh đầu tư truyền thống, vàng là một trong những kênh hấp dẫn nhất, vừa an toàn, vừa mang lại chênh lệch giá cao. Đây cũng là lý do người Việt rất ưa chuộng nắm giữ vàng", ông Hòe nhận định.

Với đà tăng chưa có lực cản nào đáng kể, Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho rằng, giá vàng có thể tiếp tục tăng thêm 5-15% nữa trong năm 2026, đạt mức 4.500-5.000 USD/ounce. Lợi suất trái phiếu chính phủ giảm, căng thẳng địa chính trị gia tăng và nhu cầu tài sản an toàn của nhà đầu tư sẽ tạo ra điều kiện đặc biệt thuận lợi cho vàng trong năm 2026. Dù vậy, một số nhà phân tích kỹ thuật đã chỉ ra những dấu hiệu trên biểu đồ kỹ thuật cho thấy giá vàng đã tăng quá mức và có thể đang bước vào một thời kỳ điều chỉnh.

Trở lại với thị trường trong nước, câu chuyên đầu tư vàng không đơn giản chỉ là mua bán theo bảng giá, vì thực tế còn có nhiều chi phối khác. Sau thời gian thị trường vàng diễn biến với nhiều bất ổn, cơ quan chức năng đã ráo riết vào cuộc với mục tiêu bình ổn thị trường, trong đó có các giải pháp cụ thể như tăng nguồn cung, xoá bỏ độc quyền vàng miếng, lập sàn vàng...

Ông Đào Xuân Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý ngoại hối, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025/NĐ-CP vào ngày 26/8/2025, có hiệu lực từ 10/10/2025, để sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý thị trường vàng miếng, NHNN đã nhận được 9 hồ sơ xin cấp giấy phép sản xuất vàng miếng.

Các doanh nghiệp có giấy phép vàng miếng sẽ được NHNN xem xét cấp phép nhập khẩu vàng. "Hiện NHNN đang phối hợp với các bộ, ngành để xem xét cấp phép sản xuất vàng miếng cho ngân hàng, doanh nghiệp đủ điều kiện theo đúng quy định. Thực tế, các ngân hàng, doanh nghiệp cũng rất thận trọng với xin giấy phép nhập khẩu vàng", ông Tuấn cho biết.

Nhận định về tính hiệu quả của các giải pháp này, ông Phan Lê Thành Long - Chủ tịch Cộng đồng cố vấn tài chính Việt Nam cho rằng, với việc Chính phủ ban hành Nghị định mới và NHNN triển khai các thông tư hướng dẫn, thị trường vàng đang đứng trước bước ngoặt lớn: Chính thức xóa bỏ thế độc quyền vàng miếng. Việc cho phép các ngân hàng và doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia sản xuất không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn cung mà còn là giải pháp then chốt để thu hẹp khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới. Đây chính là yếu tố cốt lõi giúp bình ổn thị trường và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư trong dài hạn.

Tương tự, ông Phạm Xuân Hòe phân tích, mức độ thu hẹp chênh lệch giá sẽ phụ thuộc vào cách thức điều tiết của NHNN. Nếu việc cấp phép nhập khẩu diễn ra thuận lợi với khối lượng đủ lớn, chênh lệch có thể giảm từ mức gần 20 triệu đồng/lượng hiện nay xuống còn khoảng 6-10 triệu đồng/lượng, song khó có thể giảm nhanh trong thời gian ngắn.

Bổ sung thêm, chuyên gia đầu tư tài chính Phan Dũng Khánh nhận định, chênh lệch giá vàng trong năm 2026 nhiều khả năng sẽ thu hẹp, thậm chí giá vàng trong nước có thể đảo chiều. Do đó, nhà đầu tư không nên mua vàng để lướt sóng ngắn hạn vì rủi ro cao. "Chưa kể, giá vàng đã lên tới khoảng 4.500 USD/ounce, là mức cao kỷ lục. Thời gian tới, giá có thể tiếp tục tăng, nhưng cũng không loại trừ khả năng điều chỉnh. Nếu mua vàng, nhà đầu tư chỉ nên sử dụng tiền nhàn rỗi, phân bổ với tỷ trọng nhỏ, tránh tất tay", ông Khánh khuyến cáo.

Ngoài kênh giao dịch vàng vật chất, sàn giao dịch vàng cũng được nhiều người quan tâm, song đến nay, sàn giao dịch vàng vẫn đang là kế hoạch. "Kinh nghiệm trong nước và quốc tế cho thấy, sàn giao dịch vàng có thể mang lại lợi ích nếu được thiết kế phù hợp, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro lớn nếu thiếu khuôn khổ pháp lý và cơ chế giám sát chặt chẽ. Vì vậy, định hướng của NHNN là tiếp tục nghiên cứu mô hình sàn giao dịch vàng theo hướng thận trọng, có lộ trình rõ ràng và gắn với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, phù hợp điều kiện thực tiễn của Việt Nam", ông Đào Xuân Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý ngoại hối (NHNN) thông tin.

Với những phân tích này, các chuyên gia cho rằng năm 2026, vẫn là "năm của vàng". Tuy nhiên, do nhiều đặc thù, đây sẽ không còn là kênh đầu cơ lướt sóng, mà trở về là "hầm trú ẩn" tài sản thông minh. Tỷ trọng đầu tư nên duy trì ở mức 15% đến 20% trong danh mục để quản trị rủi ro bền vững.