Phát bệnh từ... chứng khoán

Việc thị trường chứng khoán bất ngờ tăng vọt nhiều phiên sau đó lại xuống dốc nhiều ngày liền, những cổ phiếu nhảy múa liên tục như trêu ngươi nhà đầu tư đã khiến cho họ than thở bởi sự bất luật của nó.

Sàn chật cứng, nhiều nơi chen chúc nhau, hệ thống điều hòa tổng làm việc hết công suất song không khí vẫn ngột ngạt bởi hơi người. Tất cả những điều này đã khiến cho không ít người... phát bệnh.

Nhắc tới chứng khoán như con chim sợ... cành cong!

Nguyễn Văn Hoàng, nhà đầu tư trên Công ty Chứng khoán Agriseco từng được chúng tôi trêu đùa là "nhà đầu tư vĩ đại" hay người đàn ông có nguy cơ bị "tiền đè chết người". Anh năm nay 31 tuổi, tốt nghiệp ĐH Bách Khoa, Khoa Cơ khí nhưng anh lại nhảy vào lĩnh vực tài chính, chứng khoán.

Làm giàu bằng con số ảo có lẽ là sở trường của anh từ lâu. Vốn liếng lúc đầu anh chỉ có hơn 30 triệu đồng, gột từ thị trường OTC sau đó là thị trường niêm yết. Cuối năm 2006, anh đã có gần 2 tỷ đồng trong tay.

Tháng 3/2007, sau một thời gian thị trường tăng nóng, anh đã quyết định dành nốt số tiền kiếm được cuối năm 2006 để đặt cược vào vận may một lần nữa. Nhưng cơ hội không mỉm cưới với anh.

Từ giữa tháng 3/2007, thị trường điều chỉnh sâu kéo dài tới tháng 10/2007, có những cổ phiếu mất 30-60% giá trị. Anh bạc mặt và đành cắt lỗ sau 2 tháng mua vào, chịu thất thu khoảng trên 1 tỷ đồng.

Giờ đây, người đàn ông mới ngoài 30 mà trông như một người ngoài tuổi 40: tóc rụng nhiều, thưa đi và hói trên trán. Râu ria lởm chởm do không chịu cạo. Anh ít lên công ty chứng khoán hơn, song mỗi lần lên thì mọi người phải kinh ngạc vì thú nghiền cà phê và hút thuốc lá nặng của anh.

Và những ngày cuối tháng 10/2007, anh đã lên sàn vớt nốt những đồng tiền cuối cùng trong tài khoản về xây nhà để... lấy vợ.

Cách đây hơn một năm, khi thị trường chứng khoán tăng nóng, bàn tới chứng khoán thì anh rất hồ hởi, nay thì anh như "con chim sợ cành cong", muốn lảng tránh với lý do "bàn chỉ thêm đau đầu và mất... ngủ". 

Sàn chật, không khí ngột ngạt, mất điện = stress, áp huyết tăng

Phần lớn các công ty chứng khoán có tên tuổi hiện nay đều quá tải vì diện tích sàn có hạn trong khi số nhà đầu tư tới giao dịch ngày càng đông, nhất là tại những phiên giao dịch nóng, nhà đầu tư nêm kín, điều này đã giải thích tại sao những công ty chứng khoán mới ra đời, có diện tích rộng, thoáng là một thế mạnh lớn, thu hút được nhiều nhà đầu tư.

Công ty Chứng khoán Agriseco được đánh giá là một trong những công ty chứng khoán lớn hàng đầu tại Việt Nam khi mà vốn pháp định ở đây lên tới 700 tỷ đồng. Lượng nhà đầu tư tới đây đông bởi sàn rộng, có điểm cho khách uống cà phê, trà riêng chứ không như nhiều sàn khác.

Tuy vậy, địa phận dành cho nhà đầu tư quan sát bảng biểu cũng chỉ khoảng 300m², có những phiên theo ước tính của bộ phận bảo vệ ở đây thì khách cũng lên tới 2.000, ít thì vài trăm người. Tính ra, mật độ cũng dao động khoảng từ 3-7 nhà đầu tư/m² trong một phiên.

Có những phiên giao dịch ở ngoài trời vẫn lạnh nhưng bên trong công ty vẫn nóng hầm hập do hơi người quá đông phả ra. Những công ty chứng khoán khác không thực sự rộng như Công ty Chứng khoán Agriseco nhưng số lượng nhà đầu tư vẫn tới giao dịch luôn nêm kín là: Đông Á, Quốc tế... điều này đã khiến cho khoảng không của nhà đầu tư rất hẹp, nhiều phiên có thể lên tới 5 - 6 người/m², đã tạo ra không khí nóng và ngột ngạt.

Tại Công ty Chứng khoán như Bảo Việt, chi nhánh của SSI tại Hà Nội, mặt bằng cũng rất hạn chế trong khi số lượng tài khoản của nhà đầu tư không hề nhỏ và lại tăng thường xuyên.

Nhận thức được điều này, chính Công ty Chứng khoán SSI đã không ngần ngại đưa ra quy định, những ai trong tài khoản có tới 100 triệu đồng mới được xem là nhà đầu tư nhằm hạn chế bớt lượng người tới đây.

Qua ghi nhận của chúng tôi cho thấy, những nhà đầu tư kinh doanh cổ phiếu cảm thấy mệt mỏi từ nhiều khâu. Ngoài khâu gửi xe thì còn phải dành thời gian khá lâu chờ đợi để được nhập lệnh mua, bán và đợi xem kết quả.

Điều này đã từng gây ra tình trạng bực tức và ẩu đả tại một số nơi. Phần đông các nhà đầu tư đã tham gia kinh doanh ở một vài lĩnh vực nào đó, chỉ xem cổ phiếu là nghề kiếm tiền tay trái. Tuy nhiên, do một vài phiên kiếm được nên họ đã không ngần ngại hùn vốn từ các nguồn kinh doanh khác vào thị trường này.

Rơi vào tình trạng làm giàu gấp rút đã khiến cho nhiều nhà đầu tư luôn bị sức ép và căng thẳng. Chị Ngọc Anh, nhà đầu tư tại Công ty Chứng khoán Agriseco mỗi khi gặp tôi lại buông một câu: "Xem có cách gì giúp chị ngủ sâu với, đêm toàn thức trắng thôi".

Chị tâm sự, khi thắng thì cũng mất ngủ, khi cổ phiếu xuống càng trằn trọc hơn. Thành ra, chờ bán nốt số chứng khoán còn lại trong tài khoản là chị lại trở về nghề cũ. Việc chị mất ngủ do công việc quá tải, thần kinh căng thẳng, điều kiện làm việc không thuận lợi khiến chị rạc người như một cái que.

Thấy vậy, chồng chị lo lắng và đã khuyên tới gặp bác sĩ thì có kết luận: bị suy nhược thần kinh, áp huyết không ổn định, lên xuống thất thường, kéo theo đó còn bị tim mạch.

Tâm lý đám đông + sức ép từ vay vốn = trượt chân ngã lầu?

Tại một buổi học về chứng khoán ở Học viện Ngân hàng, Tiến sĩ Mai Thanh Quế từng ví von rằng, nhà đầu tư kinh doanh chứng khoán tại nhiều nước, trong lúc căng thẳng ra ngoài hành lang, đi đi lại lại vô ý mà trượt chân ngã nên nhiều người lầm... là nhảy lầu? Ở Việt Nam, chuyện kiếm tiền từ chứng khoán cũng bị sức ép rất lớn.

Phần đông các nhà đầu tư chứng khoán Việt Nam chưa qua trường lớp nào, họ lên sàn để tìm kiếm lợi nhuận qua sự truyền miệng của người khác và báo chí. Những nhà đầu tư được học những lớp cơ bản về chứng khoán chỉ rất ít do việc đăng ký đi học từ các trung tâm không hề đơn giản, chính vì vậy mà đã xuất hiện tình trạng các lớp dạy cấp tốc chứng khoán cơ bản.

Việc thị trường chứng khoán Việt Nam lên xuống quá thất thường cộng với kiến thức am hiểu trước khi mua cổ phiếu không được nghiên cứu sẵn, chỉ số cảm xúc không được rèn luyện nên mỗi khi thị trường "trái nắng trở trời" đột ngột là nhiều nhà đầu tư hoảng hốt.

Điều này cũng có hại rất lớn với sức khoẻ. Ngoài ra, nhiều người cứ nghĩ, kinh doanh chứng khoán sau một đêm sẽ trở thành tỷ phú nên đã không ngại mang nhà đất đi thế chấp lấy tiền chơi chứng khoán hoặc vay bạn bè với lãi suất cao để mua cổ phiếu, khi cổ phiếu xuống, nợ đến kỳ phải trả khiến các nhà đầu tư căng thẳng, chịu nhiều sức ép lớn và phải bán tháo cổ phiếu. Sống trong nợ nần chồng chất, tâm trạng lo âu, nhiều người bị suy sụp.

Đặc biệt, tới ngày 31/12/2007, các ngân hàng thương mại cổ phần thực hiện Chỉ thị 03 của Ngân hàng Nhà nước giảm tỷ lệ cho vay đầu tư chứng khoán xuống còn 3% tổng dư nợ, khi bị xiết nợ, chắc chắn nhiều nhà đầu tư sẽ phải bán tháo cổ phiếu và tài sản để trả ngân hàng. Có lẽ khi đó sẽ có thêm nhiều nhà đầu tư... phát bệnh!