10 sự kiện nổi bật của TTCK năm 2010
1. Phạt hành vi thao túng giá cổ phiếu làm “lũng đoạn” thị trường.
Người đầu tiên ở Việt Nam có thể bị xử lý hình sự về tộithao túng giá cổ phiếu trên TTCK là ông Lê Văn Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc công ty Dược Viễn Đông (mã chứng khoán: DVD). Ông Dũng bị nghi là đã tạo ra những giao dịch ảo để làm giá cổ phiếu trên sàn chứng khoán. Cách làm giá này cũng chỉ là một trong hơn 10 chiêu thức phổ biến hiện nay trên thị trường. Qua đó, các “đại gia” thường đặt những lệnh từ phía sau bảng giao dịch điện tử để “nhử” NĐT đầu tư vào… bẫy. Và tất nhiên, khi “cá cắn câu” thì NĐT nhỏ lẻ cũng chẳng biết đâu mà… gỡ. Các đại gia trên thị trường lúc này sẽ là “ngư ông đắc lợi” và hốt mẻ cá lớn.
Trong năm 2010, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xử phạt rất nhiều trường hợp “nghi” thao túng thị trường như ông Hoàng Minh Hướng (chủ tài khoản 019C995003) và bà Quách Thị Nga (chủ tài khoản 019C995001) có giao dịch bất thường đối với cổ phiếu SQC trong các phiên giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) từ ngày 17/12/2009 đến 7/1/2010. Ông Hướng và bà Nga có hành vi thông đồng để tạo cung cầu ảo trên thị trường. Qua đó, cả 2 liên tục đặt các lệnh mua và bán để làm giá cổ phiếu. Hành vi này của ông Hướng và bà Nga phải chịu mức phạt tiền là 40 triệu đồng.
Tương tự, 2 nhà đầu tư khác là bà Nguyễn Thanh Hải và ông Nguyễn Hữu Trí (Hà Nội) bị phát giác thực hiện giao dịch làm giá cổ phiếu trong khoảng thời gian từ ngày 16/4 - 30/6/2010. Bà Nguyễn Thanh Hải đã sử dụng tài khoản của mình và tài khoản của người khác mua bán cổ phiếu HCC với ông Nguyễn Hữu Chí. Trong một số phiên giao dịch, bà Hải và ông Chí đã sử các tài khoản trên để thực hiện việc chuyển nhượng chéo cổ phiếu HCC cho nhau. Hành vi trên đã tạo cho mã cổ phiếu HCC tăng giảm thất thường và đánh lừa các NĐT nhỏ lẻ. Với vi phạm trên, bà Hải và ông Chí phải chịu xử phạt hành chính đối với mỗi nhà đầu tư là 50 triệu đồng.
2. Hàng loạt các công ty bị… “nghi” báo cáo giấu lãi
Tâm điểm dư luận về sự kiện thu hút NĐT “ngó” đến công ty Quốc Cường Gia Lai. Ngày 9/8, cổ phiếu của công ty Quốc Cường Gia Lai (mã chứng khoán QCG) chính thức lên sàn HOSE. Ban đầu, bản cáo bạch ban của công ty cho kết quả kinh doanh 6 tháng lãi 13,4 tỷ đồng nhưng chưa có xác nhận của kiểm toán. Đột nhiên, đến ngày 17/8, báo các soát xét công bố “lãi” đạt 61,2 tỷ đồng (tăng hơn 4,5 lần). Không lâu sau đó, thời điểm tháng 8, công ty Tribeco (mã chứng khoán TRI) công bố kết quả kinh doanh hết quý II lỗ 20 tỷ đồng.
Chỉ vài ngày sau, tổng kết các báo cáo hợp nhất công ty, Tribeco có kết quả quay ngược 180 độ là lời 70 tỷ đồng. Chỉ tính riêng lãi của Tribeco trong quý II, lợi nhuận sau thuế đạt 43 tỷ đồng. Chuyện công bố lãi – lỗ của các công ty chưa “chuẩn” đã khiến nhiều NĐT bày tỏ tâm lý minh bạch của các cổ phiếu niêm yết trên sàn.
3. Lén lút bán cổ phiếu nên bị… phạt
Nghe có vẻ buồn cười, chứ thực ra chuyện dấu nhẹm thông tin mua – bán cổ phiếu với khối lượng lớn trên thị trường mà bị phạt là chuyện có thiệt 100%. Ngày 19/4, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ra quyết định xử bà Nguyễn Thị Hồng Nhung, là vợ ông Nguyễn Văn Chuyền, thành viên Hội đồng quản trị công ty cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 (mã chứng khoán HT1). Theo đó, bà Nhung mua 1,4 triệu cổ phiếu HT1 và bán ra 133.790 cổ phiếu trong khoảng thời gian từ ngày 16/9 đến 20/10/2009 nhưng không công bố thông tin. Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, bà Nhung đã vi phạm quy định của Bộ Tài chính hướng dẫn về việc công bố thông tin trên thị trường chứng khoán. Kết quả, NĐT này phải chịu mức phạt tiền 20 triệu đồng.
Trước đó, ông Phạm Vũ Thưởng, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Viễn thông Thăng Long (mã chứng khoán TLC) cũng bị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phạt 10 triệu đồng với lý do tương tự. Trong khoảng thời gian từ ngày 17/6 đến 17/7/2009, ông Thưởng đã bán 62.700 cổ phiếu TLC và đã được công bố vào ngày 6/6/2009 nhưng kết quả giao dịch này không được báo lại cho Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
4. Cổ phiếu lỗ vẫn tăng giá
Trong năm 2010, NĐT phải giật mình với những cổ phiếu niêm yết trên thị trường mặc dù trong tình trạng thua lỗ nhưng giá vẫn cứ tăng vùn vụt. Chính điều này đã làm đau đầu cơ quan quản lý cũng như tạo nên tâm lý e ngại của giới đầu tư. Nhiều ý kiến cho rằng, phải chăng đây chính là yếu tố đầu cơ giá trên thị trường.
Theo báo cáo kết quả kinh doanh, một số cổ phiếu VSP, VKP, MHC, MTC… thuộc loại lỗ có hạng. Dù vậy, các cổ phiếu trên giao dịch trên thị trường vẫn tăng một cách khó ngờ. Không loại trừ trường hợp, một nhóm người đã dẫn dắt thị trường và làm giá cổ phiếu trên sàn giao dịch.
Chốt lại thời điểm năm 2010, nhiều phi vụ làm ăn bất chính từ việc làm giá cổ phiếu được phanh phui và nhiều NĐT đầu cơ giá trên TTCK bị phát hiện. Do đó, trong thời gian tới, NĐT có thể tin tưởng trước sự quyết liệt của các cơ quan chức năng nhằm loại trừ những bàn tay làm lũng đoạn thị trường.
 |
5. Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết cổ phiếu bỗng dưng đột biến
Ngay sau quý I, lợi nhuận kết xù đến với các doanh nghiệp tăng vài trăm phần trăm so với cùng kỳ năm trước đó. Nguyên nhân là do các doanh nghiệp được hưởng lợi từ sự chênh lệch tỷ giá, lãi suất tiền gửi… Chính lợi nhuận “từ trên trời rơi xuống” đã khiến hàng loạt các doanh nghiệp phải có văn bảng gửi Sở Giao dịch chứng khoán giải trình sự việc.
Mức lãi cao đến nỗi nhiều người không thể tưởng tượng nổi. Điển hình, công ty cổ phần cáp Sài Gòn, lợi nhuận sau thuế 4,8 tỷ, lãi 1.889%. Còn lại, các công ty niêm yết trên sàn đều đạt mức lãi từ 170 đến 600%. Chí ít, các công ty đều báo cáo lãi.
6. “Choảng nhau” bằng các ấn phẩm của công ty
Sự việc rùm beng khi cả 2 công ty cùng nhận định vấn đề hoàn toàn trái ngược quan điểm. Ban đầu, Công ty Chứng khoán SG đưa ra bình luận xung quanh việc Ngân hàng Nhà nước có khả năng giảm giá tiền đồng thì Công ty Chứng khoán TL lập tức dự báo Ngân hàng Nhà nước sẽ phá giá tiền đồng.
Ở đây, bất luận phần thắng thuộc về công ty Chứng khoán nào, tuy nhiên, cách bình luận thông tin tài chính khá “nhạy cảm” khi Ngân hàng Nhà nước chưa có phát ngôn chính thức càng làm nhiễu thị trường. NĐT lại tiếp tục phải hứng chịu những luồng thông tin không còn được xem là “tin đồn” như trước.
7. Cấm loại hình đầu tư theo chỉ số
Vừa “thai ngén” dự định cung ứng loại hình đầu tư theo VN-Index, 3 công ty Cổ phần Hai Mươi Bốn (thuộc SJC), Vàng Thế Giới và Đại Long đã bị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước yêu cầu dừng ngay việc triển cung cấp loại hình trên ra thị trường. Đây là một trong những loại hình còn khá xa lạ với NĐT trong nước, nhưng thực tế, ở TTCK trên thế giới rất phổ biến.
Cách thức đầu tư chỉ số là dạng đầu tư toàn thị trường theo xu thế tăng hoặc giảm của VN-Index. Nhiều ý kiến băn khoăn cho rằng, TTCK trong nước còn khá “non trẻ”, việc áp dụng loại hình đầu tư theo chỉ số chưa thực sự thích hợp với NĐT trong nước. Cũng có thể, trong tương lai, khi TTCK Việt
8. Công ty chứng khoán phải đóng cửa sàn vàng
Quyết định này đã gây “sốc” các công ty chứng khoán khi lợi nhuận thu được từ kênh đầu tư vàng khá hấp dẫn. Vào cuối tháng 12 năm 2009, Thủ tướng đã chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước ban hành các quyết định chấm dứt hoạt động và kinh doanh trên tài khoản trong nước. Theo đó, từ ngày 30/3, các ngân hàng và doanh nghiệp không được kinh doanh tài khoản ở trong nước dưới mọi hình thức.
Đây được xem là một trong những quyết định được sự đồng thuận của các chuyên gia kinh tế trong việc quản lý kinh doanh vàng trên tài khoản. Thực trạng, các sàn vàng tự đặt ra luật và kinh doanh trực tiếp với NĐT. Sàn vàng trong nước bị cấm, NĐT mở tài khoản đầu tư trên thị trường giao dịch nước ngoài. Đến ngày 6/1, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ký ban hành bãi bỏ các quyết định hiện hành liên quan tới việc kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài. Tức là, các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp đang kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài phải chấm dứt hoạt động này ngay sau khi ký.
Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đang có những động thái khôi phục thị trường vàng phát triển lành mạnh, có chiều sâu. Quản lý hoạt động kinh doanh vàng trên tài khoản trong nước và các sàn vàng “ảo”.
9. Chấm dứt hoạt động của đội ngũ cộng tác viên
Tháng 5 vừa qua, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ban hành văn bản yêu cầu các công ty chứng khoán chấm dứt hoạt động của đội ngũ cộng tác viên môi giới chứng khoán. Một thực tế, việc phát triển đội ngũ cộng tác viên môi giới chứng khoán tiềm ẩn nhiều rủi ro và trái với Luật Chứng khoán.
Theo quy định, đội ngũ nhân viên hành nghề môi giới phải có chứng chỉ hành nghề và được đào tạo chuyên môn về TTCK, tuy nhiên, cộng tác viên môi giới chứng khoán lại được tuyển ào ạt nhằm mục đích tìm kiếm khách hàng. Trước đó 1 tháng, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đã ban hành quyết định đóng cửa các đại lý nhận lệnh.
10. Hướng tới giao dịch T+2
Kế hoạch giao dịch T+2 vẫn còn là ý tưởng trong năm 2010. Thời điểm tháng 3, Bộ Tài chính ban hành thông tư sửa đổi, bổ sung Quy chế đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán chứng khoán. Phần lớn các điều khoản được sửa đổi đều liên quan tới hoạt động giao dịch T+2.
Theo quy định hiện hành, chứng khoán chưa được thực hiện lệnh giao dịch bán khi chưa được hạch toán vào tài khoản giao dịch của NĐT. Theo các chuyên gia chứng khoán, việc thực hiện giao dịch T+2 sẽ giúp thị trường tăng dần tính thanh khoản, hạn chế được rủi ro làm giá cổ phiếu. Song, thời điểm chính thức để tiến hành áp dụng giao dịch T+2 vẫn đang còn bỏ ngõ
