Quản lý tốt Internet là bảo đảm an ninh, an toàn cho mọi người

Thứ Hai, 21/07/2014, 08:25

Khái niệm “thế giới phẳng” được Thomas Friedman dùng làm tên cho cuốn sách của mình, chỉ sự phát triển toàn cầu hóa với 10 nhân tố lớn liên quan đến kinh tế và khoa học kỹ thuật, đặc biệt là sự bùng nổ Internet khiến cho các mô hình chính trị, xã hội đã bị thay đổi và thế giới trở nên phẳng hơn bao giờ hết.

Cũng từ đây, nhiều người quan niệm, với thế giới Internet, chúng ta đang sống trong một thế giới phẳng lỳ, không có rào cản và bất cứ ai cũng có quyền tự do trao đổi, thể hiện quan điểm, chính kiến, tự do nói, viết, làm những gì mình thích trên không gian mạng.

Quan niệm này mặc nhiên coi thế giới phẳng của Internet khác biệt với thế giới bên ngoài ở “sự tự do không thể kiểm soát”. Với Nghị định số 72/2013/NĐ-CP về việc quản lý, cung cấp và sử dụng Internet, dịch vụ thông tin trên mạng, luồng ý kiến theo quan điểm tự do trên “thế giới phẳng” đã có những bài viết nhìn nhận sai lệch. Trong khi đó, các thế lực thù địch, phản động viện lý do này lái vấn đề sang chiêu bài dân chủ, nhân quyền, cho rằng nội dung Nghị định đã “siết” Internet, vu cáo Nhà nước áp đặt quản lý, ngăn cản quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí...

Ở đây, cần thống nhất nguyên tắc: thế giới phẳng hay không phẳng chỉ là cách hiểu của thời đại công nghệ thông tin, khoa học kỹ thuật bùng nổ, còn bản chất của thế giới vẫn đầy đủ những đặc tính xưa nay. Do đó, thế giới mạng Internet cũng phải chịu sự quản lý bằng pháp luật như những gì mà các thể chế Nhà nước đã thực hiện để quản lý xã hội.

Nghị định 72 của Chính phủ với nội hàm quy định chi tiết việc quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet, thông tin trên mạng, trò chơi điện tử trên mạng; bảo đảm an toàn thông tin và an ninh thông tin; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tham gia việc quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet, thông tin, trò chơi điện tử trên mạng, bảo đảm an toàn thông tin và an ninh thông tin. Mục đích là quản lý để đảm bảo an ninh, an toàn, phục vụ sự phát triển xã hội, bảo đảm lợi ích quốc gia và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Ngay tại Điều 4, quy định chính sách phát triển, quản lý Internet và thông tin trên mạng, Nghị định nêu rõ chính sách “thúc đẩy việc sử dụng Internet trong mọi hoạt động kinh tế, xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, nghiên cứu khoa học, công nghệ để tăng năng suất lao động, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống”. Đồng thời, “ngăn chặn những hành vi lợi dụng Internet gây ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, vi phạm đạo đức, thuần phong mỹ tục và vi phạm quy định của pháp luật”. Như vậy, mục đích của việc ban hành Nghị định có hai vế rõ ràng, đó là thúc đẩy Internet phát triển và việc sử dụng Internet phải tuân theo các nguyên tắc vì lợi ích chung. Việc thực hiện tốt các nội dung Nghị định cũng chính là bảo đảm thực hiện chính sách về quyền con người.

Một số ý kiến cho rằng, quản lý Internet như Nghị định 72 là “đi ngược xu thế phát triển” và “chỉ có ở các nước đang phát triển”. Đây là suy diễn mang tính quy chụp. Mỗi nước có tỷ lệ sử dụng Internet khác nhau, nhưng chính các nước phát triển đã khởi đầu việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để quản lý Internet. Mỹ, nước mà nhiều người gọi “thiên đường tự do” quản lý Internet thế nào?

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đã cho thành lập một lực lượng mới có nhiệm vụ phát triển các công nghệ có khả năng kiểm soát thông tin trên Internet, cũng như các liên lạc bằng điện thoại di động. Đáng chú ý, Trung tâm Hỗ trợ truyền thông nội địa - tên gọi của lực lượng mới này, hoạt động bí mật và có nhiệm vụ chính là phát triển các công nghệ theo dõi, nhằm giúp cảnh sát theo sát các nghi phạm khi chúng dùng công nghệ hiện đại để liên lạc nhau. FBI cho rằng việc thành lập trung tâm này là cần thiết vì công nghệ ngày càng phát triển như vũ bão, trong khi cảnh sát lại không có các công cụ hỗ trợ để có thể kiểm soát các phương pháp truyền tải thông tin liên lạc tân tiến. Chính phủ Mỹ cho biết, họ duy trì việc kiểm soát cách thức vận hành của Internet. Điều này có nghĩa, nước Mỹ sẽ kiểm soát những máy tính đóng vai trò là các "đại thư mục" của mạng Internet. Những chiếc máy tính này ra lệnh cho các trình duyệt và các chương trình email trong việc chỉ dẫn "đường đi" của mạng Internet. Họ cho rằng, quyết định này là để đối phó với nguy cơ mất an ninh ngày càng tăng và do tầm quan trọng của Internet đối với kinh doanh. Một nhóm 13 máy tính thuộc các công ty tư nhân của Mỹ được coi là "máy chủ gốc", chứa danh sách các hậu tố của tên miền trên Internet (như .com, .net...), được biết tới với cái tên hệ thống Tên miền (DNS). Hệ thống này tương ứng với các địa chỉ bằng số trên mạng máy tính toàn cầu nhằm giúp người dùng nhớ tới máy chủ dễ dàng hơn. Tuyên bố trên của Mỹ cho thấy, Washington vẫn muốn giữ vai trò chính trong việc kiểm soát Internet vận hành.

Còn tại Anh, Chính phủ Anh đã công bố dự thảo kế hoạch giám sát tất cả thông tin đăng nhập, cuộc hội thoại hay thư điện tử trên Internet và mạng điện thoại. Không chỉ giám sát các hoạt động trao đổi thông tin trực tuyến, nhà chức trách tại Anh còn tuyên bố những ai kháng cự kế hoạch trên chỉ có thể là tội phạm mạng hoặc các tổ chức chống chính quyền. Còn Hàn Quốc, từ lâu được biết đến là một đất nước dân chủ và có mạng lưới truyền thông phát triển vào loại bậc nhất thế giới, nay đã tăng cường những quy định về bài viết trên Internet. Một nhà hoạt động trên mạng xã hội Twitter gần đây bị chặn bài viết và bị buộc tội phỉ báng người khác, cho thấy Hàn Quốc đang trong cuộc đấu tranh nhằm quản lý tốt hơn Internet, trong khi trước đây, các trang web được háo hức đón nhận như là một hình thức mà Hàn Quốc bắt kịp với các nền kinh tế hàng đầu thế

Soi chiếu với Nghị định 72 thì các quy định luật pháp tại các nước phát triển như nêu trên thực sự khắt khe hơn nhiều. Nước Mỹ, nước Anh và nhiều nước trên thế giới quy định như vậy, một xu hướng tất yếu và đủ tính khoa học, hà cớ gì lại vu cáo Việt Nam quản lý Internet là “vi phạm nhân quyền”?

M.N.