Một số vấn đề về bảo vệ Tổ quốc trong Hiến pháp 2013

Thứ Hai, 26/05/2014, 08:45
“Dân tộc Việt Nam có truyền thống đoàn kết, anh dũng, kiên cường, bất khuất chống giặc ngoại xâm. Trải qua mấy nghìn năm lịch sử, nhân dân Việt Nam lao động cần cù, sáng tạo, đấu tranh anh dũng để dựng nước và giữ nước, đã hun đúc nên truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhân nghĩa, kiên cường, bất khuất và xây dựng nên nền văn hiến Việt Nam” (trích Lời nói đầu Hiến pháp 2013).

Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, bằng ý chí và sức mạnh của toàn dân tộc, được sự giúp đỡ của bạn bè trên thế giới, nhân dân ta đã giành chiến thắng vĩ đại trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế, đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong công cuộc đổi mới, đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới được quy định tại Chương IV Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 trên cơ sở sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992. Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong Hiến pháp 2013 được thể hiện rõ ở các nội dung cụ thể sau:

Một là, Điều 64 Hiến pháp 2013 khẳng định: “Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là sự nghiệp của toàn dân”. Nội dung này của Hiến pháp thể hiện sự vận dụng sáng tạo quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta về mối quan hệ giữa Tổ quốc với chế độ xã hội chủ nghĩa và vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử, khẳng định quần chúng nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử. Sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là sự nghiệp của toàn dân, đã được kiểm nghiệm trong lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc ta và lịch sử đấu tranh của nhân dân lao động, yêu chuộng hòa bình trên thế giới; đồng thời là sức mạnh tổng hợp bao gồm tổng thể các hoạt động đối nội và đối ngoại về quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học... của Đảng, Nhà nước và nhân dân để phòng thủ đất nước, giữ vững hòa bình, đẩy lùi, ngăn chặn các hoạt động gây chiến của kẻ thù và sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược dưới mọi quy mô, hình thức. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng hiện nay, việc huy động sức mạnh tổng hợp để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ đất nước cần kết hợp một cách toàn diện tất cả các yếu tố con người, tổ chức, đối nội, đối ngoại, quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, khoa học, kỹ thuật; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; sức mạnh trong nước với sức mạnh quốc tế; sức mạnh vật chất với sức mạnh chính trị - tinh thần.

Hai là, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có trách nhiệm chăm lo củng cố và tăng cường nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân mà nòng cốt là lực lượng vũ trang nhân dân (Điều 64).

Hiến pháp khẳng định, Nhà nước ta là nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhà nước của dân, do dân, vì dân; Nhà nước phải quản lý xã hội bằng pháp luật, nghiêm trị mọi hành động xâm phạm lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân. Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng nền an ninh nhân dân và nền quốc phòng toàn dân cũng đồng thời là quan điểm cơ bản xuyên suốt của Hiến pháp nước ta, thuộc trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, toàn dân, của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng vũ trang làm nòng cốt. Đảng, Nhà nước, nhân dân, các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương cần có giải pháp tổng thể, quan tâm hơn nữa tới lực lượng vũ trang, xây dựng một lực lượng vũ trang Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, lấy xây dựng chính trị làm cơ sở; lực lượng dự bị động viên và dân quân tự vệ hùng hậu, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, làm nòng cốt trong xây dựng, củng cố, tăng cường nền an ninh nhân dân và quốc phòng toàn dân nhằm bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới.

Ba là, phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước để bảo vệ vững chắc Tổ quốc, góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới.

Sức mạnh tổng hợp của một đất nước phụ thuộc vào bản chất chế độ chính trị - xã hội, truyền thống dân tộc và hoàn cảnh cụ thể của mỗi nước. Ngày nay, chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa khủng bố và các thế lực phản động quốc tế vẫn đang triển khai hàng loạt hoạt động chống lại nền hòa bình khu vực và thế giới, chống độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Chính vì vậy, phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước để giữ gìn hòa bình của đất nước, bảo vệ vững chắc Tổ quốc, góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới là một nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay.

Cùng với đó, việc phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước còn phải tập trung xây dựng, củng cố sức mạnh nội sinh,  tập trung vào đổi mới, chỉnh đốn Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, chế độ; xây dựng Nhà nước, hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, xây dựng khu vực phòng thủ; "thế trận lòng dân" vững chắc, chống "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ; chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ; chống "phi chính trị hóa lực lượng vũ trang", xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh mọi mặt, nâng cao sức mạnh tổng hợp của đất nước nhằm bảo vệ vững chắc Tổ quốc. 

Bốn là, các cơ quan, tổ chức và mọi công dân phải có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nhiệm vụ quốc phòng và an ninh.

Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, nhân dân Việt Nam anh dũng, kiên cường, bất khuất đấu tranh, chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược, khẳng định độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền dân tộc tự quyết, lựa chọn con đường phát triển của dân tộc mình. Trong thời đại ngày nay, con đường đó là "độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội", "bảo vệ Tổ quốc gắn liền với bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa" và chỉ có chủ nghĩa xã hội mới thật sự là cơ sở vững chắc bảo đảm cho nhân dân có cuộc sống độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc. Bất kỳ ai, ở cương vị nào, là công dân Việt Nam cần hiểu bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là quyền lợi, nghĩa vụ, vinh dự và trách nhiệm của mọi công dân Việt Nam. Mỗi tổ chức, cá nhân ở cương vị nào, trong hay ngoài nước cần có những việc làm thiết thực phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, điều kiện hoàn cảnh, góp phần vào nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Toàn Đảng, toàn quân, toàn dân cần tự giác, gương mẫu thực hiện đầy đủ nhiệm vụ quốc phòng và an ninh được quy định trong Hiến pháp, pháp luật; là hành động thiết thực nhất nhằm bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Nội dung "Bảo vệ Tổ quốc" của Hiến pháp 2013 là sự khẳng định nhất quán, xuyên suốt, thể hiện ý chí, nguyện vọng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta quyết tâm xây dựng, thi hành, bảo vệ Hiến pháp, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

H.N.H.
.
.
.