Xung quanh việc Giáo hoàng Benedict XVI quyết định thoái vị

Hiện tại, Vatican không xác nhận hay bác bỏ các nội dung liên quan tới vấn đề này, song họ chỉ trích truyền thông đang làm nhiễu thông tin về Tòa thánh. Quả thực, kể từ khi Giáo hoàng Benedict XVI thông báo quyết định thoái vị, báo chí Italia đã không ngừng lan truyền nhiều đồn đoán về các âm mưu, báo cáo bí mật và "chiến tranh nội bộ" tại Vatican được họ xem như là một trong những nguyên nhân khiến Giáo hoàng ra đi. Họ cũng đã bóng gió nhắc tới tập tài liệu vào ngày 11/2 ngay sau khi Giáo hoàng tuyên bố sẽ thoái vị, cho biết nội dung của tài liệu "sẽ gây sốc trong dư luận".

Theo tuyên bố, Giáo hoàng Benedict XVI sẽ chính thức thoái vị vào ngày 28/2 sắp tới, trở thành Giáo hoàng đầu tiên tự thoái vị kể từ Celestine V hơn 7 thế kỷ trước. Kể từ khi thông báo được đưa ra, ông đã hai lần liên hệ quyết định thoái vị với những âm mưu bên trong Vatican, cho rằng những chia rẽ "đã làm mất mặt giáo hội" và đưa ra lời cảnh báo về "những cám dỗ mới của quyền lực" đối với người kế nhiệm.

Giáo hoàng thoái vị vì người đồng tính?

Gần đây, xuất hiện khá nhiều bài viết trên báo chí, truyền thông Italia và quốc tế nói về những âm mưu và nạn tham nhũng trong Tòa thánh Vatican. Bài viết của La Repubblica, được đánh giá là có sức công phá lớn, đã kết nối việc thoái vị của Giáo hoàng Benedict XVI với sự tồn tại của một mạng lưới các giáo sĩ đồng tính ở Vatican. Những chi tiết tờ báo này đưa ra cũng là nguồn tin mới nhất trong loạt các cáo buộc về sự tồn tại của người đồng tính ở Vatican.

Tờ báo nói rằng, Giáo hoàng đã nghĩ tới việc thoái vị từ ngày 17/12/2012, sau khi nhận được tập tài liệu do liên quan tới vụ án Vatileaks. Theo đó, tập tài liệu gồm hai quyển với gần 300 trang đóng bìa đỏ, đã được vận chuyển an toàn tới khu nhà của Giáo hoàng. "Trong ngày hôm đó, với những hồ sơ nằm trên bàn, Giáo hoàng Benedict XVI đã đưa ra quyết định mà ông nghiền ngẫm từ lâu", tờ La Repubblica viết.

Vụ VatiLeaks (theo cách chơi chữ của từ Wikileaks trong giới truyền thông) là một vụ bê bối liên quan trực tiếp đến Tòa thánh Vatican xảy ra vào tháng 5/2012. Vụ việc bắt đầu bằng sự kiện người quản gia của Giáo hoàng có tên Paolo Gabriele bị bắt vì tình nghi làm rò rỉ tài liệu mật liên quan đến tình trạng tham nhũng và bè phái, đấu đá nội bộ xung quanh việc điều hành ngân hàng của Vatican - trung tâm của một loạt các vụ bê bối trong nhiều thập kỷ qua.

Trong một đoạn viết tay được cho là trích nguồn từ tập tài liệu, La Repubblica tường thuật: Một số quan chức Vatican đã bị "ảnh hưởng bên ngoài" từ những người không phải là tu sĩ và thường xuyên qua lại với những nhân vật bí ẩn này. Thậm chí, họ còn có quan hệ "trên mức bình thường" với một số cá nhân, và bị dọa dẫm tống tiền nếu không muốn bí mật riêng tư bị tiết lộ. Tờ báo cũng dẫn lời các hồng y, cho biết về sự tồn tại của một số phe nhóm, trong đó có một phe gồm các thành viên "đoàn kết với nhau do khuynh hướng tình dục không bình thường". Vì thế mới có chuyện một số quan chức ở Vatican đã bị "lũng đoạn" bởi những người bình thường mà họ có mối quan hệ "chung đụng thể xác".

Bài báo cũng trích nguồn tin rất thân cận với một số hồng y chuyên trách việc soạn thảo các bản phúc trình cho rằng "một số cá nhân đã không tuân thủ điều răn thứ sáu và thứ bảy". Theo đó, điều răn thứ bảy cấm trộm cắp, còn điều răn thứ sáu cấm tội ngoại tình, đặc biệt là các hành vi tình dục đồng giới. Trên thực tế, Vatican không lên án những người đồng tính luyến ái, nhưng răn dạy rằng tình dục đồng tính "về cơ bản là lộn xộn".

Tờ La Repubblica đưa tin Giáo hoàng Benedict XVI từ chức vì có liên quan đến vụ Vatileaks và người đồng tính.

Một ấn bản khác của tờ La Repubblica đầu tuần trước đã đưa ra một loạt những địa chỉ hội họp của các giáo sĩ đồng tính bên trong và ngoài thành phố Rome. Chúng bao gồm một biệt thự bên ngoài thủ đô Italia, một cửa hàng làm đẹp ở trung tâm thành phố và một ký túc xá đại học từng được một tổng giám mục người Italia sử dụng. Theo đó, tác giả bài viết đã khẳng định tới 95% thông tin xác thực về tập tài liệu được cho là nguyên nhân chính khiến Giáo hoàng Benedict XVI thoái vị, chứ không phải vì lý do sức khỏe như giới truyền thông vẫn đưa tin.

Linh mục Federico Lombardi, người phát ngôn của Vatican nói cả ông và các hồng y phụ trách điều tra sẽ không xác nhận hoặc phủ nhận về những tin tờ La Repubblica đưa ra. "Cả ủy ban hồng y cũng như tôi sẽ không đưa ra nhận xét nhằm xác nhận hay bác bỏ các nội dung liên quan tới vấn đề này. Hãy để mỗi người tự nhận trách nhiệm của mình". Ông cũng bổ sung rằng, việc La Repubblica gây rối loạn dư luận đang tạo ra "sự căng thẳng đi ngược lại những điều mà Giáo hoàng và Giáo hội muốn" trước khi bầu ra tân giáo hoàng.

Trong bối cảnh xuất hiện những rắc rối trước ngày Giáo hoàng chuẩn bị thoái vị, ông Lombardi đã viết một bài xã luận và đăng tải công khai trên trang mạng của Đài Phát thanh Vatican. Ông chỉ trích truyền thông làm nhiễu thông tin về Tòa thánh, trong khi một số người đã cố gắng lợi dụng khoảng thời gian mất phương hướng sau tuyên bố thoái vị của Giáo hoàng nhằm truyền bá "tin đồn và cố ý làm hại Vatican".

Federico Lombardi chỉ nói đầy ẩn ý rằng mọi thông tin chống lại Giáo hoàng và tòa thánh hoàn toàn là dối trá, giống một âm mưu tấn công vào sự tồn tại bấy lâu của Vatican. "Sẽ không có ai hiểu được tầm quan trọng của Tòa thánh và những công lao của Giáo hoàng nếu họ chỉ suốt ngày quan tâm đến tiền bạc, quyền lực và tình ái, và dùng những thứ này để làm thước đo xã hội. Tầm nhìn của họ không thể vươn tới đỉnh cao hoặc đi vào chiều sâu để hiểu được giá trị thực sự của Vatican, vốn rất trong sạch nhưng luôn phải chịu sức ép vu khống của nhiều người".

Trên thực tế, Giáo hoàng Benedict XVI là một người có sức thu hút rất lớn bởi vì trong nhiệm kỳ của ông, lượng giáo dân tới Vatican trực tiếp nghe giảng đạo còn cao hơn cả thời của cố Giáo hoàng John Paul II. "Chúng tôi đến chỉ để nhìn Giáo hoàng John Paull II, còn thực sự thì chúng tôi muốn lắng nghe Giáo hoàng Benedict XVI nói". - một giáo dân chia sẻ.

Quả thực, nhìn lại lịch sử 600 năm qua của Giáo hội Vatican, chưa hề có một Giáo hoàng nào đã thoái vị trước khi lâm chung. Do vậy, tin Giáo hoàng Benedict XVI ra đi vốn dĩ đã tạo nên cơn sốc, nay lại là khởi nguồn cho những đồn đoán và đơm đặt về lý do thoái vị thực sự. "Theo thông lệ, khi một Giáo hoàng qua đời thì Tòa thánh sẽ tổ chức bầu cử Giáo hoàng mới. Lẽ dĩ nhiên, dư luận sẽ phỏng đoán người này hoặc người kia trong tương lai sẽ thành Giáo hoàng. Họ truyền miệng nhau, và cứ thế "tam sao thất bản", vô tình gây ra những tin đồn vô căn cứ. Và nhờ bàn tay của truyền thông nên mọi thứ bị thổi phồng, khiến dư luận rơi vào một ma trận không rõ trắng đen ra sao", ông Lombardi cho biết.

Vẫn còn đó những rắc rối chưa được giải quyết

Kể từ khi Giáo hoàng Benedict XVI thông báo quyết định thoái vị, báo chí Italia đã không ngừng lan truyền nhiều đồn đoán về các âm mưu, báo cáo bí mật và "chiến tranh nội bộ" tại Vatican được họ xem như là một trong những nguyên nhân khiến Giáo hoàng ra đi. Ngày 22/2, xuất hiện nguồn tin gợi ý về các động cơ sâu xa đằng sau quyết định bổ nhiệm ông Ettore Balestrero, một giáo sĩ người Italia giữ chức vụ tương đương với Thứ trưởng Ngoại giao của Vatican, làm sứ thần Tòa thánh tại Colombia.

Quyết định này bị báo chí trong nước xem như một sự giáng cấp khi Giáo hoàng không còn muốn gặp mặt ông Balestrero. Các câu chuyện của truyền thông Italia ám chỉ rằng, danh tính của ông Balestrero đã được nhắc đến trong một báo cáo nhân sự của các hồng y, vốn nằm trong vòng bí mật sau khi được trình lên cho Giáo hoàng xem xét.

Ngay lập tức, Vatican đã phủ nhận tin đồn này, cho rằng các gợi ý về việc Giáo hoàng "đẩy" Balestrero đi xa khỏi Vatican là "lố bịch và hoàn toàn vô căn cứ". Ông Lombardi nói việc bổ nhiệm đã được quyết định trước đó nhiều tuần, và phía Vatican đã đợi cho đến khi nhận được sự đồng thuận của Chính phủ Colombia trước khi đưa ra thông báo cuối cùng.

Ông Lombardi cũng nhấn mạnh: Giới truyền thông đã tạo ra "áp lực không thể chấp nhận được" về vấn đề bỏ phiếu trong hội đồng các hồng y nhằm lựa chọn tân Giáo hoàng sau khi ông Benedict XVI thoái vị. Tuy nhiên, phía Reuters lại cho rằng nhận định này thực chất xuất phát từ các nỗ lực của truyền thông Mỹ nhằm ngăn chặn các hồng y Mỹ đang cố che đậy những vụ bê bối lạm dụng tình dục (khiến Giáo hoàng Benedict XVI bị kiện) tới tham gia bỏ phiếu ở Vatican vào đầu tháng 3 tới.

Cũng trong ngày 22/2, Vatican lại bị lôi kéo vào một vụ tranh cãi khác sau khi xác nhận tân Thống đốc Ngân hàng Ernst von Freyberg mới được bổ nhiệm đang là chủ tịch một công ty đóng tàu. Quyết định này mới được Giáo hoàng Benedict XVI chấp thuận trước đó không lâu, bỗng nhiên trở thành một trò cười cho dư luận sau khi một phóng viên bất ngờ loan tin rằng ông Freyberg đang sở hữu công ty của Ðức (Blohm+Voss) chuyên về các loại chiến hạm. Vatican và ngân hàng của Tòa thánh xưa nay vẫn giữ truyền thống tránh không đầu tư vào các công ty chế tạo vũ khí, nên ông Freyberg đang phải chịu sức ép từ chức khi mới "chân ướt chân ráo" vào ngân hàng.

Linh mục Federico Lombardi lại phải lên tiếng bênh vực quyết định bổ nhiệm của Giáo hoàng khi đưa ra văn bản nói rằng, ông Freyberg đúng ra làm chủ tịch một chi nhánh của Blohm+Voss, chuyên sửa chữa và tân trang du thuyền cũng như đóng thuyền buồm. Công ty đó hiện nay chỉ là "một phần nhỏ" của liên doanh phụ trách đóng 4 chiếc tàu khu trục cho Hải quân Ðức.

Rõ ràng, sau một vài "cơn địa chấn" ở Vatican, người ta hiểu rằng linh mục Federico Lombardi dường như đang trở thành người bảo vệ Giáo hoàng Benedict XVI khi liên tục lên tiếng phản đối những tin đồn của truyền thông. Tuy nhiên, ít người biết Giáo hoàng vốn được bảo vệ rất an toàn bởi một hiệp ước có tên gọi Lateran, vốn được xem là thỏa thuận thành lập quốc gia Vatican được ký kết giữa Italia và Tòa thánh vào năm 1929.

Theo đó, Giáo hoàng được hưởng các quyền miễn trừ như một nguyên thủ quốc gia khi ông trú ngụ tại Vatican. Ông cũng được bảo vệ về mặt pháp lý khỏi các cáo buộc có liên quan đến các vụ lạm dụng tình dục trên toàn thế giới. Chẳng thế mà ông đã dễ dàng thoát khỏi một cáo buộc thẩm tra về bê bối lạm dụng trẻ em khi tới thăm nước Anh 3 năm về trước.

Tuy nhiên, Giáo hoàng hoàn toàn có thể phải chịu các mối đe dọa về an ninh nếu rời khỏi Vatican sau khi thoái vị. Phía Vatican bày tỏ lo ngại trước nguy cơ ông sẽ phải đối mặt với các vụ kiện liên quan đến lạm dụng tình dục. Còn nhớ hồi năm 2010, Giáo hoàng bị kiện vì đã tuyên truyền về một giáo sĩ từng lạm dụng tình dục các bé trai ở một trường học dành cho trẻ em câm điếc của Mỹ từ năm 1995. Nhờ Hiệp ước Lateran mà bên nguyên đơn phải rút đơn kiện vào năm 2012. Vatican cho biết đây là thắng lợi lớn cho thấy Giáo hoàng hoàn toàn không thể bị truy cứu trách nhiệm cho hành động của các giáo sĩ lạm dụng tình dục.

Suy cho cùng, chỉ có Cảnh sát Vatican mới nắm rõ thói quen của Giáo hoàng nên sẽ bảo đảm an ninh và sự riêng tư của ông tốt hơn là lực lượng cảnh sát nước ngoài, vốn chỉ được huy động khi ông rời khỏi Vatican. "Giáo hoàng Benedict XVI cần tiếp tục ở lại Vatican. Nếu không, ông ấy sẽ không còn được bảo vệ an toàn. Giáo hoàng sẽ không được hưởng các quyền miễn trừ và các đặc quyền nếu rời Vatican, dù chỉ nửa bước chân", một nguồn tin giấu tên từ Tòa thánh cho biết