Vụ Hyundai Vinashin đổ chất thải nguy hại ra môi trường: Nếu đủ yếu tố sẽ truy cứu trách nhiệm hình sự

Thứ Năm, 31/07/2008, 09:00
Sau sự cố Công ty TNHH Nhà máy tàu biển Hyundai Vinashin (HVS) đổ chất thải ra môi trường bị bắt quả tang, sáng ngày 17/7, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có cuộc họp báo đột xuất dưới sự chủ trì của Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Chiến Thắng cùng đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT), Hải quan tỉnh Khánh Hòa và Phòng Cảnh sát Môi trường (CSMT) Khánh Hòa. Song, điều đáng nói là tại cuộc họp này không có sự tham dự của HVS. 

Tại cuộc họp ông Võ Đức Thân, Trưởng phòng CSMT tỉnh Khánh Hòa cho biết vào khoảng tháng 6/2008 lực lượng này nắm được thông tin Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) mua một dock (như một ụ tàu, dùng để đóng hoặc đưa các tàu biển vào bên trong sửa chữa) tàu từ Ukraina và ký hợp đồng sửa chữa tại Nhà máy tàu biển Hyundai Vinashin.

Qua công tác theo dõi nắm tình hình CSMT Khánh Hòa biết được trên tàu có một lượng chất thải rất lớn gồm bùn, gỉ sắt, tạp chất... nên tiếp tục bám sát và theo dõi cho đến 18 giờ ngày 8/7, lực lượng CSMT đã phát hiện và bắt giữ quả tang 4 xe ôtô tải Benz loại 15 tấn vận chuyển hỗn hợp tạp chất này từ Nhà máy Hyundai Vinashin đi đến địa điểm thôn Phú Hòa 3, xã Ninh Diêm, huyện Ninh Hòa chuẩn bị móc đất đổ chất thải này xuống ngay khu dân cư ở đây. Đoàn xe này do Mai Hữu Trí, SN 1973, trú tổ 6, thị trấn Ninh Hòa hợp đồng miệng với một số cán bộ trong Nhà máy Hyundai Vinashin để vận chuyển xử lý chất này.

Sau khi bắt giữ, lực lượng CSMT đã đưa 4 chiếc xe này về tạm giữ tại Công an huyện Ninh Hòa. Tiến hành lấy các mẫu để thử nghiệm và biết đây là chất thải nguy hại nên CSMT đã cho áp tải 4 xe này quay lại  nhà máy đổ xuống khu vực nhà máy chọn để bảo quản và xử lý (vì đây là chất thải nguy hại nên quy trình xử lý phải tuân theo một quy trình hết sức nghiêm ngặt dưới sự giám sát của Sở TNMT), đồng thời làm rõ trách nhiệm này thuộc về nhà máy hay của phòng vật tư trong vấn đề xử lý chất thải nguy hại.

Bước đầu lãnh đạo nhà máy đã thừa nhận hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường Việt Nam trong việc vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại này. Hiện Phòng CSMT đang tiếp tục làm rõ những vấn đề sai phạm này.

Khi các PV đặt câu hỏi việc 60 tấn chất thải của HVS ra môi trường mức độ nghiêm trọng đến đâu? Hướng xử lý như thế nào? Có đủ yếu tố để truy cứu trách nhiệm hình sự chưa? thì ông Thân cho biết do được ngăn chặn kịp thời nên mức độ nguy hại cũng như hậu quả chưa xảy ra, nên cũng chưa ảnh hưởng đến môi trường. Về việc có truy cứu trách nhiệm hình sự hay không hiện CSMT đang tiếp tục củng cố làm rõ các hành vi của Huyndai Vinashin, nếu củng cố hồ sơ thấy vi phạm pháp luật Việt Nam đến mức xử lý hình sự sẽ truy cứu theo quy định của luật Việt Nam.

Mặc dù Phòng CSMT khẳng định chất thải này đã có trên dock tàu và được đưa từ nước ngoài vào Việt Nam nhưng khi trả lời báo giới Hải quan Khánh Hòa lại cho rằng chất thải này phát sinh trong quá trình sửa chữa tàu biển!? Do đó vấn đề này đã được nhiều nhà báo hỏi đi hỏi lại làm ông Nguyễn Chiến Thắng, Phó chủ tịch UBND tỉnh phải một lần nữa lên tiếng là trên dock tàu này đã có sẵn chất thải vì dock tàu này dùng để sửa chữa tàu biển nên toàn bộ số chất thải này đã có sẵn trên tàu khi đưa vào sửa chữa tại nhà máy tàu biển lượng chất thải được phát sinh thêm.

Còn trách nhiệm của Hải quan trong vấn đề này thì ông Trần Hải Sơn – Cục phó Cục Hải quan Khánh Hòa cho biết theo tờ khai nhập khẩu đây là một dock tàu đã qua sử dụng, đối chiếu các quy định hiện hành của Nhà nước thì dock tàu này không phải là hàng cấm nhập khẩu nên Hải quan vẫn làm thủ tục nhập bình thường, còn vấn đề phát sinh ra chất thải thì trách nhiệm thuộc về Hyundai Vinashin!

Trước câu hỏi: Có văn bản nào quy định  trước khi vào sửa chữa các tàu phải làm sạch hay không? Thì ông Sơn trả lời rằng Hải quan chưa có văn bản nào quy định tàu vào Việt Nam sửa chữa phải sạch!? Còn ông Mai Văn Thắng – Phó giám đốc Sở TNMT thì cho rằng, vấn đề ô nhiễm môi trường hiện nay ở HVS cũng đã giảm rất nhiều so với trước đây nhưng việc công ty này đổ 60 tấn chất thải nguy hại ra môi trường ông khẳng định HVS biết rất rõ đây là chất thải nguy hại nhưng vẫn cố tình đổ ra môi trường.

Còn việc các PV hỏi việc từ trước đến nay HVS đã đưa vào Việt Nam bao nhiêu chiếc tàu như vậy và đã đổ ra môi trường bao nhiêu tấn chất thải độc hại tương tự thì ông Thắng cho biết chưa có văn bản chính thức sẽ cho điều tra và sẽ trả lời sau.

Luật Bảo vệ môi trường tuy có điều khoản buộc những người gây ô nhiễm phải “phục hồi nguyên trạng” như trước khi gây ô nhiễm. Nhưng theo một chuyên gia môi trường, điều khoản này đã chưa từng được áp dụng cho bất kỳ một trường hợp nào.

Thiết nghĩ, cần có những bổ sung về mặt luật pháp để sao cho có chế tài đủ mạnh cho những hành vi như vậy, đừng để lại tiếp tục tái diễn việc lợi dụng sửa chữa tàu để vận chuyển rác từ những nước phát triển sang đổ ở những quốc gia như Việt Nam. Hơn nữa với mức phạt xử lý hành chính như hiện nay (tối đa là 500 triệu đồng) liệu có đủ để răn đe những hành vi tương tự?

Hoàng Văn
.
.
.