Ngày cuối cùng của Hải quân Áo

Một bảo tàng nổi của một hiệp hội các quân nhân trên sông Danube sẽ tiếp nhận 2 con tàu. Bị kiệt quệ về tài chính, sau khi xóa sổ hải quân, hàng năm Bộ Quốc phòng Áo sẽ tiết kiệm được 70.000 euro chi phí bảo trì. Nhưng không phải tất cả người dân Áo đều đồng tình với sự tính toán lạnh lùng đó.

“Thật buồn khi chứng kiến cảnh tượng đó. Lẽ ra không nên loại bỏ những con tàu của chúng ta” - cựu thủy thủ Wladimir Alchelburg phàn nàn. Mặc dù vậy việc gì đến sẽ đến, dàn quân nhạc trong trang phục đại lễ trỗi lên một khúc dân ca vui nhộn, bài “Novara Marsch” biểu trưng của hải quân đế quốc xưa. Một thoáng xúc động trong ánh mắt của những người già đang đứng nghiêm. Đối với họ, một trang lịch sử vừa được lật qua.

Trong vài phút nữa, nước Áo sẽ không còn hải quân nữa. Bên cây cầu Reichsbrucke uy nghiêm bắc qua sông Danube, 2 chiếc tàu chiến cuối cùng của lực lượng Hải quân từng xếp hàng thứ 6 trên thế giới sắp sửa được "nghỉ hưu". Được đưa vào bảo tàng lịch sử của quân đội, 2 chiếc tuần duyên “Niederosterreich” và “Oberst Brecht” của hạm đội Danube sẽ không còn truy bắt bọn buôn lậu nữa.

Lắc lư trên làn nước lạnh giá, 2 chiếc tàu tuần duyên trĩu nặng trên mình chúng 600 năm của đế quốc Áo - Hung. Tất cả những gì mà nước Áo ngày nay sẽ nuôi dưỡng một nỗi hoài niệm: sự sụp đổ đột ngột vào năm 1918. “Chẳng có gì phải tiếc nuối cả. Chúng ta đã thua trận trong Thế chiến thứ nhất, thế thôi. Tất cả đã kết thúc tại đấy” - kỹ sư hàng hải Hanns Schwimmann triết lý. Lúc ấy Vienne bị mất đi vị thế đế quốc và cả con đường ra biển Adriatique. Sau năm 1945, Áo chỉ còn giữ lại một hạm đội nhỏ trên sông Danube để ngăn ngừa các vụ xâm nhập của tàu gián điệp và buôn lậu.

Hiện nay tại Áo có 17 hiệp hội các cựu binh hải quân mà số thành viên có đến hàng trăm. Người Áo luôn đam mê những thiên anh hùng ca trên đại dương, và họ cố gắng lưu giữ truyền thống đó. Thuở xa xưa, vào thế kỷ XIV, hải quân Áo có trọng trách chống lại những cuộc xâm lăng của bọn hải tặc. Nhưng phải chờ đến năm 1797, đế quốc Áo - Hung mới có được một hạm đội theo đúng nghĩa.

Bất chấp những lời thuyết phục của quan chưởng ấn Metternich, người luôn tin vào ưu thế trên biển, hải quân vẫn là đứa con rơi của đế quốc. Hoàng đế François-Joseph (1830-1916) rất ghét biển và không nhận thức được tầm chiến lược của nó. Tuy vậy, ông vẫn hỗ trợ các chuyến khảo sát khoa học của chiếc “Novara” được hạ thủy vào năm 1857, nhưng luôn thắt chặt hầu bao đối với hải quân.  

Vụ ám sát Thái tử Ferdinand vào năm 1914 đã chấm dứt ảo tưởng hải quân. Bốn năm sau, đế quốc Áo - Hung và hạm đội của nó cũng kết thúc. Trong vài thập niên, những chiếc tuần dương hạm mang huy hiệu Con ó cũng mang lại vài chiến tích, tuy không có ngày mai nhưng vẫn lưu truyền được huyền thoại.

Ngày 20/7 hàng năm, người ta lại tưởng nhớ đến trận thủy chiến Lissa (1866), lúc ấy hạm đội của đô đốc Wilhelm von Tegetthof đã đẩy lui đoàn tàu chiến của Italia. Các thành tích của tàu ngầm Áo - Hung cũng được ca ngợi, chẳng hạn như vụ tàu ngầm U-5 đánh đắm chiếc thiết giáp hạm “Léon-Gambetta” của Pháp vào ngày 27/4/1915. Sau đó thuyền trưởng Georg Ritter von Trapp càng nổi tiếng thêm vì vào năm 1938, ông từ chối phục vụ cho Đức Quốc xã và cùng với gia đình chạy sang Mỹ