Mỹ: Gia tăng hoạt động gián điệp và trinh sát tình báo

Từ sau sự kiện "spygate" tháng 7/2005 tới nay, Nhà Trắng luôn là mục tiêu công kích của búa rìu dư luận, dẫn đến việc Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mỹ, Louis Liby phải từ chức, và sự sụt giảm nghiêm trọng tới uy tín của Phó tổng thống Cheney.

Mặc dù sự kiện gián điệp này là kết quả của màn kịch trong nội bộ các đảng phái ở Mỹ, nhưng nó cũng khiến một số chính khách nước ngoài không khỏi băn khoăn rằng: Liệu mình có trở thành mục tiêu theo dõi của các nhân viên mật vụ tình báo Mỹ? Trên thực tế, sự lo lắng này không phải là không có căn cứ. Bởi hiện nay Mỹ đang điều hành hàng trăm nghìn người hoạt động gián điệp và trinh sát tình báo khắp hang cùng ngõ hẻm trên thế giới. Kinh phí hàng năm cho các hoạt động này lên đến trên 28 tỉ USD, tương đương với tổng ngân sách quốc phòng mỗi năm của Pháp.

Mạng lưới tình báo lớn nhất thế giới

Mỹ là vương quốc tình báo lớn nhất trên thế giới với rất nhiều cơ quan tình báo, được tổ chức theo một thể chế hết sức phức tạp. Hiện tại, cơ chế tình báo Mỹ được chia thành 3 tầng: Thượng tầng là tầng đề ra các quyết sách và điều hành, gồm  tổng thống, Ủy ban An ninh quốc gia và Ủy ban Tình báo lưỡng viện.

Tầng giữa là tầng quản lý, điều hành, do Cục Tình báo Trung ương (CIA) cùng các đơn vị tình báo nhỏ lẻ hợp thành, các đơn vị tình báo này gồm có Cục An ninh Quốc gia, Cục Tình báo Quốc phòng, Cục Trinh sát Quốc gia, Cục Bản đồ Trung ương, các cơ quan tình báo quân đội, Cục Điều tra liên bang, Phòng Nghiên cứu và Tình báo Quốc vụ viện, Sở Chi viện Tình báo Bộ Tài chính, Văn phòng Tình báo năng lượng, Bộ Năng lượng, Văn phòng Tình báo Bộ hành động và quản lý cocain...

Hiện nay trên 80% tin tình báo mà Mỹ thu thập được là nhờ các phương tiện thông tin vô tuyến, vệ tinh, máy bay, cáp dưới đáy biển... Thế nhưng, tầng quyết sách của Mỹ lại cho rằng, yếu tố con người vẫn là sự quyết định đến hiệu quả của công tác tình báo hơn bất kỳ một công cụ kỹ thuật cao nào.

Cục trưởng Cục Tình báo Trung ương dưới thời Tổng thống Bill Clinton, Doyky, đã từng nói không cần giấu giếm rằng, Mỹ không thể buông lỏng công tác tình báo hải ngoại, ngược lại cần phải tăng cường hơn nữa các hoạt động gián điệp trên khắp thế giới,  để giúp cho Mỹ có thể đối phó với các thách thức mới mà Mỹ phải đương đầu trên lĩnh vực chiến lược và an ninh quốc gia sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc.

Những chuyển hướng chiến lược sau thời kỳ chiến  tranh lạnh

Sau Chiến tranh lạnh, các hoạt động tình báo của Mỹ không hề thu hẹp lại do sự giải thể Liên Xô và khối Varsovie, ngược lại nó còn được mở rộng hơn nữa. Đến năm 1995, số nhân viên làm việc tại CIA lên đến 15.000 người với hơn 50 trạm tình báo hải ngoại, chưa kể hàng nghìn điệp viên nước ngoài mà cơ quan này chiêu mộ được trên khắp thế giới.

Đến những năm 90 thế kỷ XX, CIA đã tiến hành thành công “mỹ nhân kế” đối với Bộ trưởng Cải cách các sự vụ hành chính Pháp, Henry Planyou, khiến ông này bất đắc dĩ trở thành gián điệp cho CIA. Thông qua  Henry, người Mỹ đã nắm được hết các bí mật liên quan đến các cuộc đàm phán hiệp định thuế mậu dịch, quan hệ của Pháp với NATO cũng như các quyết sách của Pháp trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, kinh tế...

Cuối tháng 3/2004, qua tiết lộ của báo chí, cuối cùng FBI đã thừa nhận các hoạt động cài máy nghe trộm vào phủ tổng thống nước Cộng hòa Brazil cũng như các hoạt động gián điệp, mua chuộc cảnh sát nước này từ năm 1999 đến năm 2003... Trung Quốc cũng không nằm ngoài mục tiêu của tình báo Mỹ cũng như của rất nhiều quốc gia khác sau khi họ đã phóng thành công tàu vũ trụ Thần Châu.

Để đối phó với chủ nghĩa khủng bố, các cơ quan tình báo Mỹ còn cài cắm cả nhân viên của mình vào trong nội bộ của tổ chức khủng bố Al-Qaeda. Ngày 29/9/2003, Al-Qaeda đưa ra lời cảnh cáo, Cơ quan Tình báo Mỹ đã cài người thâm nhập sâu vào nội bộ của họ, khiến một số thành viên của tổ chức này bị bắt tại Iraq.--PageBreak--

Trong cuộc tấn công BO-HE (Bosnia - Hezgovina), và cuộc chiến tranh Kosovo, các mật vụ Mỹ tiềm nhập vào chiến trường, tiếp cận mục tiêu sau đó dùng các máy laser chỉ thị mục tiêu cho máy bay ném bom, hoặc thông qua vô tuyến điện hướng dẫn phi công ngắm chuẩn mục tiêu... Trong cuộc chiến tranh Iraq, sở dĩ người Mỹ có thể nhanh chóng lật đổ được chính quyền Saddam Hussein trong thời gian ngắn, ngoài việc có một sức mạnh quân sự, thì các hoạt động gián điệp cũng là một nguyên nhân quan trọng để Mỹ giành thắng lợi nhanh chóng.

Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc, trước tình hình mới, các cơ quan tình báo Mỹ chú trọng đến vấn đề thu thập thông tin tình báo dân sự ở một số nước. Năm 1993, sau khi trở thành tổng thống Mỹ, Bill Clinton đã yêu cầu CIA phải đặt công tác thu thập thông tin tình báo liên quan đến lĩnh vực kinh tế, khoa học kỹ thuật lên hàng đầu. Do có các hoạt động gián điệp hậu thuẫn, nên Mỹ liên tục giành thắng lợi trong các cuộc đàm phán mậu dịch quốc tế.

Năm 1993, trong thời gian Mỹ tham gia vòng đàm phán Hiệp định Mậu dịch và Thuế quan tại Genève, các điệp viên của CIA đã tiến hành nghe trộm thông tin của đại biểu các nước lớn tham gia vòng đàm phán này, đặc biệt là Tổng thống Pháp, Mitterrand, Thủ tướng Balladur và Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Âu, Dlore, qua đó giúp cho Mỹ giành được thế chủ động khi tiến hành đàm phán.

Năm 1995, trong thời gian thủ tướng Pháp thăm Arập Xêút, phía Arập Xêút đã hy vọng mua được của Pháp một số trang bị vũ khí và máy bay dân dụng, với tổng giá trị bản hợp đồng lên đến hàng trăm triệu USD. Ngay trước khi hai bên ký kết hợp đồng, phía Arập Xêút đột nhiên đổi ý, hủy bỏ hợp đồng. Nguyên nhân cũng không nằm ngoài “bàn tay ma quỷ” của CIA, giành hợp đồng này cho Công ty Boeing và Công ty McDonald của Mỹ...

Ngoài ra, Mỹ còn cài rất nhiều điệp viên vào các cơ quan nhà nước của nước ngoài khác, qua đó thu thập được nhiều thông tin có giá trị. Tháng 7/1990, Mỹ đã cử một phóng viên của tờ  Washington Post đến Trung Quốc, về mặt công khai là phỏng vấn, thế nhưng thực chất lại đi thu thập thông tin tình báo kinh tế trong cơ quan chính phủ nước này. Tháng 5/1992, Cơ quan An ninh quốc gia Trung Quốc tiến hành bắt giữ phóng viên này và tìm thấy trong két sắt của cô ta 10 tập tài liệu mật của Chính phủ Trung Quốc. Vì tội danh hoạt động gián điệp nên cô ta bị kết án nhiều năm tù...