Kokalis: Điệp viên hai mang cộm cán thời Chiến tranh Lạnh

Sau 150 ngày dày công nghiên cứu từ đống hồ sơ tuyệt mật còn lưu giữ của STASI, thẩm phán kỳ cựu Berhard Broher thuộc Viện Công tố Berlin, một thành viên thuộc Ban Nghiên cứu quốc gia về các hồ sơ lưu trữ đã chính thức đưa ra Nghị viện Đức một bản tường trình dày 142 trang, đề cập đến những bằng chứng khó phủ nhận về mối quan hệ “cực kỳ khăng khít” giữa viên sếp của Hãng Intracom với giới quan chức STASI. Qua đó cho thấy công dân Hy Lạp Sokratis  Kokalis đã hợp tác chặt chẽ với cơ quan tình báo của một nước thù địch về ý thức hệ suốt hơn 1/4 thế kỷ, kể từ đầu thập niên 60, đến khi nước Đức thống nhất năm 1989.

Nhà tài phiệt Hy Lạp nức tiếng mang bí danh “Roco” trong hồ sơ do STASI quản lý. “Chiến tích” lớn nhất của Roco còn được ghi rành rọt trong bản báo cáo thường nhật dành riêng cho ban lãnh đạo STASI, cụ thể là ngày 18/12/1985 khi “Roco sửa soạn ra tay khuynh đảo chính trường Hy Lạp”. Trong thực tế, Sokratis Kokalis là một doanh nhân tên tuổi, một tổng giám đốc đã góp phần làm rạng rỡ nền ngoại thương Hy Lạp thời “hậu cách mạng 1974” - qua việc đứng đầu một hãng xuất nhập khẩu tư nhân tầm cỡ doanh thu trung bình hằng năm lên tới 2,5 tỉ USD.

Với danh tiếng cùng tài năng thương trường đáng nể, chẳng khó khăn gì một khi Roco có “nhã ý” tiếp cận giới chính khách chóp bu ở Athens, trở thành kẻ tham mưu “nặng ký” cả trong đường hướng đối nội lẫn đối ngoại; nhất là đường đường chính chính Kokalis  mang biệt hiệu “Kaskade” và đang ăn lương của Cơ quan Phản gián Hy Lạp.

“Tuy kết luận điều tra từ Berlin đã thừa nhận, rằng cựu điệp viên S. Kokalis chưa làm gì xâm hại đến nền an ninh của Đức nhưng điều đáng nói là “khám phá mới” về vai trò hai mang của đương sự ắt sẽ dấy lên nỗi bất bình từ những người cả tin, từng ưu ái, quý trọng ông” - nhật báo Katimerini - tờ báo có lượng độc giả đông nhất tại thủ đô Athens bình luận.

Phản hồi nguồn tin trên, người phát ngôn Cơ quan Tình báo Hy Lạp A.Ingeris trả lời tạp chí Kefaleo đã thể hiện sự bàng quan cố hữu. Theo đó, ngay từ thời điểm giữa những năm 70, tình báo Hy Lạp đã xúc tiến trong vòng tuyệt mật “chiến dịch Kokalis” nhằm phanh phui vai trò hai mang của Chủ tịch Hãng Intracom kiêm điệp viên Kaskade. Điều khiến Ban giám đốc tình báo Hy Lạp lưu tâm nhất, rằng cớ sao chi nhánh ngoại quốc đầu tiên  Integra trực thuộc Intracom lại được S. Kokalis “ngẫu nhiên” đặt ở Cộng hòa Dân chủ Đức (CHDC). Mặt khác, cá nhân viên Tổng giám đốc hiển hách của Intracom sau này lại từng sống tại CHDC Đức một thời gian dài cho mãi tới tận năm 1965. Roco luôn được chính giới Đông Berlin trước đây tiếp đón nồng hậu.

Nhà tài phiệt cự phách tương lai vốn là con của một vị bộ trưởng trong Chính phủ Hy Lạp kháng chiến, được thành lập giữa vùng rừng núi phía bắc năm 1949. Sau cuộc nội chiến đẫm máu, cha con Kokalis chạy sang tị nạn tại CHDC Đức qua ngả Romania. Rồi Kokalis - cha trở thành bác sĩ riêng cho vị Chủ tịch đầu tiên của chính thể CHDC Đức Valter Ulbricht. Kokalis - con được gửi sang Moskva “dùi mài kinh sử” trước khi trở về Tổ quốc Hy Lạp của mình. Hiển nhiên là STASI - cánh tay đắc lực của tình báo Liên Xô (KGB) đã không bỏ lỡ cơ hội nhằm “chinh phục” Sokratis  Kokalis trong giai đoạn này.

“Cả một màn kịch vụng về được cố ý tạo dựng trọn cả thập niên sau khi STASI giải thể”, người điệp viên hai mang “một trong những điệp viên cộm cán nhất thời Chiến tranh lạnh” - như nhận định của báo giới phương Tây. Lên tiếng tại buổi trả lời phỏng vấn công khai duy nhất trong cuộc đời ông trước Hãng Thông tấn BTA, nhân một chuyến đi khảo sát thị trường Cộng hòa Bulgaria, S. Kokalis nói: “Nếu người ta có bằng chứng về một sự phản bội nào đó, cớ sao không tống tôi vào tù?”. Rồi nhà tài phiệt này nói tiếp: “Chẳng qua đấy là “đỉnh điểm” của lòng ganh ghét từ các đối thủ kinh tế của tôi ở Hy Lạp, cũng như ở nước ngoài nhằm “chôn vùi” uy danh của Intracom”.

Ông cũng một mực phủ nhận vai trò là điệp viên  mật của KGB hay STASI “cài cắm - chờ thời” tại Hy Lạp. Nhưng một sự thật mà nhà tài phiệt mặc nhiên không phản đối trước câu hỏi “khác thường” của Ban biên tập BTA: “Nghe nói ngài có thể xưng hô “mày - tao” bình đẳng trước giới chính khách Athens cỡ bự?”. Điều đó đã phần nào tái khẳng định uy tín của Kaskade tại quê hương mình.

Còn vẫn theo lời A.Ingeris về “chiến dịch Kokalis” thì trong năm 1984, S. Kokalis đã chu cấp tiền bạc cho đảng của những người xã hội Hy Lạp (PASOK) nhằm tiếp tục theo đuổi mục tiêu chấp chính. Theo đó, vào giữa tháng 5/1984, Roland Vinkler là sếp của Hãng Electrotechnic có trụ sở tại Đông Berlin, đồng thời cũng là điệp viên sừng sỏ của STASI, đã nhận được lệnh viện trợ tài chính cho Chính phủ Liên hiệp lỏng lẻo của Thủ tướng đương nhiệm lúc đó là Papandreu - Chủ tịch PASOK. Lệnh này do đích thân Bộ trưởng Ngoại thương CHDC Đức Gerhard Baile ký. Số tiền khổng lồ được chuyển qua tài khoản của Intracom đăng ký tại Daustche Handelsbank, lúc ấy do Alexander Salk Golodkovsky - Thủ tướng CHDC Đức thời hậu Honeker làm tổng giám đốc.

Giải thích về vấn đề này, “điệp viên hai mang” Kokalis cho biết: “Đấy chính là chủ trương chung của ban lãnh đạo CHDC Đức cũ, ủng hộ cả vật chất lẫn tinh thần cho những người cùng chí hướng trên bình diện quốc tế. Vả lại, luật pháp Hy Lạp đương thời đâu có cấm các chính đảng hoạt động hợp pháp nhận tiền viện trợ từ nước ngoài. Công ty xuất nhập khẩu Intracom của chúng tôi chỉ thực hiện việc giao dịch tài chính đơn thuần mà thôi, không mảy may làm ảnh hưởng tới đường lối kinh tế, chính trị của chính phủ hiện hữu”.

Còn một mối nghi ngờ nữa trong “chiến dịch Kokalis, rằng Giám đốc Hãng Intracom đã hối lộ các quan chức cấp cao trong OTE - Công ty Viễn thông quốc gia Hy Lạp thuộc sở hữu nhà nước để kiếm được những đơn đặt hàng “có giá trị” cho mình. “Bằng chứng đâu? Tôi yêu cầu phải có bằng chứng minh bạch chứ không chỉ là những tin đồn thất thiệt nhằm hạ bệ uy tín xưa nay của Intracom” - Kokalis lập luận.

Những vụ scandal quanh nhân vật Sokratis Kokalis từng rộ lên tại châu Âu vào giữa thập niên 90, rồi nhanh chóng bị Athens cho  “chìm xuồng”. Nếu “bới lông tìm vết” đào sâu thêm vụ “điệp viên hai mang cộm cán” này, ắt sẽ kéo theo hệ lụy ảnh hưởng tới uy tín của một loạt chính khách chóp bu đương chức, cũng như liên đới tới tất cả các đảng phái chính trị ở Hy Lạp. Đó là điều chẳng ai muốn giữa bối cảnh chính trường Hy Lạp cần phải được ổn định, đáp ứng tiêu chí là một thành viên đầy đủ trong Liên minh châu Âu. Còn những điều nghi vấn là đúng, hẳn Kokalis - Kaskade danh tiếng phải lĩnh một bản án nặng nề về tội phản bội Tổ quốc cũng như mọi tài sản có được sẽ bị tịch thu - chiểu theo luật pháp Hy Lạp hiện hành.

Để hiểu rõ những ai đứng đằng sau vụ điệp viên “hai mang” Roco Kaskade Kokalis, người ta cần phải kiên nhẫn chờ ít ra là sau hai thế hệ nữa. Quy trình bảo mật đối với các thông tin thuộc dạng “an ninh quốc gia” ở Hy Lạp có thời hạn là 50 năm, đợi được tới lúc ấy thì mọi kẻ liên quan đều đã thành... người thiên cổ cả rồi