Cộng đồng các quốc gia độc lập SNG: Có nhau mới tốt

- Không gian hậu Xôviết đã trở thành khu vực cạnh tranh giữa nước Nga và phương Tây. Đó phải chăng là điểm nóng mới? Hay chúng ta cũng đủ sức cạnh tranh trong trò chơi này?

- Đó không phải là điểm nóng. Đó là khả năng cạnh tranh mà Tổng thống V. Putin muốn chúng ta tạo dựng cho mình. Muốn thế thì cần phải gia tăng và nâng cao tiến trình phát triển nội tại của chính mình. Còn về sự tích cực của phương Tây trong khu vực thì đó cũng là chuyện dĩ nhiên thôi. Chiến tranh lạnh đã kết thúc, trật tự thế giới đa cực không tồn tại nữa, tiến trình toàn cầu hóa lợi hại khôn lường. Cơ cấu quan hệ quốc tế mới đang ở trong trạng thái chuyển động Brown nào đó. Mỗi một quốc gia, lợi dụng tình thế chưa bình ổn đó, cố gắng tìm cho mình những chỗ đứng hữu lợi nhất. Nhìn từ góc độ đó mới thấy rằng tốt hơn là tìm cách để bảo đảm an ninh biên giới cho tốt, bảo vệ mình trước những nguy cơ khủng bố, ma tuý và tội phạm có tổ chức. Và tốt nhất là nhìn mọi việc từ góc độ kinh tế. Trước hết đó là việc đáp ứng nhu cầu của các nguồn năng lượng đối với các con đường giao thông hoặc trung chuyển.

Không ai hoài nghi gì về vai trò quan trọng của vùng Trung Á và Capcadơ, những vùng đất đầy ý nghĩa trong không gian Xôviết trong thế giới hiện đại. Tại đây tập trung những tuyến đường giao thông, những nguồn cung cấp năng lượng cho tương lai và cho cả hiện tại nữa. Và thật đáng tiếc là tại đây cũng có những con đường trung chuyển của những phần tử khủng bố, bọn buôn lậu ma túy và những tên tội phạm khác. Vì thế, tôi cho rằng, việc khẳng định lợi ích trong khoảng không gian này của một quốc gia muốn bảo đảm an ninh  cho mình là việc bình thường. Điều duy nhất mà chúng ta muốn thể hiện là những lợi ích đó phải dễ hiểu, rõ ràng và không làm ảnh hưởng tới lợi ích của chúng ta trong khu vực đó.

- Cơ cấu SNG không nổi bật nhờ sự năng động và tính mục tiêu hướng tới những kết quả thực tế. Liệu có thể cho rằng cuộc gặp thượng đỉnh ở Kazan sẽ không trở thành lễ khâm liệm cộng đồng này không?

- Tôi tin tưởng chắc chắn rằng cuộc gặp thượng đỉnh không thể trở thành lễ khâm liệm. Tôi đồng tình với ý kiến cho rằng cơ cấu hiện tại không cho kết quả mà những nhà sáng lập SNG đã trù tính. Nhưng những nhà sáng lập SNG đã nhìn xa trông rộng và đặt vào nền móng tổ chức này quan điểm cho rằng, trong khuôn khổ SNG những quá trình hợp tác có thể phát triển với những tốc độ khác nhau và ở những mức độ khác nhau. Và đồng thời, những ai sẵn sàng để tiến nhanh luôn mở cửa cho những đối tác còn lại...

- Một đại diện của Điện Kremli đã nói về dự định của Moskva thay đổi một cách căn bản chính sách ở không gian hậu Xôviết. Tại sao ý kiến này lại được đưa ra một cách chung chung chứ không phải nhân danh Bộ Ngoại giao Nga? Có phải ở nước Nga đang có không chỉ một trung tâm hình thành đường lối đối ngoại không?

- Trước hết, tại nước Nga đường lối đối ngoại do Tổng thống làm việc trong Điện Kremli đưa ra. Thứ hai là, Tổng thống từng nói về nhu cầu thay đổi một cách căn bản phương thức tiếp cận với sự hợp tác trong khuôn khổ SNG, không phải từ góc độ phá bỏ cơ cấu đã tồn tại, mà từ góc độ sử dụng một cách có hiệu quả những gì còn tác dụng và từ bỏ những gì đã không còn công hiệu.

- Nước Nga sang năm sẽ trở thành chủ nhân của Hội nghị Thượng đỉnh các nước công nghiệp phát triển (G-8). Thông thường người ta chờ đợi ở chủ nhà những sáng kiến có tầm cỡ. Nước Nga sẽ đưa ra sáng kiến gì?

- Chúng ta đang chuẩn bị một số chủ đề trung tâm để thảo luận. Trong đó sẽ có phân tích an ninh ở góc độ rộng rãi nhất, có tính đến lợi ích của những người khai thác lẫn sử dụng năng lượng, lợi ích của việc bảo vệ môi trường, cũng như sự phát triển bền vững của nhân loại. Cũng sẽ có chủ đề đấu tranh chống lại các nạn dịch, AIDS, sốt rét, căn bệnh lao lại bất ngờ tái diễn... Vấn đề dân số ở Nga, ở châu Âu, trong "thế giới thứ ba"... Đó là những yếu tố không thể không tính đến khi lập những kế hoạch chiến lược.

- Trên bàn của ông có điện thoại nối trực tiếp với Tổng thống. Ông ấy có hay gọi cho ông không? Ông có hay gọi cho Tổng thống không?

- Mỗi tuần vài lần, tùy theo nhu cầu công việc. Trong việc này không có quy định cụ thể nào cả. Khi nảy sinh tình huống bước ngoặt cần tới quyết định của Tổng thống, tôi nối điện thoại với ông ấy. Tương tự như thế, khi Tổng thống có vấn đề cần tới tôi, thì ông ấy cầm máy lên gọi và tôi nói chuyện với ông ấy.

- Ông đã một năm rưỡi làm Bộ trưởng Ngoại giao. Ông có hài lòng với công việc của mình không?

- Tôi cảm thấy thú vị