Cơn bão Katrina ở Mỹ: Thiên tai cũng là thử thách chính trị

Thứ Hai, 05/09/2005, 08:35

Thảm họa khủng khiếp xảy ra với miền Nam nước Mỹ đã làm bộc lộ thêm nhiều góc độ khác của nền văn minh đương đại ở siêu cường duy nhất trên thế giới. Cơn bão Katrina không chỉ gây nên những thiệt hại khổng lồ về nhân mạng và của cải vật chất, mà còn khiến ngay cả Tổng thống Mỹ George Bush cũng phải thừa nhận rằng, cách điều hành nước Mỹ của chính quyền đương nhiệm cũng như hình thái xã hội Mỹ còn xa mới được coi là thích ứng với tình hình và nhiệm vụ.

Ba bang Louisiana, MississippiAlabama bị thiệt hại nhiều nhất do cơn bão Katrina. Và oái oăm và bi thảm thay, không phải bao giờ đau khổ của người này cũng khiến những người còn lại động lòng trắc ẩn. Từ ngày thứ hai 29/8, sau khi cơn bão Katrina tràn vào, thành phố New Orleans của bang Louisiana, nơi bị tàn phá hơn cả, đã trở thành trung tâm của sự hỗn loạn với những vụ bắn giết, cướp bóc và những cái chết bi thương vì những tai bay vạ gió và cả vì những băng lưu manh đang muốn thừa cơ đục nước béo cò.

Tới ngày thứ sáu 2/9 còn xảy ra những vụ nổ do cháy các nhà máy hóa chất, càng làm nóng bỏng thêm không khí hoảng loạn ở đây... Những thước phim phóng sự được phát trực tiếp từ vùng thảm họa khiến cho nhiều khán giả phải kinh hoàng vì không thể tưởng tượng được rằng trong thế kỷ XXI tại nước Mỹ lại có thể xảy ra những cảnh tượng thương tâm và vô đạo lý như thế. Các băng nhóm trộm cướp công khai hãm hiếp và giết chóc... Theo  phóng viên CNN, có lúc có cảm giác như không hề có ai kiểm soát tình hình ở vùng bị thảm họa. Mọi sự diễn ra như thể trong một bộ phim thảm họa nào đó đầy đen tối của Hollywood.

New Orleans ngày 2-9.

Theo dự tính của ông David Vitter, Thượng nghị sĩ bang Louisiana, nạn nhân của cơn bão kinh hoàng Katrina có thể lên tới hơn 10 nghìn người, mặc dù cho tới nay trong thực tế, người ta mới chỉ thống kê được khoảng trên dưới 147 người chết ở cả bang Mississippi và khoảng gần 200 người ở New Orleans...

Thiệt hại do cơn bão Katrina gây ra có thể làm nước Mỹ phải chịu những mất mát nặng nề hơn cả vụ tấn công 11/9/2001 ở New York. Ngay cả sau khi cơn bão Katrina chấm dứt, tại những vùng mà nó đã tràn qua trong nhiều tháng nữa vẫn còn lại những bệnh dịch nguy hiểm. Để khôi phục một cuộc sống bình thường có thể cần tới không phải nhiều tháng mà là nhiều năm.

Không thể nói là chính quyền Mỹ đã bó tay thúc thủ trước thảm họa thiên nhiên này. Tuy nhiên, những nỗ lực bỏ ra chưa tương xứng với những thảm kịch hiện hữu. Tới cuối tuần, lực lượng Vệ binh quốc gia với tổng số người có thể lên tới 30 nghìn đã phải tới New Orleans với mệnh lệnh bắn bỏ bất cứ đối tượng nào bị nghi ngờ là quân hôi của... Khoảng 3.000 quân nhân Mỹ cũng có thể được phái tới đây thực hiện nhiệm vụ ứng cứu những người bị nạn và thẳng tay trừng trị những kẻ tội phạm muốn kiếm chác trên đau khổ và mất mát của người khác.

Ngày thứ sáu 2/9, Tổng thống Bush đã tới thành phố Mobil, bang AlabamaBiloxi của bang Mississippi để lên dây cót cho toàn bộ chiến dịch ứng cứu những người bị nạn. Và ông phải đối mặt với những lời buộc tội chính quyền liên bang đã không làm đủ chức phận để giúp những khu vực đang bị chìm trong thảm họa chuẩn bị tốt hơn cho việc ứng phó với cơn bão Katrina. Bản thân Tổng thống Mỹ cũng phải lên tiếng phê phán chiến dịch sơ tán và giúp đỡ những người bị nạn là "không thể chấp nhận được"...  Nhà Trắng thề thốt là sẽ nắm vào tay mình mọi việc để quá trình cứu nạn diễn ra có thể tốt hơn.

Điều đáng nói là cơn bão Katrina đã không chỉ làm bộc lộ những "gót chân Asin" về phương diện kỹ thuật trong lòng nước Mỹ, mà cả những mâu thuẫn dai dẳng tồn tại trên phương diện xã hội và nhân văn. Thảm họa thiên nhiên đã và đang làm trầm trọng hơn những mâu thuẫn thâm căn cố đế của nước Mỹ, nơi mà hình thái xã hội còn xa mới có thể được coi là khả dĩ, chứ chưa nói tới là tấm gương để thế giới noi theo như một số chính trị gia máu nóng ở Washington đang muốn quảng bá. Nước Mỹ vẫn mang trong mình những căn bệnh trầm kha của một hình thái xã hội không có sự công bằng và cơ hội bình đẳng đích thực cho mọi thành viên. Và trong bất cứ một tình huống bất thường nào, những người phải chịu thiệt thòi nhất vẫn là các tầng lớp dưới. Trong số những người đã chết nhiều nhất ở những vùng bị thảm họa bởi cơn bão Katrina là những cụ già, các bệnh nhân và trẻ em. Người da đen là thành phần bị kẹt lại đông hơn cả ở New Orleans vì do những khó khăn vật chất, họ đã không thể kịp thời đi sơ tán...

Cơn bão Katrina đã trở thành thử thách chính trị lớn đối với nước Mỹ. Nhà bình luận David Brooks đã rất có lý khi viết trên tờ New York thời báo số ra ngày 2/9 như sau: "Luật pháp có thể có hiệu lực hay không có hiệu lực. Sự quản lý có thể có hiệu quả hay không có hiệu quả. Những gì đang diễn ra tại New OrleansMississippi - đó là một thảm kịch nhân đạo. Nhưng chúng ta hãy thử nhìn xem ai là người đang phải lang thang trên những đổ nát của thành phố này: đại đa số họ là người da đen và dân cố cùng liều thân. Vậy nghĩa là nước Mỹ vẫn sẽ phải đối mặt với những thảm họa chính trị mới". Nhiều nhà bình luận chính trị khác ở Mỹ cũng cho rằng, cơn bão Katrina đang làm xói mòn uy tín của Nhà Trắng nói riêng và của cả đảng Cộng hòa nói chung

Phan Phú
.
.
.