Chiến dịch truy đuổi cướp biển lớn nhất của châu Âu

Nạn cướp biển đã không dừng lại ở thế kỷ XIX trong các vùng biển phía nam mà đến nay vẫn tiếp tục hoành hành tại Ấn Độ Dương, khu vực kênh đào Panama, Indonesia và những vùng biển ngoài khơi Somalia gây thiệt hại từ 13-16 tỉ USD mỗi năm. Hải tặc tại vùng biển của Somalia bắt đầu trở thành mối đe dọa với những đoàn tàu vận tải quốc tế từ giai đoạn đầu cuộc nội chiến ở Somalia đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước.

Từ năm 2005, nhiều tổ chức quốc tế, trong đó có Tổ chức Hàng hải quốc tế và Chương trình Lương thực thế giới đã nhiều lần bày tỏ quan ngại về sự gia tăng nạn cướp biển. Lực lượng đặc nhiệm hỗn hợp 150, một lực lượng liên minh đa quốc gia, đã được nhận nhiệm vụ chiến đấu chống hải tặc tại Somalia.

Tàu chiến của EU ra quân truy quét cướp biển Somalia ở vịnh Aden.

Theo như thỏa thuận trên, EU đã thành lập lực lượng hải quân  Eunavfor Atalanta để truy bắt hải tặc vùng biển Somalia và vịnh Aden. Đây là lần đầu tiên EU tiến hành một chiến dịch hải quân chung và chính thức được Bộ trưởng Quốc phòng các nước EU cho phép.

Eunavfor Atalanta chính thức được thành lập hôm 11/11 vừa qua và bắt đầu hành quân vào đầu tháng 12 tới tại vùng biển ngoài khơi vùng Sừng châu Phi. Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Hervé Morin - nước đang giữ chức Chủ tịch EU cho biết, để có được quyết định về chiến dịch quan trọng này, các nước EU đã dành gần 3 tháng để thảo luận và chuẩn bị kỹ lưỡng các nội dung công việc cần thiết.

Cơ cấu cụ thể của các lực lượng tham gia chiến dịch chống cướp biển sẽ được công bố trong những ngày tới. Hiện đã có 4 nước cam kết tham gia Eunavfor Atlanata (Pháp, Đức, Anh và Tây Ban Nha). Một số nước khác cũng đang xem xét khả năng tham gia trực tiếp hoặc cung cấp các trang thiết bị. Eunavfor Atlanata có căn cứ tại Northwood, Anh và chỉ huy đầu tiên của lực lượng này cũng sẽ do Phó đô đốc người Anh, Philip Jones đảm nhiệm.

Theo các quan chức ngoại giao, Eunavfor Atalanta sẽ được trang bị bao gồm ít nhất 7 tàu chiến cùng nhiều máy bay tuần tra và hộ tống. 2 tàu chiến của Pháp và 1 máy bay tuần tra của Tây Ban Nha hiện tham gia tuần tra và giám sát cùng Mỹ và Nga sẽ được sáp nhập vào Eunavfor Atalanta.

Ngoài nhiệm vụ tuần tra, giám sát và tấn công hải tặc trên vùng biển châu Phi, Eunavfor Atalanta còn có nhiệm vụ hộ tống các tàu hàng thuộc Chương trình lương thực thế giới của Liên Hiệp Quốc vận chuyển đến Somali thực hiện chương trình cứu trợ nhân đạo cho khoảng 2 triệu người dân Somali đang gặp khó khăn.

Eunavfor Atalanta cũng sẽ phối hợp cùng với lực lượng hải quân của NATO hiện đã được triển khai trong khu vực để thực hiện nhiệm vụ tuần tra và áp tải tàu hàng trong vùng vịnh Aden. Ngoài ra, lực lượng Eunavfor Atalanta sẽ giải quyết vấn đề pháp lý mới ở tầm vóc châu Âu.

Từ nay, nếu tàu của một nước EU bắt được hải tặc nhưng luật của nước đó không cho phép, tàu nước đó có thể chuyển giao hải tặc cho tàu một nước EU khác mà luật cho phép giam giữ và truy tố.

Đáng buồn hơn cả là đúng vào ngày EU mở chiến dịch trấn áp hải tặc Somalia và vịnh Aden thì Noel Choong, giới chức thuộc Văn phòng Hàng hải quốc tế, cho biết thêm một tàu hàng với 23 thủy thủ của Philippines vừa bị hải tặc bắt trong vùng biển gần Somalia. Chiếc tàu chở hóa chất từ châu Âu đi về châu Á đã bị bắt giữ hôm 11/11 ở vịnh Aden. Bọn hải tặc vũ trang súng máy và tên lửa phóng lựu đã chặn giữ và lên chiếm tàu. Theo lời ông Noel Choong hiện nay 12 chiếc tàu và hơn 200 nhân viên thủy thủ đoàn còn nằm trong tay hải tặc.

Thực tế, Eunavfor Atalanta tiếp nối nhiệm vụ của các chiến dịch phối hợp giữa Pháp và Tây Ban Nha hồi tháng 12/2007 nhằm bảo vệ một trong những tuyến giao thông đường biển huyết mạch quốc tế. Vùng biển Somali và vịnh Aden là một khu vực có vị trí chiến lược đối với hoạt động thương mại của EU vì nó bao gồm các tuyến đường biển quan trọng nối liền châu Âu với châu Á, khu vực Cận Đông và cả Vùng Vịnh. Thời hạn triển khai lực lượng này là một năm kể từ ngày 2/12 tới