Chiến công của cảnh sát Italia và ngày tàn của các bố già

Chiếc lán công trường lợp mái tôn lượn sóng dựng nơi cát bụi trên một khoảng đất trống nằm giữa những chung cư buồn tẻ của khu phố Michelangelo, ngoại vi bắc thủ phủ đảo Sicilia. Một nơi kín đáo cho những cuộc họp thường kỳ nhưng cũng đủ để không gây ra sự nghi ngờ nào. Trong khu phố có “mật độ mafia dày đặc”, mọi sự bất thường đều gây sự chú ý của các piccioti, những trợ thủ của Cosa Nostra (cách gọi khác của mafia) vì họ luôn luôn đề cao cảnh giác. Trước mỗi buổi gặp gỡ, các padrini (bố già) kiểm tra kỹ lưỡng mọi nơi bằng một chiếc máy dò micro để xem phòng họp có đảm bảo cách âm thanh hay chưa. Trong một cuốn băng của cảnh sát, thậm chí người ta còn nghe thấy một trong số họ chửi đổng, nguyền rủa “chiếc máy chết tiệt đó luôn luôn bị dò pin”. Nhưng những chiếc micro do thám không thể phát hiện những chiếc camera nhỏ xíu được gắn xung quanh. Hình ảnh về các ông trùm lần lượt tới dự cuộc họp, nội dung cuộc nói chuyện được ghi âm  và những bằng chứng cho phép cảnh sát bắt giữ khoảng 10 trưởng tộc và 3 "bố già" cỡ bự khác là Nino Rotolo, Franco Bonura và Antonia Cina, mafia thành phố Palermo ở trong số đó, có cả những tên tự xưng là nhiếp chính của tổ chức sau khi Provenzano bị bắt”, ông Giuseppe Gualtieri, 52 tuổi, Đội trưởng Đội Cảnh sát lưu động của thủ phủ đảo Sicilia hoan hỉ thuật lại. Ông chính là người chỉ huy vụ bắt giữ thực hiện ngày 11/4 đối với ông trùm Bernado Provenzano 73 tuổi, sau 43 năm lẩn trốn, còn được gọi là Ziu Binu (chú Bernard), thủ lĩnh của các Corleonesi, các công dân quê gốc thị trấn Corleone, phe thống trị tổ chức mafia từ 1/4 thế kỷ nay.

Là người gốc vùng Calabria, Gualtieri được cử về lãnh đạo Đội lưu động ở Palermo từ hơn một năm nay. Trong những năm qua, người cảnh sát này đã chỉ huy cuộc truy tìm những ông trùm N'Drangheta, nhóm mafia xứ Calabria ẩn náu trong những dãy núi hoang vắng Aspromonte.

Sau vụ bắt giữ Bernado Provenzano, ông Đội trưởng Đội Cảnh sát lưu động vẫn chưa chịu tăng cường lực lượng bảo vệ mình. Từ nhiều năm nay, ông chỉ bỏ mỗi việc đi câu cá ban đêm ở biển. “Mafia không giết một cảnh sát hoặc một thẩm phán đơn giản để trả thù mà để ngăn chặn một hiểm họa cụ thể. Nếu trong quá trình truy tìm, chúng tôi để rò rỉ thông tin thì sự nguy hiểm sẽ là rất cao”, Đội trưởng Cảnh sát giải thích. Nhiều đồng sự của ông đã bị sát hại trong những năm 80-90 thế kỷ trước sau khi cảm nhận mối đe dọa rõ ràng trong nhiều tháng trước đó.

“Giống như một người chết vẫn còn bước đi”, Phó giám đốc Cảnh sát Nini Cassara đã tóm tắt một câu như vậy trước khi ông bị ám sát năm 1985 ngay trước cửa nhà. Những tên sát nhân đã được thông tin đầy đủ về mọi động thái của ông. Việc giao cho cá nhân điều tra một vụ án  là một mối nguy hiểm và chính vì vậy, làm việc theo nhóm là một điều cốt lõi. "Điều đó cũng giống như trong môn bóng bầu dục khi quả bóng được đưa ra phía sau mà người ta không cần nhìn sau mình là ai, nhưng điều chắc chắn là có người bắt được quả bóng mình vừa chuyền”, ông Piergiorgio Di Cara, người hâm mộ môn thể thao này và tác giả nhiều cuốn truyện trinh thám nói.

Cách đây vài năm, sau khi nhận được nhiều cú điện thoại đe dọa ở nhà, ông đã phải sống một cuộc sống với tư cách là kẻ săn đuổi vừa là kẻ bị săn đuổi và phải thay đổi thường xuyên hành trình về nhà. “Trước kia, mỗi sáng, khi tôi lại gần xe ôtô của mình với chùm chìa khóa trên tay, tay kia nắm máy bộ đàm, tôi cảm thấy tim mình như thắt lại vì biết rằng mình có thể là một chiếc bia hứng đạn,” Cảnh sát lưu động nhớ lại.

Từ nhiều năm nay, người ta không còn thấy ở Palermo có những vụ sát hại cảnh sát hoặc thẩm phán nữa. Ngay cả những vụ thanh toán nội bộ trong băng đảng mafia cũng trở nên hiếm gặp. Điều đó có nghĩa là “pax mafiosa” - hòa bình của những kẻ mafia theo như cách nói của người dân Sicilia.

Dưới sự chỉ đạo của Bernado Provenzano, người kế tục của kẻ khát máu Toto Riina bị bắt năm 1993, Cosa Nostra đã thay đổi chiến lược từ bỏ việc gây chiến với nhà nước để dồn "tâm huyết" cho việc gây dựng lực lượng. “Một kiểu mafia không mùi vị, không thể sờ nắn và nguy hiểm hơn vì nó hiện diện khắp mọi nơi và tăng cường các mối liên hệ với các chính khách và một bộ phận chính quyền địa phương”, ông Enrico Bellavia, phóng viên của tờ La Republica giải thích.

Việc thâm nhập vào các lực lượng bảo vệ là những bằng chứng chứng minh cho điều đó. Cách đây ba năm, các cuộc nghe lén điện thoại đã cho phép phát hiện ra kẻ nội gián. Hạ sĩ quan cảnh sát Giuseppe Ciuro đã có nhiều năm công tác tại Văn phòng công tố viên ngay trong lòng lực lượng chống lại vòi bạch tuộc. Giorgio Riolo thuộc ROS (Phòng tác chiến đặc biệt) của lực lượng cảnh sát có trách nhiệm lắp đặt các thiết bị điện tử để theo dõi các ông trùm. Hai con người này thường xuyên có mối tiếp xúc với Michele Aiello, chính khách và ông chủ của các bệnh viện tư nhân và từng bị kết tội tham gia tổ chức mafia. Nhưng theo Viện Kiểm sát, ông ta chính là một kẻ thân cận, thậm chí một trong những người cho Bernado Provenzano mượn tên trong các giao dịch nên ông trùm có thể nắm mọi diễn biến của các cuộc điều tra theo thời gian thực.

“Họ đã cung cấp cho chúng thông tin để đánh đổi lấy một vài ân huệ như: việc làm cho người thân trong gia đình, một chiếc xe hơi, đồ trang sức cho các bà vợ hay sự che chở của một số chính khách địa phương”, bản cáo trạng đối với những kẻ phản bội nêu rõ. Những người này cố tìm cách chối bỏ trách nhiệm, thề thốt rằng họ chỉ muốn giúp một “người bạn thân” mà họ không biết người đó có mối liên hệ chặt chẽ với Ziu Binu. Còn Giuseppe Gualtieri rất lấy làm hãnh diện vì êkíp điều tra với hơn 30 người, trụ cột của nhiệm vụ tầm nã đã “hoàn toàn không hề bị đâm xuyên”.

 Được thăng cấp, cảnh sát này sẽ sớm rời Palermo. Bộ máy trấn áp từ nay hoạt động mà không còn có những kẻ vấp ngã ở đó nữa nhưng họ hiểu rằng vẫn còn những hạn chế: “Cuộc khủng hoảng của Cosa Nostra mở ra một không gian mới nhưng nếu không có sự hưởng ứng của các công dân thì sẽ không bao giờ có chiến thắng bền vững"