Tiếp vụ tiết lộ bí mật của cựu nhân viên CIA Edward Snowden: Đã đến lúc phải thay đổi

Bởi trong cuộc phỏng vấn hôm 13/12 với chương trình “60 minutes” của Đài CBS (nhưng ngày 15/12, đài CBS mới đăng tải), ông Rick Ledgett đã đề xuất một thỏa thuận ân xá nếu cựu nhân viên CIA Edward Snowden đồng ý ngừng tiết lộ tài liệu mật của NSA cho báo giới.

Theo ông Rick Ledgett, cần có một cuộc đối thoại và Mỹ có thể thỏa thuận ân xá với điều kiện Edward Snowden phải cam kết không tiết lộ tài liệu mật hiện còn nắm giữ. Ngày 14/12, Đài Tiếng nói nước Nga cho biết, một số lãnh đạo NSA hy vọng, lệnh ân xá sẽ cho phép đàm phán với Edward Snowden và Washington có hy vọng nhận lại các tài liệu mật mà cựu nhân viên CIA cung cấp cho các tờ The Washington Post và The Guardian. Tuy nhiên, đề xuất của ông Rick Ledgett đã bị Giám đốc NSA (cũng tham gia buổi phỏng vấn kể trên với đài CBS) bác bỏ bởi ông Keith Alexander cho rằng, thỏa thuận ân xá sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm cho những người rò rỉ thông tin mật trong tương lai.

Phát biểu tại buổi phỏng vấn hôm 13/12, Giám đốc NSA nói: Việc này cũng giống như việc một kẻ bắt cóc 50 con tin, bắn 10 người và nói “các người phải ân xá thì tôi mới thả 40 người kia”. Ông Keith Alexander cũng cho biết, đã đệ đơn xin từ chức sau khi thông tin mật của NSA bị tiết lộ cho báo giới, nhưng Tổng thống Barack Obama đã từ chối.

Cũng trong ngày 13/12, ban thanh tra gồm 5 thành viên do Nhà Trắng đề cử đã trình lên Tổng thống Barack Obama báo cáo về hoạt động giám sát của các cơ quan tình báo Mỹ. Người phát ngôn của Hội đồng An ninh quốc gia (NSC) Mỹ, bà Caitlin Hayden cho biết, báo cáo kể trên bao gồm 40 đề xuất, trong đó có việc tiếp tục các chương trình giám sát của NSA, nhưng phải kèm theo các biện pháp mới để bảo vệ quyền riêng tư. Theo bà Caitlin Hayden, báo cáo này cũng đề cập đến cách thức Washington sử dụng những tiến bộ của khoa học kỹ thuật-công nghệ để vừa bảo vệ an ninh quốc gia, vừa duy trì lòng tin của người dân.

Còn theo ông Shawn Turner, Thư ký báo chí của Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia Mỹ, không có gì lạ khi chính phủ “sử dụng tất cả công cụ hợp pháp có sẵn để chống khủng bố và cản trở những phần tử cực đoan tìm cách gây hại cho đất nước”. Dự kiến, Nhà Trắng sẽ nghiên cứu đồng thời cân nhắc những đề xuất đưa ra để quyết định trong tháng 1/2014.

Giám đốc NSA Keith Alexander (trái) và Edward Snowden.

Có tin nói rằng, Tổng thống Barack Obama sẽ tiếp tục để người thay thế Giám đốc NSA Keith Alexander phụ trách cả NSA và Bộ Chỉ huy mạng của quân đội (Uscybercom) bất chấp những bê bối vừa qua tại 2 cơ quan này. Được biết, Tổng thống Barack Obama muốn đề cử một quan chức dân sự lãnh đạo NSA và Uscybercom, nhưng xem ra ý định này khó thực hiện. Bởi nếu không xuất thân từ quân đội hoặc an ninh-tình báo sẽ không hiểu hoạt động của Uscybercom và NSA.

Hãng Russia Today đưa tin, các nhà lập pháp Nga có kế hoạch thông qua quy định không cho phép quan chức sử dụng Iphone vì lo ngại vấn đề bảo mật thông tin. Được biết, Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev bắt đầu dùng điện thoại thông minh 2 màn hình Yotaphone do Nga sản xuất sau khi việc nghe lén điện thoại các nhà lãnh đạo trên thế giới trở thành chủ đề nóng. Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng không được dùng Iphone vì lý do an ninh.

Trước đó (9/12), 8 đại gia công nghệ Mỹ là Google, Microsoft, Apple, Yahoo, Facebook, Twitter, AOL và LinkedIn đã đưa ra 5 nguyên tắc nhằm hạn chế thẩm quyền của nhà chức trách trong việc thu thập thông tin người dùng. Đây là chiến dịch lớn nhất từ trước tới nay của 8 hãng công nghệ hàng đầu nước Mỹ nhằm hạn chế chương trình do thám bí mật của NSA, thiết lập giới hạn đỏ đối với hoạt động giám sát của các cơ quan tình báo Mỹ. Chiến dịch này do Google và Microsoft khởi xướng và theo Apple cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2013, chính phủ Mỹ đã gửi đến hãng này 1.000-2.000 yêu cầu cung cấp thông tin người dùng. Microsoft đã cộng tác với chính phủ để ngăn cơ chế mã hóa, vốn được dùng để đảm bảo sự riêng tư của người dùng Internet.

Một số tài liệu cho thấy, NSA đã xâm nhập vào những đường truyền thông tin kết nối với trung tâm dữ liệu của Google và Yahoo trên toàn thế giới. 8 hãng kể trên đều cho rằng, do thám đã làm xói mòn những quyền tự do và đã đến lúc phải thay đổi. Thượng nghị sỹ Edward Markey từng cho biết, trong năm 2012, các hãng viễn thông lớn của Mỹ đã cung cấp khoảng 1 triệu dữ liệu cho cơ quan lập pháp liên quan tới khách hàng sử dụng dịch vụ.

Cũng theo tài liệu mật do Snowden Edward vừa tiết lộ đã giúp dư luận biết rằng, tình báo Anh và Mỹ từng do thám thế giới game online để săn lùng phần tử khủng bố. Ngày 9/12, tờ The New York Times (Mỹ) và The Guardian (Anh) đưa tin, nhân viên tình báo Anh và Mỹ từng giả dạng là những người chơi trong các game online như World of Warcraft, Second Life, Microsofts Xbox Live… để truy tìm các phần tử khủng bố. NSA cũng từng thu thập dữ liệu về hoạt động trên mạng của những nhân vật Hồi giáo cực đoan trong nỗ lực làm mất uy tín của họ.

Ông Jameel Jaffer, Phó Giám đốc pháp lý của Liên đoàn Các quyền tự do công dân Mỹ bày tỏ lo ngại về tình trạng lạm dụng công cụ theo dõi. Trước đó (4/12), tờ Washington Post cho biết, trung bình mỗi ngày NSA thu thập khoảng 5 tỷ dữ liệu nhờ theo dõi vị trí của ít nhất hàng trăm triệu chiếc điện thoại di động trên khắp thế giới, trong đó có rất nhiều người Mỹ.

Còn theo Đài truyền hình Thụy Điển Sveriges (SVT), cơ quan tình báo viễn thông Thụy Điển (FRA) từng do thám giới lãnh đạo Nga và chia sẻ thông tin thu thập được với Mỹ. Thông tin này cũng do Edward Snowden tiết lộ. Vẫn theo tài liệu tiết lộ của Edward Snowden, tờ L'Espresso cho biết, Mỹ từng tiến hành các chiến dịch do thám công dân và quan chức Italia trong một thời gian dài. Tuy nhiên, Thủ tướng Italia Enrico Letta và các cơ quan mật vụ nước này vẫn phủ nhận mọi nghi ngờ về sự dính líu của họ với các chiến dịch của NSA