Thủ tướng Trung Quốc: Cần cải cách thể chế chính trị

Kỳ họp thứ 5, Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc khóa XI (Quốc hội khóa XI) đã bế mạc sáng 14/3 tại Đại lễ đường Nhân dân ở Thủ đô dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Ngô Bang Quốc sau 10 ngày diễn ra tại Bắc Kinh (khai mạc hôm 5/3). Lễ bế mạc kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XI diễn ra chỉ 1 ngày sau khi kỳ họp thứ 5, khóa XI của Hội nghị Chính trị Hiệp thương Nhân dân toàn quốc (Chính hiệp) bế mạc hôm 13/3 (khai mạc ngày 3/3).

Dư luận trong và ngoài Trung Quốc đều quan tâm tới 2 kỳ họp này bởi đây là những phiên họp cuối cùng trước khi chuẩn bị nhân sự để tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 18 Đảng Cộng sản Trung Quốc dự kiến diễn ra vào cuối mùa thu năm 2012. Gần 3.000 đại biểu đã biểu quyết thông qua các nghị quyết về báo cáo công tác của Chính phủ, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, của Tòa án Nhân dân Tối cao và của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao. Ngoài ra, kỳ họp này cũng biểu quyết thông qua dự thảo nghị quyết sửa đổi Luật Tố tụng hình sự, dự thảo nghị quyết về danh sách và dự thảo phương pháp bầu đại biểu Quốc hội khóa XII.

Sau phiên bế mạc, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo đã có bài phát biểu nhấn mạnh, Trung Quốc cần xử lý tốt các vấn đề trong nước để có thể ứng phó với những cuộc khủng hoảng tài chính thế giới và khủng hoảng nợ công châu Âu.

Thủ tướng Ôn Gia Bảo cho biết, Trung Quốc quyết định giảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ trên 8% xuống còn 7,5% nhằm làm cho việc tăng trưởng kinh tế dựa vào tiến bộ khoa học-công nghệ và nâng cao tố chất người lao động, thực hiện tăng trưởng chất lượng cao, thực sự có lợi cho điều chỉnh kết cấu kinh tế và chuyển đổi mô hình phát triển. Giới kinh tế cho rằng, tăng trưởng thấp sẽ cho phép Trung Quốc kiểm soát giá cả mà không ảnh hưởng tới lạm phát, cũng như tác động tới sự ổn định của dòng tín dụng cho giới doanh nhân. Trung Quốc ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định xã hội và mức lạm phát sẽ cố gắng dưới 4% trong năm 2012.

Thủ tướng Ôn Gia Bảo cũng nhấn mạnh, quốc gia hơn 1,34 tỷ người không những phải cải cách kinh tế, mà còn cần cải cách chính trị, đặc biệt là cải cách hệ thống lãnh đạo của Đảng Cộng sản và Nhà nước. Thủ tướng Trung Quốc còn cảnh báo, những thảm kịch như Cách mạng Văn hóa có thể lặp lại ở Trung Quốc nếu không thúc đẩy được cải cách chính trị nhằm giải quyết tận gốc rễ những vấn đề xã hội.

Thủ tướng Ôn Gia Bảo tại phiên bế mạc kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XI.

Thủ tướng Ôn Gia Bảo cũng khẳng định, 5 việc cần giải quyết trong năm nay, đó là phải xây dựng phương án tổng thể về cải cách cơ chế phân phối thu nhập; phải xây dựng và ban hành điều lệ đền bù trưng dụng đất tập thể nông thôn, thực sự đảm bảo quyền tài sản của nông dân nhận khoán đất; thực hiện toàn diện bảo hiểm dưỡng lão thành thị và nông thôn; thúc đẩy toàn diện công tác xóa đói giảm nghèo tại các khu vực nghèo khó theo chuẩn mới; phải phấn đấu thực hiện mục tiêu đưa kinh phí giáo dục chiếm 4% GDP vào dự toán ngân sách.

Ngoài ra, Thủ tướng Ôn Gia Bảo tiếp tục nhấn mạnh tới việc cần tăng cường hợp tác song phương với nền kinh tế số một thế giới bởi đây là cách giải quyết tình trạng mất cân bằng thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ, cũng như các khó khăn, bất đồng xuất phát từ lĩnh vực nhạy cảm này. Theo đó, Mỹ nên mở rộng xuất khẩu sang Trung Quốc, nới lỏng những hạn chế liên quan, trong khi thúc đẩy đầu tư song phương. Ông Ôn Gia Bảo cũng đề xuất việc mở rộng hợp tác Trung-Mỹ trong các lĩnh vực công nghệ cao bao gồm năng lượng mới, nguyên liệu mới, hàng không và chủ trương tự do thương mại, phản đối chủ nghĩa bảo hộ.

Trong khi đó giới luật gia quan tâm tới việc Luật Tố tụng hình sự sửa đổi được thông qua tại kỳ họp này bởi đây là lần thứ 2 Luật Tố tụng hình sự được sửa đổi kể từ năm 1996. Theo đó, Luật Tố tụng hình sự sau khi sửa đổi sẽ tôn trọng và đảm bảo nhân quyền…

Dư luận đặc biệt quan tâm tới việc Trung Quốc sẽ áp dụng luật bầu cử sửa đổi từ năm 2013, áp dụng quy định tỷ lệ đại diện, trong đó các khu vực nông thôn và thành thị có số đại biểu tương ứng với số dân là 670.000 cử tri sẽ có một đại diện tại Quốc hội. Như vậy, hơn 2.000 đại biểu sẽ được bầu vào năm 2013. Ngoài ra, Trung Quốc sẽ tăng ngân sách quốc phòng trong năm 2012 ở mức 670,274 tỷ NDT (khoảng 106,4 tỉ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm ngoái). Theo thống kê, từ năm 1990 đến nay, mỗi năm ngân sách quốc phòng của Trung Quốc gần như đều tăng trưởng trên 2 con số.

Phiên bế mạc Quốc hội và Chính hiệp diễn ra đúng thời điểm hãng Standard & Poor's đưa ra dự báo: Trung Quốc sẽ tăng trưởng ở mức 8,3% trong năm 2012, vượt mức dự báo 7,5% trong năm nay. Ngày 13/3, hãng Nomura của Nhật Bản cũng cho rằng, tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong năm nay sẽ ở mức từ 7,9% đến 8,2%. Trước đó (12/3), Ngân hàng Trung ương Trung Quốc cũng thông báo, sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ để tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh