Những đệ nhất phu nhân nước Nga trong thế kỷ XX
Đó là một trong rất nhiều lời ghi cảm tưởng của người dân Thủ đô Hà Nội và khắp cả nước khi đến với Bảo tàng Cách mạng Việt Nam trong những ngày giáp tết, để được tận mắt chứng kiến gần 200 hình ảnh, tư liệu giới thiệu những nét khái quát nhất về vai trò, vị thế và ảnh hưởng của những đệ nhất phu nhân của nước Nga trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của nước Nga trong thế kỷ XX. Triển lãm được mang tên: "Những đệ nhất phu nhân của nước Nga trong thế kỷ XX" nằm trong khuôn khổ hiện thực hóa bảo tàng - triển lãm, một dự án dài hạn mang tên "Gương mặt phụ nữ Nga".
![]() |
|
Hoàng hậu Aleksandra Fedorovna, Hoàng đế Nikolai II và các thành viên trong gia đình Hoàng đế cùng đoàn tùy tùng trong buổi lễ diễu hành tại điện Kremil (Moskva 1900). |
Người đầu tiên được giới thiệu trong triển lãm là Hoàng hậu Aleksandra Fedorovna Romanova, người được mệnh danh là Nữ hoàng bầu trời. Bà sinh năm 1872 ở thành phố Darmashtadt, Đức, nhưng đã gắn cả cuộc đời mình ở nước Nga khi kết hôn với Hoàng đế Nikolai II.
Tiếp tục truyền thống của các hoàng hậu Nga, bà đã thực hiện nhiều hoạt động từ thiện: Trợ giúp Nhà điều dưỡng bệnh nhân lao, chỉ đạo việc bảo trợ người yêu lao động và Hội Người lao động, bảo trợ việc chăm sóc bà mẹ và trẻ em toàn Nga. Với sự giúp đỡ của Hoàng hậu, Nhà chăm sóc thương binh đã được thành lập. Bà cũng là người bảo trợ Hội Phụ nữ yêu nước, Hội Đồng chí với tên gọi "Nữ hoàng bầu trời" (ở đó có chỗ nương tựa cho 120 trẻ em khuyết tật)... Trong thời gian Chiến tranh thế giới lần thứ I, Hoàng hậu đã tổ chức các điểm hậu tuyến, bao gồm 85 trạm quân y dành cho thương binh ở làng Carskom, Pavlovske, Petergofe.
![]() |
| Nadezhda Konstantinovna Krupskaia. |
Bức ảnh của một người phụ nữ có khuôn mặt nghiêm nghị được chú ý đến nhiều nhất với những người đến xem triển lãm. Đó là Nadezhda Konstantinovna Krupskaia, phu nhân của Vladimir Ilyich Lênin (vị lãnh tụ vĩ đại lãnh đạo Đảng Bolsevic, Chủ tịch Hội đồng Dân ủy từ năm 1917 đến 1924).
Bà sinh năm 1869 tại Saint Peterburg. Bà là một trong những tác giả của các sắc lệnh phổ cập giáo dục toàn dân và là nhà lãnh đạo quan trọng của sự phát triển mạng lưới giáo dục của Liên bang Cộng hòa XHCN Xôviết. Bà tham gia sáng lập tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong, tham gia vào các công việc của Đoàn Thanh niên Cộng sản toàn Liên bang Nga và giảng dạy tại Viện Giáo dục Chủ nghĩa Cộng sản.
Bà là người tổ chức ra các hội tình nguyện "Xóa mù chữ", "Người bạn của trẻ em", là Chủ tịch Hội Giáo dục Mác-xít, lãnh đạo Hội đồng Thư viện Trung ương, Tiến sĩ khoa học giáo dục, Viện sĩ khoa học danh dự của Viện Hàn lâm Khoa học Liên bang Xôviết, liên tục là Chủ tịch hội đồng, đã lãnh đạo Ban Khoa học giáo dục của Hội đồng Khoa học quốc gia, biên soạn nhiều tạp chí giáo dục. Bà từng là thành viên của nhiều tổ chức như: Hội đồng Đảng Cộng sản toàn Liên bang, Ủy viên BCH TW toàn Liên bang và BCH Liên bang Xôviết, là đại biểu tham dự Đại hội lần thứ VI -XVII Đảng Cộng sản Nga...
Với tài năng xuất chúng và nghị lực phi thường, Nadezhda Konstantinovna Krupskaia đã góp phần đáng kể cho sự nghiệp cách mạng của chồng. Sau khi V.I. Lênin mất, bà đã viết cuốn sách "Hồi ký về V.I. Lênin", là một nguồn tài liệu có giá trị cho nghiên cứu khoa học.
![]() |
| Nadezhda Sergeevna Allilueva và Iosif Vissarionovich Stalin. |
Người phụ nữ xinh đẹp Nadezhda Sergeevna Allilueva, phu nhân của Iosif Vissarionovich Stalin (Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô từ năm 1922 đến 1953). Bà sinh năm 1901 ở thành phố Bacu trong một gia đình cách mạng nổi tiếng. Trong những năm đầu của chính quyền Xôviết, bà làm thư ký cho Lênin, nhân viên đánh máy trong Ban thư ký Hội đồng dân ủy, cộng tác viên tạp chí Cách mạng và văn hóa của báo Sự thật.
Tấm gương mà bà luôn noi theo chính là Nadezhda Konstantinovna Krupskaia, vợ của V.I. Lênin: tính khiêm tốn, giản dị trong ăn mặc và giao tiếp, kiểu tóc gọn gàng... Trong các bức thư gửi chồng, bà thường bày tỏ quan điểm của mình về các vấn đề khác nhau của các công việc về Đảng, nêu lên đặc điểm bối cảnh kinh tế XHCN của đất nước.
![]() |
| Nguyên Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Vladimirovich Putin cùng phu nhân Ludmila Aleksanrovna Putina. |
Ludmila Aleksanrovna Putina, phu nhân của Vladimir Vladimirovich Putin (Tổng thống Liên bang Nga từ năm 2000 đến 2008). Bà sinh năm 1958 tại thành phố
Năm 2001, tại Moskva đã thành lập Trung tâm Tiếng Nga theo sáng kiến của bà, có chức năng hướng trẻ em quan tâm đến giao tiếp, sáng tạo và đọc. Các diễn đàn do Trung tâm tổ chức theo ý tưởng "Hòa bình cho toàn thế giới" đã tạo cơ hội cho trẻ em các nước hiểu biết lẫn nhau qua các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc và để các em hiểu rằng, con người sinh ra trên thế giới đều bình đẳng như nhau...
![]() |
| Tổng thống Nga Dmitry Anatolyevich Medvedev và phu nhân cùng Thủ tướng Nhật Bản Iaxua Phukuda và phu nhân Kioko tại cuộc gặp cấp cao (O.Hokkaido năm 2008). |
Phu nhân trẻ nhất trong triển lãm lần này không ai khác là Svetlana Vladimirova Medvedeva, phu nhân của Tổng thống đương nhiệm Dmitry Anatolyevich Medvedev được bầu vào tháng 3/2008. Trước khi trở thành đệ nhất phu nhân, Svetlana Vladimirova Medvedeva đã tham gia các chương trình văn hóa xã hội của Liên bang Nga và châu Âu.
Bà đã được Giáo hội chính thống Nga tặng thưởng Huân chương dành cho phụ nữ Nga. Bà tham gia các hoạt động từ thiện, đỡ đầu khu nội trú số 1 của thành phố Saint Peterburg. Năm 2008, bà đã đưa ra sáng kiến đưa thêm ngày lễ của Nga là "Ngày gia đình".
Triển lãm cũng đã giới thiệu hình ảnh về các phu nhân luôn làm tròn trọng trách của đệ nhất phu nhân nguyên thủ quốc gia khi tham gia các buổi đón tiếp chính thức, gặp gỡ cấp cao, tham gia các buổi hoạt động văn hóa xã hội của đất nước.
Triển lãm đã thu hút đông đảo người xem và giúp công chúng Việt





