Chưa rõ ai là thủ phạm vụ "khủng bố kép" ở Na Uy

Người dân Na Uy thực sự bàng hoàng và bị sốc mạnh sau 2 vụ thảm sát diễn ra hôm 22/7. Ngay sau vụ đánh bom ở khu nhà chính phủ tại thủ đô Oslo là vụ xả súng ở đảo Utoya do một tay súng mặc trang phục cảnh sát tiến hành - vãi đạn vào một trại thanh niên và 2 vụ tấn công này đã cướp đi sinh mạng của gần 100 người. Một số hãng thông tấn quốc tế gọi hai vụ tấn công ở Na Uy là "thảm họa 11-9 của châu Âu".

Thương vong quá lớn

Vụ đánh bom xảy ra lúc 15h30’ ngày 22/7 (theo giờ địa phương), đúng thời điểm nhân viên các công sở bắt đầu rời văn phòng về nhà. Khi vụ đánh bom xảy ra Thủ tướng Jens Stoltenberg không có mặt ở văn phòng nên an toàn và ông đã xuất hiện trên kênh truyền hình TV2 để thông báo, các thành viên nội các đều an toàn, đồng thời tiết lộ việc cảnh sát đề nghị không cung cấp thông tin về nơi mình đang có mặt.

Được biết, nhân viên y tế và lực lượng an ninh đang khẩn trương thực hiện công tác cứu hộ và khám nghiệm hiện trường. Nhiều người nói rằng, tuy vụ đánh bom khiến toàn bộ cửa kính của tòa nhà 17 tầng, nơi đặt văn phòng chính phủ Na Uy (cả văn phòng của Thủ tướng Jens Stoltenberg) cùng một số bộ ngành khác bị vỡ toang, Trung tâm mua sắm 10 tầng ở gần đó cũng bị hư hỏng nặng, nhưng chỉ cướp đi sinh mạng của 7 người, còn vụ xả súng trên hòn đảo Utoya, cách trung tâm thủ đô Oslo khoảng 80km về phía Bắc đã khiến ít nhất 84 người chết.

Hiện trường vụ khủng bố.

Mặc dù đang khẩn trương khắc phục hậu quả và điều tra vụ đánh bom cũng như xả súng ở Na Uy, nhưng cảnh sát nước này bước đầu nhận định, hung thủ có thể chỉ là một tên và hắn có thể mắc bệnh tâm thần. Tuy bắt được nghi phạm của vụ xả súng là Anders Behring Breivik, 32 tuổi, người Na Uy chỉ vài giờ sau khi gây án, nhưng đến nay cảnh sát vẫn chưa làm rõ nguyên nhân động thủ của hắn.

Cảnh sát đang tiến hành khám xét căn hộ của Anders Behring Breivik để tìm những chứng cứ liên quan có thể làm rõ động cơ gây án. Cảnh sát tiết lộ, Anders Behring Breivik đã xuất hiện ở nơi xảy ra vụ nổ bom tại Oslo trước đó 2 giờ đồng hồ và các nhân chứng cho biết, đã nghe thấy hắn nói "Đây mới chỉ là bắt đầu".

Theo thống kê mới nhất, đã có gần 100 người chết trong vụ đánh bom ở  thủ đô Oslo và xả súng trên hòn  đảo Utoya hôm 22/7. Trong đó có ít nhất 84 người thiệt mạng trong vụ xả súng và người ta cho rằng, số người thiệt mạng tiếp tục tăng bởi còn nhiều người bị thương nặng.

Tuy nhóm khủng bố được biết tới dưới tên gọi Ansar al-Jihad al-Alami (Những kẻ giúp đỡ chiến binh Thánh chiến toàn cầu) đứng ra nhận trách nhiệm về vụ khủng bố tòa nhà chính phủ, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc cuộc điều tra đã kết thúc. Hơn nữa, việc này chưa được giới chức Na Uy xác nhận. Trong tuyên bố của mình, Ansar al-Jihad al-Alami khẳng định đây là vụ tấn công nhằm trả đũa việc Na Uy đưa quân tới Afghanistan và xúc phạm tới đấng Tiên tri Muhammad.

Theo giới chuyên môn, dù mang đặc trưng của những vụ tấn công kiểu Hồi giáo cực đoan, nhưng hiện còn quá sớm để đưa ra bất kỳ kết luận nào về lực lượng đứng đằng sau hai vụ tấn công kể trên. Cảnh sát cho biết, 2 vụ tấn công có vẻ không liên quan tới khủng bố Hồi giáo cực đoan nhưng có liên quan với nhau.

Đây được coi là loạt tấn công tồi tệ nhất mà Na Uy gặp phải kể từ sau Thế chiến thứ 2 và đây cũng là vụ khủng bố lớn nhất xảy ra ở khu vực Tây Âu kể từ sau loạt vụ đánh bom hệ thống giao thông London, Anh năm 2005. Thủ tướng Na Uy Jens Stoltenberg tuyên bố, đất nước đang ở trong tình thế nghiêm trọng sau vụ tấn công kép ở thủ đô và đã triệu tập cuộc họp nội các khẩn cấp, đồng thời gặp lãnh đạo các chính đảng lớn trong ngày 23/7.

Phản ứng của dư luận quốc tế

Vì được đánh giá là quốc gia thanh bình và thịnh vượng ở Bắc Âu nên 2 vụ tấn công đẫm máu đã khiến người dân nước này cũng như thế giới bàng hoàng và đồng loạt lên án. Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon tuy bị sốc trước các vụ tấn công, nhưng vẫn lên án bạo lực, đồng thời gửi những lời chia buồn sâu sắc nhất tới nhân dân Na Uy.

Chủ tịch Liên minh châu Âu (EU) Herman Van Rompuy đã gửi thông điệp chia buồn và đoàn kết của 27 nước trong liên minh tới chính phủ và nhân dân Na Uy. Trong khi Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen gọi vụ đánh bom là một hành động ghê tởm, thì Chủ tịch Uỷ ban Châu Âu Jose Manuel Barroso khẳng định bị choáng váng trước những hình ảnh ghê rợn của vụ đánh bom ở thủ đô Oslo và vụ xả súng sau đó vài giờ.

Đại diện cấp cao phụ trách an ninh và đối ngoại của EU, bà Catherine Ashton tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ Na Uy vượt qua tình cảnh khó khăn hiện nay và EU sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình. Thủ tướng Anh David Cameron bày tỏ sự bất bình trước các vụ tấn công xấu xa và cam kết sẽ hợp tác với Oslo để truy lùng các thủ phạm.

Ngoại trưởng Anh William Hague sau khi lên án mọi hình thức khủng bố cũng gửi lời chia buồn tới người nhà các nạn nhân và những người bị thương trong vụ đánh bom kinh hoàng ở Oslo. Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã lên án "hành động ghê tởm và không thể chấp nhận được", còn Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte nói, những kẻ tấn công bị thiếu nhân tính.

Cảnh sát cấp cứu các nạn nhân bị thương trong vụ khủng bố.

Ngoại trưởng Thụy Điển Carl Bildt đã bày tỏ tình đoàn kết với người dân Na Uy anh em. Thủ tướng Đức Angela Merkel nói, hãi hùng trước các vụ tấn công, nhưng chính phủ và người dân Đức sát cánh bên nhân dân Na Uy. Thủ tướng Đan Mạch Lars Loekke Rasmussen gửi lời chia buồn đến người dân và chính phủ Na Uy và theo dõi sát sao diễn tiến điều tra vụ việc.

Thủ tướng Canada Stephen Harper lên án những hành động bạo lực dã man và ngu dại. Thủ tướng Australia Julia Gillard đã bày tỏ sự bất bình khi có nhiều người thiệt mạng và bị thương, còn người sống sót phải trải qua một cơn ác mộng.

Thủ tướng Naoto Kan cho biết, Nhật Bản bày tỏ sự bất bình về 2 vụ bạo lực liên tiếp ở Na Uy và không thể khoan dung cho những hành động bạo lực như vậy. Tổng thống Mỹ Barack Obama đã gửi lời chia buồn đến Na Uy, đồng thời hối thúc các nước trên thế giới tăng cường hợp tác trong nỗ lực chống khủng bố.

Tổng thống Barack Obama coi vụ khủng bố hôm 22/7 tại Na Uy là lời nhắc nhở tới toàn thể cộng đồng quốc tế phải có nghĩa vụ ngăn chặn hành động khủng bố và các nước cần hợp tác trong lĩnh vực tình báo để ngăn chặn những vụ tấn công tương tự trong tương lai.