1001 chiêu lừa tài chính thời khủng hoảng

Lãi hàng tháng, "bay" tiền vốn

Có thể nói rằng, trong vòng 5 tháng qua, thế giới đã liên tục phải chứng kiến sự phát giác của ít nhất 4 vụ lừa đảo quy mô lớn. Đáng chú ý là các nạn nhân đã bị "tự nguyện" nộp tiền cho kẻ lừa đảo trong nhiều năm mà không biết rằng số vốn của họ đã "không cánh mà bay". Chẳng hạn như vụ việc có liên quan đến nhân vật Kazutsugi Nami, Chủ tịch Công ty L&G KK. Ông này đã bị cảnh sát Nhật Bản bắt giữ vì nghi ngờ biển thủ 2,5 tỷ USD tiền đầu tư từ hơn 50.000 người trong khoảng thời gian từ năm 2001-2007. 21 nhân viên khác trong công ty này cũng đã bị triệu tập vì họ chính là người hỗ trợ Kazutsugi Nami gom tiền từ 37.000 người là nạn nhân của vụ lừa đảo.

Theo hồ sơ điều tra của cảnh sát, năm 1987, ông Kazutsugi Nami đã thành lập Công ty L&G - tên viết tắt của từ "các quý bà và các quý ông" (Ladies and Gentleman) để bán một số sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Bằng những lời chào mời hấp dẫn như mức lợi nhuận 36%/năm cho 1 triệu yên mà nhà đầu tư góp vốn, người đàn ông 76 tuổi này đã "mê hoặc" nhiều người lớn tuổi, đặc biệt là tầng lớp hưu trí và nội trợ.

Tiếp đó, Kazutsugi Nami lại mở rộng hoạt động lừa đảo của mình bằng việc sản xuất ra một loại tiền điện tử giả mạo có tên Enten. Người nào nộp cho Kazutsugi Nami 100.000 yên sẽ nhận được lượng Enten trị giá tương tự để mua sắm đồ dùng trong các hội chợ do L&G  tổ chức. Cứ thế, Kazutsugi Nami "hút" tiền của nhà đầu tư nhỏ lẻ một cách vô tội vạ mà không hề bị nghi ngờ.

Lạ hơn nữa, người ta còn bỏ qua cả  một quá khứ không mấy tốt đẹp của ông này vào đầu thập niên 1970 (khi đó Kazutsugi Nami từng đưa ra một chương trình lừa đảo đa cấp) để tham gia vào những chương trình làm ăn mới theo hơi hướng "lừa đảo".

Hiện nay, vụ việc về Công ty L&G vẫn đang được điều tra, song những thông tin được báo chí đăng tải đã khiến người dân Nhật Bản cẩn trọng hơn với những chiêu thức kêu gọi góp vốn của các công ty tư nhân.

Vụ án Madoff vẫn đang gây nhiều tranh cãi giữa Uỷ ban Chứng khoán và Quốc hội Mỹ.

Phải nói rằng, cái thuận lợi nhất của Kazutsugi Nami khi thực hiện chiến dịch lừa đảo kéo dài ít nhất 6 năm chính là bởi ông ta đã biết đánh vào tâm lý cần tiền chi tiêu và không muốn để đồng tiền tiết kiệm của mình "bị chết" một cách lãng phí. Với những người hưu trí, một đồng lãi dù là ít ỏi cũng giúp họ được hưởng thụ tốt hơn so với khoản lương hưu đã có.

Vay nợ đa cấp

Tinh vi hơn cách thức mà Kazutsugi Nami sử dụng, một số nhà kinh doanh bất hợp pháp ở Mỹ lại chiếm đoạt tài sản của các nhà đầu tư theo hình thức vay nợ đa cấp. Huy động tiền gửi lãi suất cao để hấp dẫn các nhà đầu tư, dùng tiền của nhà đầu tư sau để trả lãi cho nhà đầu tư trước, "siêu lừa" Bernard Madoff - người sáng lập kiêm Chủ tịch Công ty Chứng khoán Bernard L. Madoff Investment Securities LLC đã tạo ra một vụ scandal lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Và nếu không có cuộc khủng hoảng tài chính, không có lời thú nhận muộn màng của Bernard Madoff thì đến giờ này, hàng ngàn nhà đầu tư vẫn tự hào rằng họ đã có lựa chọn đúng khi đầu tư vào quỹ của Madoff thông qua các đối tác của công ty này và ký gửi cho ông ta hàng chục tỷ USD. Đổi lại, họ luôn được nhận lãi suất rất cao, ở mức 2 con số.

Đáng chú ý là không chỉ các cá nhân mà hàng loạt ngân hàng, tổ chức tài chính trên thế giới sau này đã thừa nhận rằng họ sập bẫy của Madoff trong đó có các ngân hàng hàng đầu trên thế giới như Santander của Tây Ban Nha, ngân hàng Anh HSBC, ngân hàng Hoàng gia Scotland, ngân hàng BNP của Pháp, ngân hàng Nomura (Nhật Bản)…

Theo danh sách mà tòa án Phá sản Liên bang ở Manhattan (Mỹ), vừa công bố hôm 6/2, 13.567 nạn nhân cả tin đã nộp tiền cho Madoff với hy vọng kiếm lời cao và rất nhiều "đại gia" cũng có tên trong đó. Chưa hết, nhiều thể chế tài chính và tổ chức nhân đạo đã bị ảnh hưởng nặng nề, thậm chí phải đóng cửa và sa thải nhân viên sau khi bị mất toàn bộ tiền vào quỹ của Madoff. Cú lừa thế kỷ này của người đàn ông này chẳng khác nào thảm họa sóng thần quét sạch các tổ chức tài chính trên thế giới.

Trong khi còn chưa kịp hoàn hồn với câu chuyện về Madoff thì phố Wall lại hứng chịu một "quả bom lừa" nữa. Cuối tháng 1 vừa qua, chính quyền thành phố New York ra lệnh bắt giữ ông Nicholas Cosmo, Giám đốc điều hành Công ty Đầu tư Tài chính Agape Word, với tội danh lừa đảo các nhà đầu tư để chiếm đoạt 370 triệu USD theo hình thức vay nợ đa cấp.

Thông qua trang web, từ năm 2000, Nicholas Cosmo đã lừa 1.500 nhà đầu tư bằng lời hứa sẽ trả lãi cho các nhà đầu tư tới 14% chỉ trong vòng 72 ngày. Nhưng, kết quả điều tra lại cho thấy, Nicholas Cosmo không thực sự đầu tư tiền vay được, mà thay vào đó là tiêu xài cá nhân và đánh bạc.

Tương tự như vậy, Công ty tín dụng Proyecciones DRFE của Colombia cũng đã "dụ" được hơn 2 triệu khách hàng gửi tiền với số tiền 670 triệu USD bằng tiêu chí "Gửi tiền nhanh kiếm lãi dễ". Khi vụ việc bị phanh phui Tổng thống Colombia Alvaro Uribe phải xin lỗi toàn dân, còn Chánh thanh tra Tài chính César Prado thì từ chức.--PageBreak--

Giả mạo giấy tờ

Cũng trong tháng 1, một vụ gian lận lớn khác chưa từng có từ trước tới nay ở Ấn Độ đã xảy ra tại Công ty Satyam, một công ty máy tính nổi tiếng trong ngành công nghệ thông tin (IT) của nước này. Lãnh đạo của Satyam đã thừa nhận gian lận kế toán và giả mạo tài khoản lên đến 1 tỉ USD nhằm che giấu kết quả kinh doanh yếu kém. Trong số 53,6 tỉ rupee tiền mặt và số dư tài khoản ngân hàng mà Satyam công bố là tài sản ở cuối quý 2-2008, có tới 50,4 tỉ rupee, tương đương 1 tỉ USD, là không hề tồn tại. Mức doanh thu quý 3-2008 là 27 tỉ rupee thực ra đã bị thổi phồng 20% so với thực tế. Đồng thời, tỉ suất lợi nhuận hoạt động thực sự của công ty này trong quý 3 chỉ bằng 1/10 so với con số được thông báo.

Ramalinga Raju - Chủ tịch sáng lập Satyam cho hay, ông đã thường xuyên làm giả các số liệu kế toán của công ty trong suốt quá trình công ty này phát triển từ một doanh nghiệp nhỏ trở thành một "đại gia" gia công phần mềm với 53.000 nhân viên tại 66 quốc gia. Mục đích chính là để "thổi phồng" giá trị cổ phiếu của Satyam trên thị trường chứng khoán Ấn Độ và từ đó tạo niềm tin đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Hơn nữa, khi cổ phiếu trên sàn của Satyam luôn thuộc hàng "blue chip" thì khả năng mở rộng hay hợp tác kinh doanh của hãng này cũng được thông thoáng hơn. Chỉ buồn cho những nhà đầu tư cứ theo đuổi "cái bong bóng" Satyam và nay thì hứng chịu mọi hậu quả khi chỉ số Sensex đi xuống một cách thảm hại.

Tại Brazil, hồi đầu năm 2008, cảnh sát nước này phối hợp với các đồng nghiệp Mỹ cũng đã triệt phá một băng nhóm tội phạm quốc tế từng lừa đảo hàng chục triệu USD của nhiều cá nhân và doanh nghiệp ở Australia, Anh, Tây Ban Nha, Mỹ và châu Á. Chúng đã sử dụng công nghệ để thành lập trên mạng Internet trang chủ của nhiều công ty liên doanh giả mạo và một số đại lý môi giới ở Mỹ và châu Á,  tạo ra nhiều hợp đồng và tài liệu giả để lừa đảo những chủ sở hữu cổ phiếu nước ngoài có khả năng thanh toán bằng tiền mặt thấp.

Như vậy, có thể thấy, đã có rất nhiều cách thức lừa đảo tài chính được sử dụng nhằm gây ra các vụ lừa đảo lớn. Người thiệt hại đương nhiên là các nhà đầu tư. Nhưng nói đi thì cũng phải xét lại, mọi việc làm phi pháp đều có kẽ hở của nó. Do đó, lời khuyên của giới phân tích kinh tế trong thời buổi khó khăn này là các nhà đầu tư nên thận trọng và không theo xu hướng "đám đông" để tránh sử dụng đồng tiền của mình một cách lãng phí. Những lời quảng cáo hoa mỹ với những món lợi gây sốc cần phải được xem xét, kiểm tra một cách kỹ lưỡng trước khi thực hiện