Những “chiếc cần câu” thay đổi cuộc đời

Trao “cần câu”, dựng lại cuộc đời cho người hoàn lương

Trở về sau 18 tháng chấp hành án phạt tù về tội mua bán trái phép chất ma túy, tháng 11/2023, anh Lò Văn Thém, ở bản Nà Phát, xã Bình Lư trở về đoàn tụ với gia đình. Những ngày mới trở về, anh luôn mang trong mình những mặc cảm, tự  ti, không dám đi đâu vì lo ngại sự xa lánh của mọi người. Song, bằng tình thương yêu của gia đình, nhất là sự động viên, chia sẻ của người thân đã giúp anh xóa mặc cảm, quyết tâm làm lại cuộc đời.

Trút bỏ được những tư tưởng tiêu cực, anh được ngành chức năng, chính quyền địa phương và Ngân hàng Chính sách xã hội tạo điều kiện cho vay vốn 100 triệu đồng. Số tiền này anh Thém dùng để chăm sóc và mở rộng diện tích nương chè của gia đình. Anh chia sẻ: Ngày trước, do bạn bè rủ rê, xa cơ lỡ bước vào con đường ma túy. Nay chấp hành án xong bản án trở về địa phương được các cấp, các ngành quan tâm giúp đỡ cho vay vốn. Tôi sẽ cố gắng làm ăn để sau này có kinh tế khấm khá, ổn định hơn.

Còn anh Đoàn Văn Thanh ở xã Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh sau khi chấp hành xong bản án 19 tháng tù trở về quê hương, được Ngân hàng Chính sách xã hội xét duyệt cho vay 100 triệu đồng với lãi suất ưu đãi, anh đã cải tạo vườn tược, mua cây trồng, con giống. Đến nay, diện tích trang trại của gia đình anh đã mở rộng lên 5.000 m2. Với hơn 50 gốc bưởi đang đến thời kỳ thu hoạch, đàn gà, ao cá đang trong giai đoạn chăm sóc để xuất bán đúng vào dịp Tết Nguyên đán vừa qua, kinh tế của gia đình có sự thay đổi rõ nét. Anh Thanh chia sẻ, đối với những người từng lầm lỗi như mình, sau khi tái hòa nhập mà được Đảng và Nhà nước quan tâm tinh thần và nguồn vốn làm ăn nên rất phấn khởi. Thủ tục vay vốn lại dễ dàng, đơn giản, hồ sơ nhanh chóng.

Anh Nguyễn Văn Hà, trú ở tổ dân phố Non, xã Tân Thanh, tỉnh Ninh Bình chấp hành xong án phạt tù năm 2018. Mặc dù có tay nghề đã được đào tạo sửa chữa điện tử, thế nhưng để mua sắm công cụ, phương tiện mở cửa hàng kinh doanh, sửa chữa điện tử, anh Hà cũng đành chịu vì không có vốn. Từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 22 về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng, nguyện vọng vay vốn mở cửa hàng điện tử của anh Hà đã thành hiện thực. Tháng 12/2023, Ngân hàng Chính sách đã cùng chính quyền, lực lượng công an cơ sở rà soát, tạo điều kiện cho anh Hà vay 100 triệu đồng trong thời hạn 5 năm.

Để sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay, anh đầu tư mua phương tiện, thiết bị. Với tay nghề cao, cửa hàng sửa chữa điện tử của anh Hà thu hút được nhiều khách hàng bà con nhân dân trên địa bàn và các vùng lân cận, đem lại cho anh nguồn thu nhập ổn định hơn chục triệu đồng/tháng. Cùng nguồn lương của vợ lao động ở một công ty may trên địa bàn, cuộc sống gia đình của vợ chồng anh Hà hiện nay đã ổn định, nuôi 2 con ăn học.

Tương tự, anh Lương Văn Tuấn, xã Thanh Liêm, tỉnh Ninh Bình cũng là một trong những cá nhân tiêu biểu về nghị lực vươn lên sau những ngày lầm lỡ, trở thành điển hình làm kinh tế giỏi ở địa phương. Từng nhận bản án 36 tháng tù về tội “Đánh bạc”, năm 2021, sau khi chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, anh Tuấn gặp không ít khó khăn. Những biến cố trong gia đình cùng sự kỳ thị của ít nhiều người xung quanh khiến anh luôn mặc cảm.

Nhờ sự động viên của người thân, sự giúp đỡ từ chính quyền và lực lượng Công an đã luôn gần gũi, động viên, tạo điều kiện giúp anh Tuấn tiếp cận nguồn vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội, định hướng cho anh cùng gia đình tập trung phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Hiện tại, anh Tuấn đã có một cửa hàng bán hoa và thịt lợn, bảo đảm thu nhập thường xuyên hằng tháng.

Phát huy hiệu quả nguồn vốn vay ưu đãi

Thực hiện Luật Thi hành án hình sự, Bộ Công an đã đề xuất chính sách cho chấp hành xong án phạt tù được vay vốn để làm ăn, ổn định cuộc sống, được Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 22, ngày 17/8/2023. Chính sách này được Tổng Bí thư Tô Lâm (khi ấy là Bộ trưởng Bộ Công an) chỉ đạo lực lượng chức năng đề xuất xây dựng. Là người đại diện Bộ Công an nhiều lần làm việc với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan chức năng để xây dựng nội dung, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định; Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an thấu hiểu tấm lòng của Tổng Bí thư Tô Lâm, đồng thời với kinh nghiệm của người trưởng thành từ cơ quan điều tra, ông hiểu rằng, chỉ có giúp đỡ, tạo điều kiện để người lầm lỗi có việc làm ổn định mới giúp họ dần tránh xa mặc cảm, tránh bị cám dỗ, quay lại con đường cũ. Vì vậy, lãnh đạo Bộ Công an đã dành tâm sức xây dựng quyết định, trình Thủ tướng xem xét, ban hành. Hơn 2 năm qua, lãnh đạo Bộ Công an, đặc biệt là Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng cũng đã đi nhiều nơi, làm việc với nhiều cơ quan, ban, ngành, chỉ đạo nhiều nội dung cũng chỉ với một mong muốn là tạo điều kiện tối đa để người lầm lỗi có thể vay vốn, ổn định cuộc sống.

Nhờ sự quyết tâm của lãnh đạo Bộ Công và các ngành các cấp, đến nay, sau 3 năm thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg, nguồn vốn hỗ trợ cho người chấp hành xong án phạt tù tiếp tục được mở rộng. Tổng nguồn vốn cho vay tính đến cuối năm 2025 đạt hơn 1.310 tỷ đồng, trong đó vốn từ ngân sách địa phương chiếm tỷ lệ đáng kể. Hiện đã có gần 15 nghìn người được vay vốn với tổng dư nợ trên 1.234 tỷ đồng. Nguồn vốn này được sử dụng đúng mục đích, chủ yếu để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và thu nhập ổn định. Thực tế cho thấy, việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi đã giúp nhiều người xóa bỏ mặc cảm, tự tin hòa nhập cộng đồng, trở thành những điển hình trong lao động sản xuất, qua đó góp phần giảm tỷ lệ tái phạm tội. Bộ Công an đã chỉ đạo triển khai đồng bộ công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách tái hòa nhập cộng đồng và cho vay vốn. Hơn 1.000 lượt kiểm tra đã được thực hiện tại nhiều địa phương, kịp thời phát hiện, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả.

Công tác phối hợp giữa lực lượng Công an và Ngân hàng Chính sách xã hội ngày càng chặt chẽ, góp phần bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng đối tượng, đúng mục đích. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, Bộ Công an đã kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác thi hành án hình sự và tái hòa nhập cộng đồng từ Trung ương đến cơ sở, đồng thời tăng cường tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho hàng trăm nghìn lượt cán bộ. Cùng với đó, nguồn kinh phí hơn 204 tỷ đồng đã được bố trí từ Ngân sách Nhà nước, bên cạnh sự hỗ trợ từ ngân sách địa phương, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai hiệu quả các chính sách.

Nhấn mạnh công tác này, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình biểu dương Bộ Công an đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành trong xây dựng và thực hiện chính sách tạo điều kiện cho người lầm lỗi; đồng thời, cho rằng công tác hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù “thể hiện sâu sắc chính sách nhân văn, nhân đạo của Đảng, Nhà nước và truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta”; “Trong thời gian qua, các cấp, các ngành, đặc biệt lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt, đã nỗ lực triển khai đồng bộ các chủ trương, chính sách, đạt nhiều kết quả tích cực. Qua đó, nhiều người sau khi chấp hành xong án phạt tù đã từng bước ổn định cuộc sống, giảm nguy cơ hoặc không tái phạm tội”, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh và khẳng định, việc triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trên sẽ góp phần quan trọng trong phòng ngừa tội phạm, giữ vững ổn định xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho biết, Bộ Công an nhấn mạnh, kết quả công tác tái hòa nhập cộng đồng trong thời gian qua đã kéo giảm và duy trì tỷ lệ tái phạm tội của người chấp hành xong án phạt tù ở mức thấp, trung bình giai đoạn 2020-2025 là 1,73%, góp phần quan trọng vào công tác phòng ngừa, đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cũng khẳng định, việc cho người chấp hành xong án phạt tù vay vốn là chính sách tín dụng đặc thù và có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhằm hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn để đào tạo nghề, sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, phát triển kinh tế gia đình, ổn định cuộc sống. Đây là chính sách rất thiết thực, có ý nghĩa quan trọng góp phần cảm hóa, xóa bỏ mặc cảm, tự ti, giúp đỡ người đã từng phạm tội được đào tạo nghề, sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, tái hòa nhập cộng đồng và trở thành người có ích cho xã hội, thể hiện sự nhân đạo trong các chủ trương, chính sách của Nhà nước.