Mexico bắt trùm băng đảng El Bótox

Ông trùm chanh

Công chúng Mexico bắt đầu biết nhiều đến người đàn ông mang biệt danh El Bótox kể từ đầu năm 2025. César Sepúlveda mặc bộ trang phục điển hình của người nông dân vùng Tierra Caliente (bang Michoacán) xuất hiện trong gần chục đoạn phim khác nhau được đăng tải trên mạng xã hội. El Bótox vừa đưa người xem đi tham quan những mảnh vườn trồng chanh, vừa phàn nàn về việc thương nhân ép giá chủ vườn. “Cò mồi” lấy 1 Peso cho mỗi cân chanh mua tại vườn. Nông dân muốn bán chanh trực tiếp cho nhà máy cũng không được mà buộc phải qua tay con buôn. Theo chính lời César thì ông ta là người duy nhất đứng ra bảo vệ quyền lợi của những người nông dân.

Eustaquio là chủ vườn chanh rộng 10 ha ở làng Cenobio Moreno, quê hương của El Bótox. Ông Eustaquio trả lời tờ El Pais: “Bótox mua chanh vàng, chanh hỏng với giá 4 Peso/cân. Chanh xanh còn ở trên cành mà bán cho thương nhân cũng chỉ được 4 Peso. Không ai biết Bótox kiếm lời như thế nào, nhưng ai cũng cảm ơn ông ấy”. Người làng nào cũng biết César Sepúlveda, cũng biết César xuất thân từ gia đình nông dân nghèo, biết mẹ ông ta mất vì ung thư. Nhiều dân làng cảm thấy tự hào và biết ơn vì mảnh đất quê hương mình lại sản sinh ra một người con thành công và rộng lượng như El Bótox.

Thung lũng Apatzingán, bang Michoacán là vùng trồng chanh nổi tiếng thế giới chứ không chỉ ở mỗi Mexico. Những quả chanh Apatzingán hiện được xuất khẩu ra 60 quốc gia khác nhau. Ngược lại thương nhân, doanh nghiệp nông sản từ khắp nơi trên thế giới đổ đến chợ chanh Apatzingán để tìm hàng. Nhưng đằng sau vẻ trù phú của Apatzingán là bóng ma mang tên “cartel”. Quá trình phát triển của thung lũng luôn gắn liền với tội phạm có tổ chức. Và El Bótox cũng là một phần của bóng ma đó.

Theo cáo trạng của nhà chức trách Mexico thì El Bótox kiểm soát nguồn cung chanh vàng tại khu vực Apatzingán và Buenavista, trong đó có những địa phương trồng chanh nổi tiếng như Cenobio Moreno, La Huina, Capiri và El Razo. Một quan chức địa phương giấu tên cho biết: “El Bótox có lần gọi điện cho từng tiểu thương, từng đại lý thu mua chanh tại chợ Apatzingán để yêu cầu họ giao cho hắn 100.000 Peso. Không ai dám từ chối hắn cả”.

Còn theo lệnh cấm vận của Bộ Tài chính Mỹ thì Los Blancos de Troya thực chất là một chi nhánh của nhóm cartel Los Viagra từng gây ra nhiều vụ sát nhân, trong đó khét tiếng nhất là vụ ám sát vị chỉ huy dân quân Hipólito Mora. El Bótox nhận lệnh từ Nicolás Sierra Santana (biệt danh “El Gordo”), ông trùm nhóm Los Viagras và hiện đang bị chính quyền Mỹ truy nã với giải thưởng 5 triệu USD.

Los Blancos de Troya, Los Viagra và một số cartel khác là thành viên của liên minh tội phạm Cárteles Unidos. Tổ chức này xuất hiện sau khi nhóm Los Caballeros Templarios sụp đổ và để lại khoảng trống quyền lực tại bang Michoacán. Hiện Cárteles Unidos và nhóm Jalisco Nueva Generación (CJNG) đang giao tranh ác liệt nhằm nắm quyền thống trị mảnh đất Michoacán. Không thiếu gì những trạm canh gác có binh lính của Cárteles Unidos chốt trặn trên những tuyến đường quan trọng tại Apatzingán.

Quyền lực của El Bótox không chỉ nằm ở tiền, súng hay những quả chanh. Theo Cục Tình báo trung ương Mexico thì César Sepúlveda là chủ của hàng loạt công ty hoạt động trong các ngành thu gom rác và tái chế, rượu bia, xăng dầu và thực phẩm. Một nhà máy chế biến thịt gà của hắn hiện bán được 2 tấn sản phẩm mỗi ngày. Ngoài việc tạo nguồn thu hợp pháp, các doanh nghiệp của El Bótox còn làm vỏ bọc cho hoạt động rửa tiền và bioon bán ma túy.

Sa lưới

Ông Bernado Bravo, chủ tịch Hội người trồng chanh thung lũng Apatzingán, là một trong số các nạn nhân bị El Bótox sát hại. Với vị trí của mình, ông Bernado hiểu rõ hơn ai hết thiệt hại mà các con buôn trung gian gây ra đối với người trồng chanh. Cùng lúc đó thì giá chanh Apatzingán tụt xuống mức thấp kỷ lục và chỉ còn 4 Peso/kg. Các nhà máy chế biến trong vùng đều từ chối mua chanh vì còn quá nhiều hàng tồn kho. Hội người trồng chanh không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc ra tuyên bố cấm mọi thương nhân ra vào chợ chanh Apatzingán. Ông Bernado tuyên bố lệnh cấm vào ngày 17/10/2025 thì chỉ một ngày sau đó đã bị ám sát.

Bernado Bravo từng là nạn nhân của Los Blancos de Troya. Hồi giữa năm 2025, Los Blancos đã ăn trộm một máy đào của ông Bernado và yêu cầu nạn nhân trả tiền chuộc 400.000 Peso. Đây là “chiêu bài” thường thấy của các nhóm cartel ở miền nông thôn. Sau đó Los Blancos tiếp tục bắt cóc Bernado và cầm tù người đàn ông này nhiều tiếng đồng hồ. Chúng yêu cầu gia đình ông Bernado phải ký giấy chuyển giao toàn bộ diện tích nhà vườn của gia đình cho chúng. Không rõ vì lý do gì mà cuối cùng Los Blancos lại thả nạn nhân ra.

Theo lời khai của đối tượng mang bí danh “Pánico” bị cảnh sát Mexico bắt giữ cùng với El Bótox thì chúng đã giả mạo tin nhắn để dụ ông Bernado Bravo đến biệt thự của El Bótox tại Cenobio Moreno, sau đó sát hại nạn nhân và bỏ lại thi thể trong một chiếc xe ở dưới vực sâu trong thung lũng Apatzingán. Pánico cũng khai rằng lệnh cấm thương nhân không phải là lý do chính khiến El Bótox sát hại Bernado Bravo, mặc dù lệnh cấm ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn doanh thu của ông trùm. Thay vì đó thì sau khi Bernado được Los Blancos trả tự do, ông ta đã nhờ người quen đưa đến gặp René Meza, chỉ huy đạo một chi nhánh của CJNG. Bernado đã “cầu cứu” René và CJNG giúp ông và những người nông dân khác thoát khỏi César Sepúlveda. Ông trùm Los Blancos de Troya sau khi biết được tin này đã hạ lệnh giết Bernado Bravo.

Cái chết của Bernado Bravo khiến dư luận Michoacán vừa sốc vừa căm phẫn. Đây không phải lần đầu tiên El Bótox đứng sau một vụ ám sát ở bang này. Vào ngày 11/12/2024, tay súng của Los Blancos de Troya giết hại cặp vợ chồng người Mỹ Rafael Cardona và Gloria Ambriz. Nạn nhân Rafael Cardona là anh vợ của Hermes Pacheco, thị trưởng thành phố Angamacutiro de la Unión. Sau đó cũng lại Los Blancos đã ám sát hai nhà điều tra làm việc cho sở công tố Michoacán. Hai cán bộ này được cử xuống khu vực Apatzingán để điều tra về El Bótox.

Thống đốc bang Michoacán Alfredo Ramírez tuyên bố điều động quân đội và cảnh sát mở chiến dịch tiêu diệt Los Blancos de Troya bắt đầu từ ngày 23/10/2025. Khi cảnh sát đột kích vào tư dinh của César Sepúlveda ở Cenobio Moreno thì hắn đã cao chạy xa bay. Phải đến gần cuối tháng 1/2026 thì cảnh sát mới nhận được tin tình báo rằng César đang lẩn trốn tại thị trấn Santa Ana Amatlán. 3 máy bay trực thăng cùng nhiều xe bọc thép và cảnh sát cơ động đã được điều động để bắt giữ đối tượng. El Bótox và hai thuộc cấp đã bị bắt khi đang tìm cách nhảy khỏi cửa sổ để chạy trốn. Hiện chiến dịch tiêu diệt Los Blancos đang tiếp diễn với mục tiêu hàng đầu là đối tượng mang bí danh “Jando”. Jando là em trai cùng cha khác mẹ với El Bótox và đầu mối đứng tên nhiều doanh nghiệp của ông trùm.

Cuộc chiến tiếp tục

Chiến dịch tiêu diệt Los Blancos de Troya và bắt giữ El Bótox là một trong nhiều nỗ lực của chính phủ Tổng thống Claudia Sheinbaum nhằm diệt trừ mối họa tội phạm có tổ chức. Nhờ các nỗ lực không ngừng nghỉ này mà hòa bình đã tạm trở lại nhiều vùng nông thôn Mexico. Nếu như trước đây binh lính của Cárteles Unidos và CJNG ngang nghiên lái xe bọc thép, bắn súng và giao tranh lẫn nhau trên các đường ở Michoacán thì nay người dân có thể an toàn đi bộ sang làng bên cạnh.

Tuy nhiên sự yên bình tại Michoacán chỉ là trên bề mặt. Những vụ ám sát và bắt cóc tiếp tục xảy ra tại thành phố Tepalcatepec. Còn tại thành phố Tepalcatepec vào ngày 6/12/2025 đã xảy ra vụ đánh bom trước cổng đồn cảnh sát khiến 3 người thiệt mạng và nhiều người bị thương. CJNG được cho là đứng sau vụ đánh bom xe này.

Tội phạm có tổ chức sẽ không rời khỏi mảnh đất Apatzingán. 1 ha trồng chanh ở đây hiện có sản lượng trung bình khoảng 20 tấn/năm. 20 tấn chanh Apatzingán có giá khoảng 120,000 Peso (khoảng $7000). Nhưng quan trọng hơn cả 100.000 ha trồng chanh tại đây là thương hiệu chanh Apatzingán. Chanh Apatzingán đang trở thành thương hiệu được nhận diện toàn cầu và hoàn toàn có thể trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực của bang Michoacán trong những năm tới.

Mặt khác, nông nghiệp là một “bàn đạp” quan trọng đối với các nhóm cartel. Cárteles Unidos kiểm soát không chỉ chanh mà còn cả ngành sản xuất bia rượu, chăn nuôi và sản xuất thịt, trồng bông và dệt may,... Kiểm soát nguồn cung tức là kiểm soát được các khâu tiếp theo trong quy trình chế biến và phân phối. Kiểm soát được đầu ra nông sản tức là kiểm soát được người nông dân, từ đó biến các vùng nông thôn thành “thành trì” của tội phạm.

Một mục sư giấu tên tại nhà thời Apatzingán trả lời phóng viên El Pais: “Bọn mafia đã “ngửi” thấy mùi tiền tại Apatzingán, và chúng sẽ không rời đi trước khi mổ xẻ, chia phần mảnh đất này như mổ một con bò. El Bótox bị bắt đã để lại một khoảng trống quyền lực mà chắc chắn các nhóm cartel khác sẽ tìm cách lấp đầy. Rất có khả năng CJNG sẽ mở một chiến dịch mới nhắm vào Apatzingán trong năm 2026”.

Hiện chính quyền bang Michoacán đang nỗ lực hoàn thiện hệ thống thông tin, cảnh báo và phản ứng khẩn cấp với tội phạm có tổ chức. Hệ thống là một phần trong chiến lược an ninh mới dành cho Michoacán được tổng thống Claudia Sheinbaum ban hành hồi tháng 11/2025. Bà Sheinbaum cũng tuyên bố sẽ tăng cường lực lượng quân đội và vệ binh quốc gia đến Michoacán.