Thăm vùng Tam Giác Vàng
>> "Tam Giác Vàng" và cuộc chiến chống ma tuý nhìn từ đất Thái Lan
Thị trấn vùng cao này có khí hậu khá mát mẻ, trong khi ở Băng Cốc nóng tới 27 - 300C thì ở Chiang Rai mát như Đà Lạt của Việt Nam. Chỉ sau 20 phút làm thủ tục nhận phòng ở Khách sạn Dusit Resort Hotel, cả đoàn lại lên ôtô đi về phía biên giới Thái Lan - Myanmar - Lào.
Tiếng là vùng biên giới nhưng xa lộ của bạn tốt chẳng kém gì tuyến đường 1A mới ở nước ta. Xe ôtô chạy êm ru và có thể đi tới 100 km/giờ. Nhìn sang phía bên kia sông Mêkông nước bạn Lào rất gần. Đến ngã ba sông Mêkông nhìn cảnh thật là ngoạn mục, tạo hóa đã kết nối ở đây dòng nước sông Mêkông của 4 quốc gia: Lào, Thái Lan, Myanmar, Trung Quốc. Đứng cạnh tấm biển mốc giới Golden Triangle của Thái Lan, nhìn thẳng phía trước là một casino lớn nhà lợp ngói đỏ của Myanmar, còn phía bên bờ sông tay phải là đất Lào.
Từ đầu những năm 50 thế kỷ XX, cái tên Tam Giác Vàng đã nổi tiếng toàn thế giới. Với diện tích rộng tới 150.000 km2 từ bắc Myanmar qua phía đông sang Lào và phía nam sang Chiang Rai của Thái Lan, Tam Giác Vàng đã trở thành một trong những tâm điểm của ma túy thế giới với vua thuốc phiện Khun Sa.
Từ năm 1961 vùng Tam Giác Vàng xuất hiện một con người mà về sau này nổi tiếng toàn thế giới: Khun Sa. Ông ta là ai mà lại thu hút sự chú ý đặc biệt của Interpol và các cơ quan chống ma túy thế giới đến vậy? Dân chúng địa phương đồn rằng thủ lĩnh Khun Sa là người nhà trời, là con trai của Thái Bạch Kim Tinh ở thiên đình, được vua nhà trời cử xuống trần lãnh đạo dân tộc Wa trồng thuốc phiện để cung cấp niềm sảng khoái cho loài người.
Hồ sơ của Interpol cho biết tên thật của Khun Sa là Chang Chi Fu (Trần Thức Phục) sinh ngày 17/2/1933 tại Côn Minh, Vân Nam, Trung Quốc. Lúc còn nhỏ Thức Phục theo cha mẹ đi bán hàng tạp hóa ở các vùng núi cao. Sau khi mẹ chết, Thức Phục phải bỏ học ở tuổi 11 và theo cha đèo hàng đến các bản làng buôn bán kiếm sống. Nhờ đó cậu bé hiểu rõ các ngôn ngữ các dân tộc thiểu số, tập quán, cách suy nghĩ của họ.
Năm 1949, Cách mạng Trung Quốc thành công, bố của Trần Thức Phục là Trần Thức Phụng bị đấu tố là địa chủ lưu động bị tịch thu tài sản và bị giết. Trần Thức Phục bị bắt giải đi thay bố làm đối tượng đấu. Một đêm, Trần Thức Phục rủ một cô gái dân tộc Wa trong nhóm dân quân canh gác, cùng nhau trốn vào rừng sâu.
Về sau Trần Thức Phục giết chết vợ và đi ăn cướp, cầm đầu nhóm cướp hơn 70 tên. Băng cướp sau này chuyển sang buôn lậu thuốc phiện, hoạt động ở vùng biên giới Trung Quốc - Myanmar. Băng buôn lậu ma túy của Trần Thức Phục sau này lên tới gần 500 người có vũ trang và có kỷ luật rất nghiêm khắc.
Sau năm 1960, lợi dụng việc Chính phủ Myanmar sơ hở trong kiểm soát biên giới, Trần Thức Phục đưa băng đảng của mình đến vùng biên giới nước này lập nghiệp. Lừa bịp dân chúng địa phương Trần Thức Phục tự phong là Khâm sai đại vương.
Dân chúng địa phương đọc sai là Khum Sae, dần dần truyền đi khắp nơi và báo chí quốc tế với tên gọi Ngài Khun Sa, thủ lĩnh vùng Tam Giác Vàng vùng biên giới Myanmar - Trung Quốc - Thái Lan - Lào. Khun Sa tuyên truyền rằng mình là người nhà trời, được phái xuống trần gian bảo vệ cho dân được yên ổn trồng cây anh túc, chích thật nhiều nhựa làm cơm đen cho mọi người đốt thành khói thơm cho trời ngửi (!).
Cũng có nguồn tư liệu cho rằng, Khun Sa còn có tên là Trương Cơ Phu sinh ra trong một gia đình có cha là sĩ quan Quốc dân đảng còn mẹ là người dân tộc Shan ở Myanmar. Cha mất sớm, mẹ tái giá với một người Shan ở huyện Mong Hpin, nằm sát biên giới Myanmar – Trung Quốc.
Khi về nhà bố dượng, Trương Cơ Phu được đổi tên là Sa - có nghĩa là giàu có. Sau này khi Sa nổi danh và mưu đồ thành lập vương quốc Shan thì người ta mới gọi Sa là Khun Sa. (Tiếng Thái và tiếng Shan, Khun có nghĩa là ngài, chỉ người được kính trọng).
Đại bản doanh của Khun Sa ở Lung Min Xô trước đây bạt ngàn cây thuốc phiện. Cây thuốc phiện ở vùng Tam Giác Vàng có màu tím nhạt hoặc vàng đậm khác với hoa thuốc phiện trắng điểm hồng nhạt ở các vùng khác trên thế giới. Vào thời hưng thịnh, Khun Sa có tới hàng vạn quân thiện chiến người Hoa, người Wa, người Casin, v.v... chuyên áp tải thuốc phiện, ma túy qua các biên giới.
Thủ lĩnh Khun Sa hay mặc áo 4 túi, cài khuy cổ, đội mũ lưỡi trai, chân bó xà cạp. Thế giới Tam Giác Vàng còn xuất bản một tờ Tạp chí Hoàng Kỳ và phát hành một tập sách ghi các câu nói nổi tiếng của thủ lĩnh.
Thủ lĩnh Tam Giác Vàng một thời gian dài đã tuyên chiến quyết liệt với cảnh sát thế giới, với Chính phủ Myanmar và các nước láng giềng. Năm 1967, Khun sa suýt chết trong cuộc chiến giành quyền buôn bán ma túy với tàn quân Quốc dân đảng Trung Quốc ở Lào. Vì đấu tranh cho quyền tự trị của dân tộc Shan nên Khun Sa bị phạt tù 5 năm. Sau khi ra tù, Khun Sa tiếp tục buôn bán ma túy.
Cơ quan Chống ma túy Hoa Kỳ (DEA) tính rằng có khoảng 60% số ma túy thâm nhập vào Hoa Kỳ là do mạng lưới của Khun Sa tiến hành. Năm 1989, Khun Sa bị một tòa án ở New York kết án vắng mặt vì tội buôn bán hêrôin vào Hoa Kỳ và bị phát lệnh truy nã toàn cầu với số tiền thưởng lên đến 2 triệu USD. Tại vùng Tam Giác Vàng, Khun Sa tổ chức quân đội Mong Tai với quân số hàng vạn người, có trang bị tên lửa phòng không.--PageBreak--
Chính vì vậy, mà từ năm 1979 Ban án hình sự (Affaires Criminelles) của Interpol đã đặt Cơ quan thường trú tại Băng Cốc (Thái Lan) nhằm ngăn chặn các đường dây buôn bán ma túy từ Tam Giác Vàng sang châu Âu và châu Mỹ. Chỉ đến khi bị truy quét đến cùng, Khun Sa mới quyết định đầu hàng chính phủ, quân đội và cảnh sát Myanmar vào năm 1996 với lời hứa sẽ được ân xá.
Quân đội Mong Tai tan rã từ đó. Sau đó Khun Sa về sống ở thủ đô Răngoon và tổ chức một công ty vận tải và một công ty khai thác mỏ đá rubi cùng với nhiều ngành nghề kinh doanh khác. Khun Sa ốm chết ngày 26/10/2007 vì một loạt bệnh hiểm nghèo.
Sau đó ít ngày, ngày 31/10/2007 tang lễ của “vua thuốc phiện” được cử hành tại Myanmar. Tuy Khun Sa đã chết nhưng hiện nay còn rất nhiều thế lực đen vẫn đang kế tiếp con đường ma túy của ông “vua thuốc phiện” nổi tiếng một thời này.
Với tầm quan trọng như vậy nên việc kiểm soát chặt chẽ vùng Tam Giác Vàng là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng của các cơ quan phòng chống ma túy Thái Lan. Bộ chỉ huy kiểm soát ma túy khu vực phía bắc trực thuộc Văn phòng Ủy ban Quốc gia phòng chống ma túy Thái Lan đóng tại Chiang Mai mà đoàn Việt Nam thăm và làm việc có 112 cán bộ. Trung bình trong một năm riêng Bộ chỉ huy khu vực này đã phát hiện và điều tra hơn 60% số tội phạm ma túy trên toàn Thái Lan. Có năm trực tiếp đơn vị đã tịch thu hơn 5 triệu USD tài sản của bọn tội phạm ma túy, trong đó có 280 ôtô các loại.
Tham gia kiểm soát ma túy tại vùng biên giới ở Thái Lan còn có Bộ Tư lệnh Cảnh sát biên giới tuần tra, phòng chống ma túy. Cơ quan này trực thuộc Tư lệnh Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan. Lực lượng Cảnh sát tuần tra biên giới Thái Lan có 8.000 biên chế làm nhiệm vụ tuần tra, phòng chống ma túy dọc biên giới dài 1.250km, chủ yếu ở vùng Tam Giác Vàng rất phức tạp và nguy hiểm, giữa biên giới Thái lan, Myanmar, Lào, trong phạm vi cách biên giới 10 km.
Năm 2000, trong chuyến đi thăm và làm việc tại Thái Lan, Thiếu tướng Nguyễn Văn Mỹ, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ - Bộ Công an và Đoàn Liên ngành Việt Nam đã tới thăm Bộ Chỉ huy Cảnh sát tuần tra biên giới Thái Lan tại tỉnh Chiang Mai thuộc khu vực Tam Giác Vàng.
Chính tại vùng biên giới Tam Giác Vàng, thủ phủ của thuốc phiện Đông Nam Á, Chính phủ Thái Lan đã tập trung khai thác, biến nơi đây thành một vùng du lịch lớn. Du lịch được gắn với việc thông tin, tuyên truyền, giáo dục phòng chống ma túy.
Thứ trưởng Lê Thế Tiệm và Đoàn Việt Nam đã được tham quan Bảo tàng Hoàng gia về phòng chống ma túy (Hall of Opium) được xây dựng tại Chiang Saen, tỉnh Chiang Rai, Thái Lan, tại trung tâm khu vực Tam Giác Vàng dưới sự bảo trợ của Hoàng thái hậu Thái Lan vào năm 2000.
Đây là một bảo tàng ma túy lớn nhất khu vực Đông Nam Á, với diện tích sàn 5.600 m2 được xây dựng với sự giúp đỡ của Chính phủ Trung Quốc và Chính phủ Nhật Bản, Chương trình kiểm soát ma túy quốc tế Liên Hiệp Quốc UNDCP và Văn phòng Ủy ban quốc gia phòng chống ma túy Thái Lan (ONCB). Bảo tàng này có quy mô lớn gấp nhiều lần các viện bảo tàng lịch sử của nước ta, trưng bày về lịch sử ma túy và cuộc chiến chống ma túy trên toàn thế giới, khu vực và ở Thái Lan.
Nước bạn đã đào một đường hầm dài gần 1 km xuyên lòng núi tối đen như mực dẫn các du khách vào bảo tàng. Ông giám đốc Bảo tàng ma túy nói rằng đường hầm đen tối này tượng trưng cho sự tăm tối nếu ai đó tìm đến với ma túy. Đây là một bảo tàng có tác dụng giáo dục ý thức, trách nhiệm phòng chống ma túy cho thanh thiếu niên và cũng là một điểm thu hút khách du lịch đến thăm Thái Lan. Từ khi khai trương tháng 5/2000 đến nay, trung bình một năm Bảo tàng đón khoảng 1 triệu khách du lịch đến tham quan.
Tham quan Bảo tàng thuốc phiện trên vùng đất Tam Giác Vàng Thái Lan, không ai bảo ai tất cả đều ước mong sẽ có một ngày nào đó ở nước ta trên các dinh thự cũ của vua Mông Hoàng A Tưởng ở Lào Cai, vua Mông Vương Chí Sình ở Hà Giang v.v... sẽ thành lập được các bảo tàng ma túy tương tự như nước bạn để góp phần giáo dục phòng chống ma túy cho thế hệ trẻ nước nhà.
Thứ trưởng Lê Thế Tiệm và Đoàn Việt Nam cũng đã được tham quan Dự án Doi Tung phát triển thay thế cây thuốc phiện tại tỉnh Chiang Rai. Đây là một dự án lớn được thực hiện dưới sự bảo trợ của Hoàng Thái hậu Thái Lan từ năm 1988. Dự án được tiến hành trên vùng lãnh thổ rộng 150 km2, trước đây là trọng điểm về cây thuốc phiện của Thái Lan tại khu vực Tam Giác Vàng.
![]() |
|
Hiện vật thu giữ được trưng bày trong bảo tàng ma túy. |
Sau 15 năm thực hiện dự án toàn bộ cây thuốc phiện ở đây đã bị triệt phá, thay thế bằng nhiều cây công nghiệp, cây trồng khác. Đời sống đồng bào các dân tộc ở đây vào năm 2001 đạt 27.665 bath/năm (khoảng 800 USD/năm). Riêng Vườn hoa quốc gia được xây dựng trên vùng cây thuốc phiện cũ thuộc sự quản lý của Ban quản lý dự án mỗi năm đã thu hút 2 triệu khách du lịch đến thăm.
Mặc dù Chính phủ Thái Lan đã tuyên bố ở Chiang Rai cây thuốc phiện đã cơ bản bị triệt phá, nhưng ở trên những vùng núi cao hiểm trở của của khu vực Tam Giác Vàng cây thuốc phiện vẫn còn tồn tại.
Tại đây vẫn xuất hiện những cơ sở chế xuất ma túy tổng hợp ATS có tác dụng mạnh gấp hàng trăm, hàng nghìn lần so với thuốc phiện và hêrôin như Amphetamin, Methamphetan, Ecstasy v.v... Từ đây ma túy tổng hợp tràn vào các nước trong khu vực, đến Việt Nam và các nước trên thế giới.
Thuốc phiện và ma túy tổng hợp ATS ở vùng Tam Giác Vàng vẫn đang là mối hiểm họa của Thái Lan và các nước láng giềng trong đó có Việt Nam trong thế kỷ mới

