Đỏ đen lia thia ký

Trong phóng sự này, PV Chuyên đề ANTG sẽ giới thiệu đến bạn đọc mọi ngóc ngách của trò chơi bạc triệu này.

1. Hôm tôi theo dõi phiên đấu giá trên mạng đấu giá cái bình dùng để đá cá lia thia, có giá khởi điểm là 14 triệu đồng và kết thúc phiên đấu giá thì giá của cái bình lên tới 20 triệu đồng, thật hoảng... Bởi đơn giản, con cá lia thia mà ngày bé được nuôi trong lọ keo làm kiểng, giờ đã biến thành môn giải trí của những người lắm tiền.

Tay đá cá lia thia chuyên nghiệp ở quận 3, nói với tôi rằng đá cá cũng như chơi gà chọi, yếu tố gian lận là chủ yếu. Thế nên, lia thia ruộng chỉ để dành cho đám dân chơi tỉnh lẻ mà thôi. Lia thia ruộng thường có hai loại, loại mang đỏ với đặc tính con cá trống khi sung thân mình màu tím đổi sang đỏ tía, đuôi xòe rộng ra như rẻ quạt nhìn cực đẹp. Loại thứ hai là cá trống mang xanh có thân mình màu xanh đậm, hàm mạnh, răng sắc và lớn con hơn lia thia mang đỏ. Lia thia để dân độ chuyên nghiệp thèm khát phải là lia thia núi.

Nghe có vẻ là hoành tráng, nhưng xuất xứ của loại lia thia này thì... vô cùng huyễn hoặc. Ven những con sông, thường có các cây tràm hoặc cây lớn bị phạt ngang, chỉ trơ lại gốc. Triều lên, trứng cá lia thia vô tình theo sóng lọt vào các bọng cây này, dân độ cho rằng do cảm thụ "linh khí" mà con cá lia thia trong bọng cây ấy bao giờ đá cũng thần sầu hơn các con cá khác. Về sau, người ta không gọi đây là lia thia núi nữa, mà thay vào đó mỹ từ Uất Trì Cung, lấy tên của một danh tướng rất giỏi thời Tùy Đường (Trung Quốc).

"Anh cứ tưởng đây là chuyện bịa, nhưng ngày trước, khi ba tui còn chơi cá,  tui đã từng thấy con Uất Trì Cung rồi. Uất Trì Cung nhìn từ trên xuống đen thui như cục than, thân mỏng. Có lối đá rất quái, cứ cắn vào chỗ hậu của địch thủ, lắm khi còn cắn cá khác lòi cả xương. Uất Trì Cung rất lanh lợi và hình như răng có độc, nên chỉ táp một miếng là địch thủ tê cứng người. Ba tui ngày đó đem cá đến đâu là các trường cá vắng hết khách chơi. Tiếc là mình không lai tạo được giống cá này, vì bỏ nó chung với cá mái thì vài ngày sau cá mái lập tức... "rụng nụ"”, tay chơi quả quyết với tôi như vậy. Chính những câu chuyện mang màu sắc thần bí này khiến con cá lia thia ngày càng quyến rũ các tay chơi độ hơn.

Chậu đá cá lia thia này được đấu giá với giá khởi điềm là 14 triệu đồng.

Hiện tại, dân chơi cá độ rất chuộng loại cá lia thia có nguồn gốc từ Thái Lan, còn gọi là Xiêm rặt. Đặc tính của Xiêm rặt là hung dữ và có thân mình to gấp đôi cá lia thia Việt Nam. Cá Xiêm rặt có bốn loại, gồm bốn màu khác nhau là: đỏ, xanh, đen và trắng. Hai loại đỏ và xanh khá phổ biến. Xiêm đen chơi rất hay, lanh lợi và có lối tấn công bằng các cú táp nhanh, chuẩn xác. Nhưng, đã là dân chơi độ thì thường mê tín, mà màu đen thường được cho là màu rủi, nên ít người nuôi Xiêm đen vì sợ... xui. Riêng cá Xiêm trắng, toàn thân màu trắng lợt, đá chậm. Dân chơi chủ yếu nuôi thêm Xiêm trắng là để có đủ bộ sưu tập.

Để có thể lai ra một giống cá đá hay hơn Xiêm rặt, dân chơi độ hiện nay cho lai cá theo công thức do chính họ "sáng chế". Dùng con cá Xiêm rặt trống cho lai với cá Xiêm mái lai (tỉ lệ là 25% lia thia Việt Nam, 75% Xiêm Thái). Loại cá lai này một thời gian đánh sập các trường cá vì khả năng tấn công và chịu đòn của nó. Nếu nhìn sơ qua, rất khó phân biệt giữa Xiêm rặt và Xiêm lai kiểu này.

Phải cho đến khi một đại gia ở đường Nguyễn Thông, do thua nhiều quá buộc phải xì tiền ra cho chủ cá để mua lại bí quyết cá lai mới biết được cách để phân biệt giữa Xiêm rặt và Xiêm lai đời đầu. Hóa ra, khác biệt lớn nhất chính là vảy lưng của Xiêm rặt và Xiêm lai đời đầu tương đối khác nhau, nhưng vẫn phải săm soi đến tận... chân vảy mới phát hiện ra được điểm bất đồng.

Tuy nhiên, sự thống trị của cá Xiêm lai đời đầu này không lâu. Loại cá đá đến từ Indonesia đã nhanh chóng soán ngôi của con cá lai thần kỳ này, giống cá Siêu Bagan. Loại cá này có thể trọng tương đương cá Xiên lai, nhưng lối đá thì rất đa dạng, mức độ máu chiến và lì đòn thì không phải bàn cãi. Nhưng, phải là Siêu Bagan rặt chơi mới hay, còn loại Bagan lai thì cho không ai thèm lấy.

Giới dân chơi cá độ đúc kết loại Siêu Bagan thường có 3 lối đá chính, rất độc đáo. Đầu tiên là lối đá tấn công trực diện, lối đá này gọi nôm na là "tiên hạ thủ vi cường", nhưng lối đá này cần phải huấn luyện bằng cách cho cá "đá bóng" từ nhỏ. Kế đến là lối đá phòng thủ, đây là lối đá khá lạ, chủ yếu là che cơ thể cho đối phương tấn công và chờ sự sơ hở của đối phương để tấn công một cú quyết định. Tuy nhiên, lối đá độc đáo nhất của siêu Bagan chính là "Tý quyền" (xin lưu ý Tý chứ không phải Túy). Đây là lối đá rất kỳ lạ, dân chơi cá độ rất mê. Con cá vừa chạy vừa đá, kiểu như đòn "hồi mã thương". Nhìn cực kỳ thích mắt.

2. Dân chơi cá chọi chuyên nghiệp, luôn có cách đặt tên rất mỹ miều cho cá của mình, tên gọi sặc mùi kiếm hiệp như: Thiết Đầu, Hồng Long, Uyên ương... Và khi cá được cáp độ với nhau, biện cá cứ theo tên gọi này mà xướng lên cho dân chơi ké biết tên cá mà ra kèo. Thỉnh thoảng, cũng có các trường cá đánh dấu thứ tự từng lọ cá, dân chơi căn cứ theo số thứ tự này mà "phóng lai".

Tay dân chơi mà tôi tiếp xúc nói hiện tại, trường cá lớn nhất nằm ở quận 11. Trường cũng do một tay mê chơi cá độ lập nên. Cuối tuần, xe hơi từ các tỉnh cứ nườm nượp kéo về... so cá.

Đi theo tay chơi này để được tận mắt chứng kiến một trận đá cá, mới thấy hết cái chuyện độc đáo ở một trường cá. Thường, chủ trường cá sẽ kiêm luôn là trọng tài cá, đây là người có quyền định đoạt cá nào chiến thắng trong một cuộc đấu. Thậm chí, tiếng nói của trọng tài cũng có quyền quyết định một vụ lùm xùm về tiền bạc.--PageBreak--

Tay chơi tên H. ở Tây Ninh, mang xuống trường cá con lia thia Xiêm, có tên rất kêu là Độc Long Ngư. Độc Long Ngư mình đen thui, thân thể nhìn rắn chắc, mang phồng cực hung dữ... Cá được "nghỉ dưỡng sức" sau chặng đi dài về Sài Gòn, H. tuyên bố tỉnh bơ "30 chai (triệu), ai thích thì cáp đá cho vui". Cả trường lặng im phăng phắc, đột nhiên, tay chơi nghe nói ở quận 11 đồng ý cáp độ. Con cá chọi mà tay chơi quận 11 mang ra cáp với con Độc Long Ngư có tên Bạch Vĩ, đây là con cá Xiêm trắng. Loại cá rất ít khi được dân đá cá độ chọn đi trường, bởi cá trắng thường kém về khả năng chịu đòn.

Dụng cụ để luyện cách đá và sức chịu đựng cho cá lia thia.

Màn cáp độ diễn ra nhanh chóng, trọng tài dùng vợt lưới, nhẹ nhàng vớt hai con cá "đồng hạng" bỏ vào chậu sứ in hoa văn, rất đẹp. Phía bên ngoài, tay biện cá bắt đầu cái giọng đặc trưng "Độc Long Ngư chấp 2 lai, 8 ăn 10, 8 ăn 10". Những cái gật đầu thay cho lời đồng ý, tay biện cá nhìn quanh một lượt và ghi nhớ tất cả.

Trong chậu cá, hai con cá bắt đầu quần nhau. Bất thần, con Bạch Vĩ lao vào táp trúng phần đuôi của Độc Long Ngư. Độc Long Ngư vội vã xoay đầu tấn công trở lại. Phía bên ngoài, biện cá hô liên tục: “Bạch Vĩ ăn 6, ăn 6". Rồi tiếp đến "3 ăn 1 cho Độc Long...", kèo cá cứ lên xuống chập chờn tùy theo tình hình của con cá chọi trong chậu.

Cuộc đấu kéo dài chưa đến 3 phút đã phân thắng bại, con Bạch Vĩ mình mẩy rách mem, mang gần như bị đứt lìa... Phần chiến thắng thuộc về con Độc Long Ngư, H. mặt mày hớn hở, nhận tiền từ tay chơi quận 11 không cần đếm lại, lẹ làng cho vào túi. Tay chơi quận 11 thua vài chục triệu nhưng mặc vẫn thản nhiên nói: "Hôm nay ăn thì mai thua, nay thua thì mai gỡ lại thôi mà". Tay chơi đưa tôi đi xem đá cá nói nhỏ khi thấy tôi tỏ vẻ ngạc nhiên. Theo nhẩm tính, cả trận đấu cá này, số tiền cược mà dân chơi bỏ ra khoảng trăm triệu đồng.

Trận cá thứ 2 lục tục bắt đầu, trên bàn chọi, hai lọ thủy tinh đựng hai con cá lia thia để so cạ đã được đặt sẵn. Đám dân chơi cá chuyên nghiệp đang rù rì để tính kèo.

Để cá có thể ra trường, dân chơi chuyên nghiệp sau khi biết lựa cá, cần phải biết dưỡng cá và tập cho cá kỹ thuật chọi mới du di mà mang ra trường cá được. Đã là cá đá, tức thường xuyên bị thương. Và dân chơi cá độ cũng có đủ liệu pháp để dưỡng thương cho cá. Tay chơi cá độ nói với chúng tôi rằng, theo kinh nghiệm, những con cá bị thương nhiều như kỳ vi và đuôi rách te tua, thân hình trầy trụa rướm máu, chúng sẽ được thả vào một chậu nước mưa trong đó có để thêm cục đất sét trắng nhỏ và gắn vào cục đất sét một hai hạt muối, nằm ở đáy chậu, trên thả nhiều bèo hoặc lục bình để "thương binh" tự chữa trị ở cái lọ nước hồi sức này. Đất sét trắng có nhiều chất kao-lanh làm cho vết thương mau lành cũng như muối dùng sát trùng trị thương.

Khác với kiểu nhộn nhịp như trường gà, trường cá thường nhỏ gọn, chỉ cần căn phòng trên lầu của một tay chơi nào đó là cả hội có thể thoải mái cá cược với nhau. Trường cá cũng có trọng tài để thả cá, có biện cá để phóng lai, ra kèo... và kéo theo cả các tuyệt chiêu gian lận khác.

3. Cá chọi đem vô trường để cáp độ, thường đã được dân chơi lựa chọn rất kỹ càng. Thế nhưng, có những con cá ở nhà thì còn phùng mang trợn má, vậy mà đến trường cá, bỏ vô chậu vừa táp được đối thủ vài cái lập tức "ngu người". Ban đầu, dân chơi cá chọi cứ tưởng cá của đối phương là loại "linh ngư", có sức mạnh thần bí đủ để trấn áp cá của mình.

Tuy nhiên, kiểu trấn áp này rất đơn giản, chỉ cần thoa lên đuôi cá một dung dịch thuốc đặc biệt. Cá đối phương nhằm đuôi cá của mình mà táp thì... đơ như khúc gỗ là cái chắc. Chiêu gian lận này khó tồn tại được lâu trong các trường cá, nhất là ở những trường lớn, khi mà số tiền độ lên đến vài chục triệu đồng thì chỉ cần con cá kia có động tác như bị ngấm thuốc thì... con cá này lẫn chủ của nó sẽ lập tức nhận được một trận đòn hội đồng.

Dân chơi độ đang quan sát để cáp kèo cho cá.

Thế cho nên, để qua mặt được dân mới tập tễnh chơi cá độ. Dân chơi độ lâu năm thường sử dụng lọ thủy tinh được thiết kế đặc biệt sao cho sự khúc xạ ánh sáng sẽ làm cho con cá trong lọ có hình dáng nhỏ đi. Ở trường cá cách đây vài năm, dân chơi cá độ chỉ áng chừng con cá của đối phương và con cá của mình có tỉ trọng bằng nhau hay không để cáp độ. Với chiêu gian lận này, nhiều tay chơi độ "non tơ' đã bị "xẻ thịt" rất đau mà không làm gì được. Hiện tại, các trường cá lớn đều trang bị cân điện tử nhập từ Mỹ về để cân trọng lượng của cá, nhằm tránh hiện tượng "cá nhỏ nhờ lọ thủy tinh".

Tuy nhiên, cân thủy tinh cũng không thể nào ngăn được những trò gian lận khác như: đá phản kèo chấp nhận cho cá mình thua để nhờ đàn em bắt ngược lại, nước có hóa chất mà cá đối phương không quen... Tất tần tật nhiều trò mà ngày cả dân chơi độ chuyên nghiệp lâu năm thỉnh thoảng vẫn có thể bị "dính bẫy" như thường. Trường cá càng lớn thì thủ thuật gian lận càng nhiều. Đã là cờ bạc, thì "sống chung với gian lận" là điều đương nhiên phải chấp nhận.

Ngày trước, ở miền Tây, con cá lia thia mỗi khi được mang đến trường cá đều được chủ cá sử dụng cả một chiếc ghe để chở cá đi. Ghe được bịt kín, đổ đầy nước, con cá nhỏ như đầu đũa thản nhiên mà bơi lội. Khi đến trường, cá mới được vớt qua lọ, phải vớt bằng vợt lưới mùng, có tay cầm bằng trúc ngà lâu năm cho may mắn.

Ngày nay, cá lia thia được mang đến trường bằng xe ôtô đời mới, phục vụ cho những trận đá cá với số tiền cược từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng. Có trường cá ở quận 3, mỗi lần cá vào lọ đá thì số tiền cược giữa hai chủ cá ít nhất là 30 triệu, chưa kể các tay con ăn theo cá thêm bên ngoài.

Sau vài phút cắn nhau, phía bên trong lọ, cá đã phân thắng bại. Ở ngoài này, những con người chung chi tiền cược với nhau. Chỉ có một điều mất đi, những con cá lia thia ngày ấy giờ đã bị biến thành trò cờ bạc, và có khi, nhắc đến cá đá đã là một sự dị ứng đối với nhiều người.

Dẫu rằng, bản thân con cá lia thia, chưa bao giờ gây nên tội(!)