Công an phường khổ vì quản lý sinh viên
Hiện nay, trên tất cả các địa bàn phường có sinh viên tạm trú đều quản lý những đối tượng này theo Luật Cư trú. Luật Cư trú quy định, đại ý: Chủ gia đình phải thực hiện thông báo lưu trú và có sổ theo dõi lưu trú sau khi đã đăng ký với Cơ quan Công an. Trong vòng 30 ngày, sinh viên phải khai báo tạm trú thông qua những bản khai do Công an cung cấp. Tuy nhiên, thực hiện nguyên tắc khai báo tạm trú, tạm vắng không phải người nào cũng chấp hành nghiêm chỉnh, từ chủ gia đình đến đối tượng sinh viên.
Nằm gọn lỏn giữa 3 trường: Đại học (ĐH) Kinh tế quốc dân, ĐH Bách khoa, ĐH Xây dựng, phường Đồng Tâm có khoảng 600 sinh viên chủ yếu đến từ những trường kể trên thuê nhà trọ. Con số ấy nếu so sánh với những phường trọng điểm về vấn đề sinh viên ở TP Hà Nội chưa phải là lớn song điều đáng nói địa thế ở đây khá phức tạp dễ trở thành địa bàn thuận lợi cho tội phạm hoạt động.
Chưa kể dân số ở phường khá đông: gồm 12 cụm dân cư, mỗi cụm khoảng 3-4 nghìn nhân khẩu trong khi cả phường chỉ có 15 chiến sĩ, trong đó kể cả một đồng chí Phó trưởng Công an phường kiêm nhiệm mới có tất thảy 5 cảnh sát khu vực. Như vậy, mỗi cảnh sát khu vực phải quản lý ít nhất 2 cụm dân cư, trong khi theo quy định, mỗi cảnh sát khu vực chỉ phụ trách 1 cụm, cùng với số sinh viên trọ học trên địa bàn.
Vì cùng lúc phải phụ trách 2 cụm dân cư như vậy nên riêng Trung úy Ngô Tuấn Anh, cảnh sát khu vực ở đây quản lý tới 8.000 nhân khẩu, thuộc 1.300 hộ dân cư và hàng trăm sinh viên tạm trú. Mà địa bàn do Trung úy Ngô Tuấn Anh phụ trách quả như trận đồ bát quái, phức tạp vào loại nhất nhì phường.
Đi thực tế cùng cảnh sát khu vực Ngô Tuấn Anh tại ngõ 67, 121 Lê Thanh Nghị và ngõ Cột cờ - địa bàn anh quản lý đồng thời là khu vực "nóng" về các vấn đề của sinh viên ở phường Đồng Tâm, mới tường tận sự khó khăn của anh như thế nào. Trung úy Ngô Tuấn Anh kể, ngày đầu mới làm quen với địa bàn, phải mất mấy tháng liên tục, ngày nào cũng đi anh mới thông thuộc địa bàn của mình. Khu nhà trọ đầu tiên Trung úy Tuấn Anh đến kiểm tra là một "quần thể" khoảng gần 20 phòng, mỗi phòng rộng chừng 4-5m2 cho thuê với giá 800 đến 1 triệu đồng/tháng. 2/3 số phòng ở đây là sinh viên thuê.
Nực cười nhất là cảnh khi Trung úy Tuấn Anh vào đây kiểm tra, với những sinh viên đã chấp hành khai báo tạm trú thì đon đả chào anh từ xa. Còn với những sinh viên chưa khai báo tạm trú thì lẩn trốn thật nhanh vào chỗ khuất hoặc đóng cửa phòng để "qua mắt" cảnh sát khu vực. Số sinh viên định "né" đó, không nhiều, nhưng quan trọng là họ đã nhiều lần bị nhắc nhở thậm chí có người đã bị tạm giữ chứng minh nhân dân hoặc thẻ sinh viên vì đã quá hạn mà không khai báo tạm trú.
Thật ra, việc tạm giữ chứng minh nhân dân, hoặc thẻ sinh viên là một "sáng tạo" của cảnh sát khu vực nói chung đối với những người không khai báo tạm trú. Bởi đối với những đối tượng còn bồng bột, liều lĩnh như sinh viên, nếu không có những biện pháp cứng rắn như vậy, họ sẽ không thực hiện hoặc lơi là trong việc thực hiện trách nhiệm, nghĩa vụ của mình.
Trung úy Tuấn Anh cho biết, hầu như trên địa bàn phường nào cũng có những trường hợp không khai báo tạm trú, đặc biệt là đối tượng sinh viên mặc dù tạo điều kiện cho họ, anh đã cung cấp số điện thoại di động để khi nào có thể, họ chủ động liên lạc và hẹn gặp để anh hướng dẫn và tiếp nhận hồ sơ khai báo tạm trú của họ. Và minh chứng là không chỉ khu nhà trọ đầu tiên, mà hàng loạt các khu nhà trọ sau đó nằm ở các ngõ 67, 121 Lê Thanh Nghị đều có trường hợp không khai báo tạm trú theo đúng quy định.
Thậm chí, có trường hợp một sinh viên của Trường ĐH Bách khoa, khi Trung úy Tuấn Anh đôn đốc về việc khai báo tạm trú mà sinh viên này chây ì chưa thực hiện và đề nghị tạm giữ thẻ sinh viên, sinh viên này đã "bật" lại với vẻ mặt lấc cấc, coi thường cùng với một câu hỏi cộc lốc: "Thu thẻ sinh viên để làm gì?".
Quản lý sinh viên bằng phương thức khai báo tạm trú cũng đã mang lại ít nhiều sự thành công cho Cơ quan Công an. Nhưng đây chưa phải là giải pháp hữu hiệu nhất vì sinh viên có “đặc tính” nay đây mai đó nên không thể quản lý được. Thực tế, đây không phải là "lỗi" của sinh viên mà do những nguyên nhân bên ngoài tác động như: chi phí thuê nhà, quãng đường từ nhà trọ đến trường... Rồi cả sở thích tụ bạ, "sống thử" cũng là nguyên nhân khiến sinh viên thay đổi chốn ăn ở. Cảnh hôm nay có sinh viên ở nhà trọ, ngày mai "biến mất" hoặc hôm nay có 1 người, ngày mai có 2, 3... người ở cùng đối với cảnh sát khu vực không còn là chuyện lạ.
Cũng như phường Đồng Tâm, phường Dịch Vọng Hậu, cũng gặp những khó khăn mang tính "đặc trưng" của những địa bàn có sinh viên tạm trú. Đặc biệt như phường Dịch Vọng Hậu thì càng khó khăn hơn bởi đây là một trong những địa bàn có đông sinh viên thuê nhà trọ nhất và tập trung nhiều trường ĐH.
Hiện nay cùng với hình thức khai báo tạm trú, giấy chứng nhận về đạo đức, lối sống của sinh viên tại địa bàn tạm trú cũng là một phương thức nữa để quản lý sinh viên. Giấy chứng nhận này do trường ĐH cấp. Còn Cơ quan Công an là nơi xác nhận. Nếu xác nhận của Công an phường là tốt, sinh viên sẽ được thi học kỳ hoặc tốt nghiệp, cao học... Còn ngược lại, sinh viên sẽ không được tham dự những kỳ thi nói trên.
Sau những lần phải chứng nhận cho sinh viên, Thiếu úy Đào Anh Tuấn, Trung úy Ngô Tuấn Anh cùng nhận ra rằng, đây là giải pháp hiệu quả trong công tác quản lý sinh viên. Nó như một "giấy thông hành" cho các kỳ thi cho nên vì nó và cũng vì kết quả học tập của mình, sinh viên không thể vi phạm pháp luật hay thiếu lành mạnh, vô văn hóa trong cuộc sống. Tuy nhiên, hiện nay, do sự coi trọng đối với giấy nhận xét này của các trường ĐH khác nhau dẫn đến việc chấp hành luật pháp, quy định của sinh viên tại địa bàn tạm trú cũng khác nhau. Rõ ràng, những trường nào "tôn trọng" giấy nhận xét thì sinh viên trường đó nghiêm túc chấp hành luật pháp và lành mạnh hơn trong lối sống.
Trung úy Tuấn Anh cho biết: "Hiện nay, số trường ĐH đánh giá cao giấy chứng nhận không nhiều, mặc dù trường nào cũng có. Điều đó góp phần làm khó khăn hơn công tác quản lý của Cơ quan Công an đối với sinh viên".
Quản lý khó khăn không có nghĩa là không quản lý được. Theo Trung tá Nguyễn Ngọc Anh, Trưởng Công an phường Dịch Vọng Hậu, để "giải quyết" khó khăn hiện nay của Công an phường, nâng cao hiệu quả công tác quản lý sinh viên tạm trú, có hai giải pháp đặt ra: giải pháp thứ nhất trong hoàn cảnh hiện tại: sinh viên có thể thuê nhà trọ mà không phải ở trong ký túc xá (có thể vì bất kể lý do gì) thì cần một sự phối hợp nỗ lực từ phía trường ĐH với cơ quan quản lý địa phương, có thể thông qua giấy nhận xét mỗi học kỳ chẳng hạn.
Giải pháp thứ hai, xây dựng đủ chỗ ở cho sinh viên như ký túc xá hoặc làng sinh viên để sinh viên có thể sống tập trung ở đó. Và buộc sinh viên phải sống tập trung để Ban quản lý dễ dàng quản lý về thời gian, lối sống, học tập... của sinh viên. Đồng thời đề ra những hình thức kỷ luật nghiêm khắc đối với những trường hợp vi phạm. Như vậy, mới hy vọng giảm bớt tệ nạn trong sinh viên.
Có thể ví sinh viên như "tài sản quốc gia" bởi mai này, họ sẽ là thế hệ làm chủ đất nước. Vì trọng trách vô cùng quan trọng này, nên và nhất thiết phải xây dựng và thực hiện hình thức quản lý hữu hiệu đối với sinh viên. Bởi việc đó không chỉ nhằm mục đích giảm bớt khó khăn đối với cơ quan quản lý mà chính còn là "đòn bẩy" giúp sinh viên nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm phải sống và làm việc theo pháp luật
