Truy tố nghệ sĩ vì trốn thuế: Không phải chuyện đùa!
Cục Thuế Tp.HCM đang tiến hành tổng hợp thông tin và chuyển đến CA thành phố để củng cố hồ sơ trốn thuế của ca sĩ Phương Thanh. Dù có là siêu sao, hay nhân vật nổi tiếng đến mấy thì với tội danh trốn thuế bất kỳ ai cũng đều phải bị xử lý theo pháp luật.
Theo Cục Thuế Tp.HCM, cho đến ngày 16/3/2005, đã có 71 nghệ sĩ các loại hình ca nhạc, sân khấu, điện ảnh, múa... trực tiếp đến cơ quan thuế đề nghị được hướng dẫn kê khai, quyết toán thuế năm 2004, trong đó có 40 nghệ sĩ đã đăng ký mã số thuế (MST) cá nhân nhưng chưa kê khai quyết toán.
Ca sĩ Duy Quang là ca sĩ đầu tiên trong giới nghệ sĩ biểu diễn hải ngoại về Việt
Nhân viên phòng thuế thu nhập cá nhân, Cục Thuế Tp.HCM, nhiệt tình hướng dẫn người dân kê khai thuế, không hề thấy có gương mặt nào trong giới nghệ sĩ.
Dù đã cố gắng rất nhiều để tuyên truyền vận động, song số người chính thức nộp tờ khai vẫn không thay đổi, vẻn vẹn 4 người gồm ca sĩ: Phạm Đan Trường, Lê Hồng Nhung, Lê Quang Linh, Trần Quang Vinh. Trước tình hình này, Cục Thuế buộc phải có biện pháp từ trước mắt đến lâu dài, từ nhẹ đến nặng theo luật định của Nhà nước. Và giải pháp cuối cùng, theo ông Nguyễn Thái Sơn - Trưởng Phòng thuế TNCN - Cục Thuế TP HCM, kết hợp với cơ quan quản lý văn hóa để có những biện pháp chế tài mạnh mẽ, sau đó sẽ chuyển hồ sơ trốn thuế của một số nghệ sĩ đến cơ quan pháp luật, đề nghị lập thủ tục khởi tố.
Cục Thuế đang tiến hành tổng hợp thông tin và chuyển đến CA TP HCM để củng cố hồ sơ trốn thuế của ca sĩ Phương Thanh. Lúc này, dù có là siêu sao, hay nhân vật nổi tiếng đến mấy thì với tội danh trốn thuế bất kỳ ai cũng đều phải bị xử lý theo pháp luật. Nghệ sĩ chắc chắn cũng không ngoại lệ.
Ngay khi Cục Thuế đưa ra thông tin sẽ đề nghị cơ quan pháp luật truy tố những nghệ sĩ trốn thuế, dư luận trong giới nghệ sĩ đa phần đều cho rằng đó chỉ là “dọa” mà thôi. Vì cho đến cuối buổi chiều ngày 16/3, chỉ có đại diện của ca sĩ Phương Thanh, bà Phương Hồng đến hỏi thủ tục kê khai. Nhưng khi chúng tôi một lần nữa đến Cục Thuế, thì sự việc chắc chắn không phải là chuyện “dọa”. Ông Nguyễn Thái Sơn cho biết: “Luật pháp cho phép chúng tôi làm điều đó. Đối với tổ chức, công ty còn vướng quyền sở hữu nên phức tạp, còn cá nhân thì không có gì khó khăn. Chúng tôi tuyên truyền đến mức đó mà vẫn không kê khai, bắt buộc chúng tôi phải làm mạnh”.
Theo đúng quy định thì người chịu thuế phải tự tới khai và đóng thuế, không cần phải đợi Cục Thuế mời tới mời lui, rồi phải dùng đến biện pháp mạnh. Nguyên nhân của việc nhùng nhằng này do đâu? Cơ bản nhất là từ ý thức của nghệ sĩ. Ở các nước khác, trốn thuế là hành vi vi phạm pháp luật và bị xử phạt rất nghiêm. Còn ở ta, giới nghệ sĩ biểu diễn có thu nhập rất cao nhưng lại thờ ơ với việc kê khai thuế thu nhập? Có nhiều cách lý giải, song qua thực tế một thời gian khá lâu tiếp xúc với phần đông giới này, chúng tôi nhận thấy cách sinh hoạt đặc thù nghề nghiệp khiến họ cuốn theo vòng xoáy tập luyện, biểu diễn, nhận tiền, thu âm ghi hình, ngày ngủ đêm thức, tổ chức câu lạc bộ người hâm mộ, du lịch cùng các fans hâm mộ, làm mọi cách để nổi tiếng... Có mấy ai để nhiều thời gian vào việc tìm hiểu các quy định về thuế.
Điều này đã được chứng thực khi nhiều ca sĩ trả lời phỏng vấn thừa nhận mình không hay biết gì về việc đóng thuế thời gian vừa qua. Ca sĩ nào có người quản lý, thì đa số chỉ am hiểu về mặt quản lý chuyên môn nghệ thuật. Một số thì do không biết thủ tục kê khai như thế nào nên các tụ điểm ca nhạc đã khấu trừ 10% cátsê nhưng họ lại không lưu lại chứng từ. Nguyên nhân nữa là do sự bất cập trong công tác quản lý nhà nước đối với nghệ sĩ của Sở VH-TT. Chính thời điểm này mới thấy sự cần thiết của tấm thẻ cấp phép hành nghề, đã bị bãi bỏ từ lâu. Ngay như Sở VH-TT Tp.HCM cũng không thể nắm hết thực chất danh sách và địa chỉ của các nghệ sĩ đang hoạt động trên địa bàn mình để cung cấp cho Cục Thuế. Cục Thuế đã phải tìm thông tin từ các nguồn mới có địa chỉ để gởi thư mời đến 22 người, khi 39 người đến hỏi thủ tục kê khai thì Cục Thuế mới nắm thêm một số địa chỉ nữa. Riêng chuyện cần thiết phải tái cấp thẻ hành nghề cho nghệ sĩ, báo chí đã tốn bao nhiêu giấy mực kiến nghị bởi có quá nhiều hậu quả phát sinh từ đây mà cơ quan chức năng không thể kiểm soát được.
Thêm một điều nữa mà chính lãnh đạo Phòng Thuế TNCN đã thừa nhận với chúng tôi là do công tác tuyên truyền chưa đủ mạnh, sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa hai ngành quản lý nhà nước về thuế và nghệ thuật. Việc cấp MST chưa thuận tiện vì MST cấp cho cá nhân theo tên trong khai sinh, còn nghệ sĩ đa số được công chúng biết qua nghệ danh. Ví dụ như ca sĩ tên thật là Huỳnh Minh Hưng nhưng khi quảng cáo thì bao giờ cũng là Đàm Vĩnh Hưng; một ca sĩ MT cư trú tại Đà Nẵng nhưng thu nhập chính tại Tp.HCM, vậy cơ quan nào chịu trách nhiệm đôn đốc ca sĩ này trong việc nộp thuế?
Từ những phát sinh kể trên, Cục Thuế Tp.HCM vừa đưa ra một số giải pháp kiến nghị với Tổng cục Thuế và ngành VH-TT là Sở VH-TT từng địa phương phải chú trọng việc cấp thẻ hành nghề có MST cá nhân đăng ký tại Cục Thuế. Đơn vị tổ chức biểu diễn muốn được cấp phép phải trình ký với ca sĩ có thẻ hành nghề. Sắp tới sẽ tăng cường việc giáo dục cộng đồng về thuế thu nhập cao với hy vọng “mưa dầm thấm đất”. Khi nghệ sĩ nắm vững được luật thuế và các chính sách liên quan, họ sẽ thực hiện tốt nghĩa vụ hơn là phải dùng đủ biện pháp như hiện giờ. Và giải pháp cuối cùng và không còn cách nào khác trong kiến nghị này, như chúng tôi đã nêu là đề nghị truy tố.
Cánh cửa Phòng thuế luôn rộng mở, cán bộ công nhân viên nhiệt tình hướng dẫn. Theo thông tư hướng dẫn của chính phủ, Cục Thuế sẽ phạt tiền đối với các trường hợp kê khai quá thời hạn, kê khai không chính xác, nộp quyết toán quá thời hạn quy định, song để khuyến khích với những người tự giác, Cục Thuế sẽ không áp dụng mức phạt trong thời gian này. Có lẽ đã đến “nông nỗi” này thì các nghệ sĩ có thu nhập cao cũng cần xem lại và gấp rút thực hiện nghĩa vụ của mình. Dù là nghệ sĩ được công chúng mến mộ đến đâu, trước hết mỗi cá nhân vẫn là một công dân và luật pháp không phân biệt cá nhân nào nếu đã vi phạm. Riêng với những nghệ sĩ đã được nhà nước phong tặng danh hiệu, nếu cố tình vi phạm, Cục Thuế cũng cần gửi văn bản đề nghị hội đồng xét duyệt xem lại danh hiệu này vì để có danh hiệu ấy, một trong những tiêu chuẩn là phải làm tốt trách nhiệm của một công dân
