TP Hồ Chí Minh: Người đi đường bị xe buýt "vây"

TP Hồ Chí Minh là địa phương đi đầu trong việc xã hội hóa ngành Vận tải hành khách bằng phương tiện xe buýt. Từ con số chỉ hơn 700 đầu xe vào năm 2000, tính đến nay đã có 34 doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) vận tải hoạt động với 3.208 xe buýt.

Một thực tế hiện nay là cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng kịp sự phát triển ồ ạt của xe buýt nói trên nên xảy ra nhiều hệ lụy, ảnh hưởng tới ATGT trên địa bàn thành phố. Hiện nay, lượng người đi xe buýt trên địa bàn thành phố khoảng 706 ngàn người trong một ngày, chiếm 4,53% nhu cầu đi lại. Theo dự báo của trung tâm điều hành, vào năm 2010, nhu cầu đi xe buýt của người dân thành phố trong ngày sẽ là 1.800.000 lượt.

Ông Nguyễn Ngọc Giao, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành vận tải hành khách công cộng TP Hồ Chí Minh khẳng định: Việc tổ chức, sắp xếp các luồng, tuyến xe buýt hiện nay trên địa bàn thành phố hầu như chỉ theo nhu cầu chứ chưa được nghiên cứu theo quy hoạch bài bản. Về lâu dài, hệ thống xe buýt thành phố phải gắn với mạng lưới luồng, tuyến hợp lý và có kế hoạch phát triển từng giai đoạn. Việc phát triển mạng lưới xe buýt rộng khắp nhưng chưa được khảo sát kỹ đã dẫn đến sự hoạt động xô bồ.

Mới đây, Trạm điều hành, Sở GTCC thành phố đưa ra giải pháp khen thưởng người tố cáo và phạt nặng đối với chủ doanh nghiệp, HTX vi phạm ATGT. Thế nhưng, đây vẫn chưa phải là giải pháp cơ bản, vì ngoài những vi phạm gây tai nạn nghiêm trọng của xe buýt, người đi đường, hành khách cũng đành chịu với những lỗi thông thường như phóng nhanh, vượt ẩu, cúp đầu phương tiện khác để giành khách.

Qua khảo sát của chúng tôi, hầu hết các luồng, tuyến xe buýt hoạt động đều vi phạm ATGT với những lỗi trên, nhất là trên các tuyến khi không có lực lượng CSGT tuần tra kiểm soát thì các tài xế thả sức đua nhau chạy hàng đôi ngay cả trên tuyến đường hẹp. Tại các giao lộ Phan Đăng Lưu, Nơ Trang Long, Lê Quang Định (quận Bình Thạnh, Gò Vấp), tình trạng phóng nhanh vượt ẩu, cúp đầu các phương tiện khác diễn ra thường xuyên, làm người dân rất bất bình.

Ngoài các tuyến chính, mới đây, Sở GTCC lập thêm nhiều tuyến mới gọi là "tuyến thu gom" thực hiện trên những tuyến đường nhỏ để "gom khách". Đây là điều bất hợp lý vì trong khi các phương tiện ôtô vận tải bị cấm thì lại để xe buýt hoạt động, vì đường nhỏ nên khi xe buýt vào gây cản trở lưu thông các phương tiện khác là rất lớn.

Nhìn vào thực trạng mạng lưới hoạt động của xe buýt trên địa bàn thành phố hiện nay, nhiều đơn vị kinh doanh vận tải hành khách công cộng ái ngại: càng phát triển xe buýt thêm nữa, càng bế tắc.

Ông Lê Đình Tạo, kiểm soát trên đường, HTX xe buýt Rạng Đông tâm sự: "Vào giờ cao điểm, chúng tôi không còn đường để chạy. Sự phát triển xe buýt quá nhanh, cộng thêm các phương tiện khác nữa, trong khi đường sá thì hầu hết chưa được mở rộng, đó là nguyên nhân gây kẹt xe kéo dài. Xe chúng tôi chạy các tuyến Sài Gòn - Hiệp Thành; Nơ Trang Long - chợ Gò Vấp… kẹt xe liên tục".

Bên cạnh đó, việc phân bổ các nhà chờ xe buýt, trạm dừng đón khách như hiện nay là chưa hợp lý, làm cho bài toán kẹt xe, ùn tắc giao thông khó giải quyết. Trong thời gian qua, các đội CSGT phụ trách địa bàn đã nhiều lần kiến nghị lên Sở GTCC, đề nghị di chuyển những nhà chờ xe buýt ra khỏi các giao lộ để giảm kẹt xe, thế nhưng đến nay vẫn không thấy hồi âm.

Chỉ cách giao lộ nút giao thông Hàng Xanh 50m, đầu đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, Sở GTCC lập nên 2 trạm dừng xe buýt, và cách đó không xa lắm, gần cổng một trường học lại có thêm 2 trạm dừng đón khách nữa. Đây là đoạn đường vào trung tâm thành phố, lượng lưu thông rất lớn, các xe buýt tấp vào trả, rước khách thường xuyên làm cho người và phương tiện đi đường lưu thông rất khó khăn. Vào giờ tan tầm buổi chiều, tình trạng ùn tắc trên đoạn đường này là rất phổ biến.

Tại giao lộ Đinh Tiên Hoàng - Phan Đăng Lưu (quận Bình Thạnh) cũng có những trạm dừng xe buýt không hợp lý. Theo các chiến sỹ CSGT làm nhiệm vụ tại giao lộ này thì tại đây các trạm dừng ngay giao lộ và trước cổng trường học. Xe buýt đột ngột rẽ trả, đón khách tại giao lộ đụng chạm tới người đi đường là chuyện phổ biến.

Tại nút giao thông Trường Chinh, Âu Cơ, Tân Sơn Nhì (Tân Bình) oái oăm hơn khi Ban điều hành lại cho lập 2 trạm dừng xe buýt ngay tại đoạn đường hẹp này. Đây gọi là điểm "nút cổ chai" vì cùng nhiều tuyến lưu thông từ các hướng Hóc Môn, Củ Chi, QL1A đi vào và cùng lúc có nhiều tuyến khách nội thành đổ về đây để ra QL1A, QL22 nên luôn xảy ra ùn tắc giao thông.

Trong khi các đề án xây dựng hệ thống vận tải hành khách công cộng bằng các loại phương tiện khác chưa đi vào thực hiện thì xe buýt vẫn là phương tiện được ưu tiên hàng đầu. Thế nhưng, việc phát triển không đồng bộ giữa phương tiện và cơ sở hạ tầng đến một chừng mực nào đó lại gây phản tác dụng, bế tắc trên đường phố, chịu khổ vẫn là người và phương tiện khác trên đường