“Khộp chay lai lai”

Được sự đồng ý của Lãnh đạo Bộ Công an, Đoàn cán bộ Học viện Cảnh sát nhân dân Việt Nam đã sang thăm, làm việc và trao bằng Tiến sĩ, Thạc sĩ cho các cán bộ Bộ An ninh CHDCND Lào.

Từ khi về công tác tại Học viện Cảnh sát nhân dân, trong 4 năm qua, đây là lần thứ 3 tôi được các đồng chí lãnh đạo cử sang công tác tại CHDCND Lào. Mỗi lần sang thăm Lào, trong tôi vẫn luôn dấy lên những tình cảm mới lạ, háo hức. Trước khi sang thăm và làm việc tại Lào lần này, tôi đã đọc một bài viết đăng trên báo Quốc tế của Bộ Ngoại giao nước ta nói rằng: ở Lào không có nhiều danh lam thắng cảnh như nhiều nước, nước bạn đã phát triển nhiều nhưng vẫn còn nghèo, nhưng những ai đã đến Lào và làm việc với người Lào thì sẽ rất dễ dàng nhận ra một tài sản rất quý báu của người Lào, đó là tình bạn, tình đồng chí, tình người trong sáng, thủy chung. Và đi đến bất cứ nơi nào chúng tôi cũng đều  nhận được lời  nói thâm tình “Khộp chay lai lai” (Cám ơn nhiều lắm).

Lễ ký kết hợp tác các Học viện Bộ Công an Việt Nam và Bộ Công an Lào.

Cảm nhận về sự đổi mới và phát triển của nước bạn được thấy rõ ngay khi mỗi lần chúng tôi đặt chân tới thủ đô Viêng Chăn.

Đảng và Nhà nước Lào dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Chummanly Xaynhaxỏn và Thủ tướng Bủaxỏn Búpphavăn rất quan tâm tới công tác an ninh, quốc phòng và coi đây là một nhiệm vụ rất quan trọng để xây dựng và phát triển đất nước, đạt mục tiêu mà nước bạn ghi rõ trên các văn bản pháp quy của Nhà nước Lào "hòa bình - độc lập - dân chủ - thống nhất - phồn vinh".

Do làm tốt công tác phòng ngừa, phát động nhân dân nên nước bạn rất thanh bình, trật tự an ninh khá tốt, được xếp loại quốc gia có an ninh tốt ở châu Á và thế giới.

Một may mắn cho chúng tôi là đến thăm và làm việc tại CHDCND Lào đúng vào dịp Đảng, Nhà nước và nhân dân các bộ tộc Lào đang chuẩn bị chào đón và quyết tâm tổ chức thành công SEA Games lần thứ 25 diễn ra tại thủ đô Viêng Chăn vào đầu tháng 12 tới đây.

Đồng chí Thong Băn Sẻng A Phòn, Bí thư Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ An ninh CHDCND Lào khi tiếp xã giao đoàn chúng tôi đã vui mừng thông báo những thành tựu kinh tế xã hội, an ninh, quốc phòng của đất nước bạn.

CHDCND Lào có 5,5 triệu dân, nằm gần vùng Tam Giác vàng, một trung tâm ma túy lớn của thế giới. Từ hàng nghìn đời nay cây thuốc phiện đã trở thành quen thuộc với các bộ tộc Lào. Những năm gần đây, nước bạn còn bị ảnh hưởng mạnh của ma túy tổng hợp ATS như Amphetamin, Ecstasy. Tệ nạn ma túy đã và đang gây ra cho xã hội Lào những hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy Chính phủ của Thủ tướng Bủaxỏn Búpphavăn đã đề ra những chính sách phòng chống kiên quyết hơn với tệ nạn ma túy so với trước đây và đến năm 2009 này CHDCND Lào đã tuyên bố với thế giới xóa bỏ về cơ bản hoàn toàn diện tích trồng cây thuốc phiện.

Nếu như vào năm 1999 sang dự Hội nghị MOU phòng chống ma túy các nước tiểu vùng sông Mê Kông, thủ đô nước bạn còn thiếu điện, hàng hóa ít, mới chập tối là đường phố tối om, đường phố ít xe cộ thì 10 năm sau, năm 2009 này Viêng Chăn đã thực sự đổi mới. Sân bay quốc tế Wattay đã được xây dựng mới, nước bạn đã mua và thuê các máy bay mới của Pháp hiện đại. Đường phố Viêng Chăn xe ôtô nhiều hơn Hà Nội và TP HCM. Hầu hết lãnh đạo các cấp của nước bạn đều có xe ôtô riêng tự lái đi làm. Nhiều công trình mới đã được xây dựng như Nhà máy thủy điện Nam Ngum, Casino và Khu Giải trí liên hợp Dasavanth Nam Ngum liên doanh giữa một công ty bạn với Tập đoàn Casino Malaysia, cầu hữu nghị Lào - Thái Lan nối thủ đô Viêng Chăn với tỉnh Noong Khai của Thái Lan, tuyến đường xuyên Á 13 chạy từ biên giới Trung Quốc qua Lào sang Thái Lan.

Một khách sạn mới xây tại Thủ đô Viêng Chăn.

Bên bờ sông Mê Kông ở thủ đô Viêng Chăn trong những năm vừa qua đã xây dựng và đưa vào sử dụng một khách sạn 5 sao liên doanh giữa một công ty của Vân Nam (Trung Quốc) với Lào.

Với sự giúp đỡ của Việt Nam, Bảo tàng Cayxỏn Phômvihẳn đã được khánh thành... Đặc biệt với sự cố gắng cao độ, một khu Liên hợp thể thao phục vụ SEA Games 25 đã hoàn thành bao gồm 1 sân golf 36 lỗ trị giá 36 triệu USD, 1 sân vận động lớn có sức chứa 2 vạn người và đầy đủ các khu thi đấu khác. Với sự giúp đỡ của Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai của Việt Nam, một quần thể nhà cao tầng dành cho các vận động viên cũng đã hoàn thành và dự kiến sau SEA Games 25 sẽ bàn giao cho Đại học Quốc gia Lào làm ký túc xá sinh viên.

Đến thăm và làm việc với các đồng chí Lào, đến đâu chúng tôi cũng gặp lại những người đồng chí, những người bạn cũ. Phần lớn các đồng chí lãnh đạo các ban, ngành của nước bạn đều đã học tập hoặc có thời gian công tác ở Việt Nam. Đồng chí Thong Băn, Bộ trưởng Bộ An ninh; Thiếu tướng Xổm Xúc, Tổng cục trưởng Cảnh sát; Thiếu tướng Vilay, Giám đốc Học viện An ninh quốc gia; Đại tá Đuông Pi, Phó tổng cục trưởng Chính trị; Đại tá Bun Thiêng, Giám đốc Công an thủ đô Viêng Chăn... đều nhắc nhiều kỷ niệm đẹp về Việt Nam.

Thiếu tướng Vilay, Giám đốc Học viện An ninh quốc gia Lào, đã kể cho đoàn chúng tôi những kỷ niệm đẹp về Việt Nam, về những ngày đầu năm 1995 mới thành lập Học viện, nước bạn còn bao thiếu thốn. Nhưng với sự giúp đỡ của các chuyên gia giáo dục của Bộ Công an Việt Nam, Học viện bạn đã vượt qua bao khó khăn, thiếu thốn ban đầu. Đến nay sau 14 năm ra đời và hoạt động, Học viện bạn đã có được một cơ ngơi khá khang trang. Chỉ riêng khuôn viên Học viện rộng 108 ha đã cho thấy các bạn Lào quả là người biết nhìn xa trông rộng, có được một khuôn viên nhà trường đạt chuẩn quốc tế.

Đến nay Học viện bạn đã có nhiều khóa đại học tốt nghiệp nhiều chuyên ngành nghiệp vụ an ninh, cảnh sát. Với sự giúp đỡ của các đồng chí Việt Nam, Học viện bạn đã mở được 2 khóa đào tạo thạc sĩ và 5 chuyên ngành đại học mới phục vụ công tác đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự của CHDCND Lào.

Những ngày ở thăm và làm việc ở CHDCND Lào, chúng tôi gặp lại khá nhiều học sinh cũ đã từng học tập tại các nhà trường Công an Việt Nam và Học viện Cảnh sát nhân dân. Nay các anh đang giữ nhiều cương vị rất quan trọng trong Bộ Công an Lào. Ngành Công an nước bạn rất coi trọng trí thức. Tất cả các cán bộ sau khi bảo vệ luận án Thạc sĩ, Tiến sĩ về nước đều được thăng cấp bậc hàm và bổ nhiệm vào chức vụ mới. Tiến sĩ Băn Thau, Trưởng khoa của Học viện An ninh quốc gia Lào sau khi bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ về nước đã được bổ nhiệm chức vụ Phó cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra. Hai tân Thạc sĩ được trao bằng lần này cũng được bổ nhiệm chức vụ cao hơn tại Công an thủ đô Viêng Chăn và Công an tỉnh Xaynhabuly.

Có đồng chí sau khi học tập ở Việt Nam về đã anh dũng chiến đấu và hy sinh. Trung tá Bun Phênh Bucpha, Phó cục trưởng Cục Điều tra án ma túy Bộ Công an Lào là một trong số này. Năm 2004, tại Học viện Cảnh sát nhân dân Hà Nội, anh đã bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ của mình với kết quả xuất sắc. Sau khi về nước, cấp trên đã điều anh đến công tác tại một đơn vị mũi nhọn. Đầu năm 2005, anh và các đồng chí Lào đã tiến hành điều tra, bắt giữ một băng nhóm tội phạm ma túy quốc tế lớn có liên quan tới nhiều nước trong khu vực. Do bị bọn tội phạm chống trả quyết liệt nên anh đã anh dũng hy sinh khi chưa kịp nhận tấm bằng Tiến sĩ của mình.

Năm 2005, khi tháp tùng đồng chí Thiếu tướng Lê Quý Vương, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân (nay là Trung tướng, Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân) sang dự lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Học viện An ninh quốc gia Lào, đến gia đình thắp hương cho người học trò cũ, chúng tôi đã động viên chị Bun Phênh và các cháu. Lúc đó các cháu chưa biết nói tiếng Việt.

Để tri ân người liệt sĩ Công an dũng cảm, Bộ An ninh nước bạn đã cử một con gái của anh sang Việt Nam học tập hệ thiếu sinh quân để đào tạo nguồn lâu dài. Tháng 5 vừa qua, trong chuyến đi công tác lên Thái Nguyên cùng đồng chí Thiếu tướng Xổm Xúc, Tổng cục trưởng Cảnh sát nước bạn, chúng tôi đã gặp lại con gái của liệt sĩ Bun Phênh. Cháu ngoan, học giỏi và đã nói thạo tiếng Việt.

Ở tỉnh Viêng Chăn cũng vậy, phần lớn các đồng chí lãnh đạo Công an tỉnh cũng đều đã học tập ở Việt Nam. Giám đốc Công an tỉnh, Tiến sĩ Khăm Mạo cũng đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ tại Học viện Cảnh sát nhân dân. Đến thăm huyện Văng Viêng, một điểm du lịch nổi tiếng của Lào và của tỉnh Viêng Chăn, chúng tôi càng cảm thông cho sự khó khăn của các cán bộ Công an nước bạn. Tuy chỉ là một huyện miền núi nhưng Văng Viêng có tới hơn 100 điểm du lịch và trung bình mỗi ngày đón từ 250 - 300 khách du lịch nước ngoài. Thị trấn huyện đầy ắp người nước ngoài đến du lịch sinh thái, chèo thuyền, câu cá, tham quan các hang động và danh lam thắng cảnh của địa phương. Nhiều vấn đề quản lý phức tạp cũng bắt đầu từ đây. Đồng chí Coong Xỉ, Bí thư kiêm Chủ tịch huyện Văng Viêng cho biết, nhờ du lịch và phát triển sản xuất mà GDP của huyện ngày càng tăng và năm 2008 vừa qua đã đạt hơn 800 USD trên đầu người.

Trong bữa cơm tiếp đoàn ở một nhà hàng cạnh sân bay quân sự cũ của Mỹ tại thị trấn Văng Viêng, đồng chí Bí thư kiêm Chủ tịch huyện, đồng chí Trưởng Công an huyện và các đồng chí Lào cùng chúng tôi ôn lại chuyện cũ, những kỷ niệm mà các anh thời trai trẻ đã gắn bó ở Việt Nam. Lúc rời tỉnh Viêng Chăn thật cảm động khi gần như toàn bộ Ban lãnh đạo Công an tỉnh từ đồng chí Giám đốc, các đồng chí Phó giám đốc và các phòng, ban của Công an tỉnh đều có mặt để tiễn đoàn chúng tôi về Viêng Chăn.

Đi theo đường lối của Chủ tịch Cayxỏn Phômvihẳn, dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, CHDCND Lào đã ngày càng lớn mạnh, đóng vai trò xứng đáng trong khu vực và thế giới, tình hữu nghị chiến đấu keo sơn đặc biệt Việt Nam - Lào ngày càng bền chặt.

Dù ở cửa khẩu cầu hữu nghị Lào - Thái Lan ở thủ đô Viêng Chăn, dù ở khu du lịch Nam Ngum nổi tiếng thuộc tỉnh Viêng Chăn hay ở khu vực cửa khẩu Savanakhẹt, ở đâu chúng tôi cũng bắt gặp những nụ cười hiền hậu, thái độ ân cần, lễ độ của người dân Lào, đặc biệt là các cô gái Lào.

Các đồng chí từng sang công tác ở Lào đã nhận xét rằng, trật tự an ninh của nước bạn rất tốt, trật tự an toàn giao thông tốt hơn Việt Nam. Tuy rất nhiều ôtô trên đường phố nhưng xe cộ đi thành hàng lối ngăn nắp, người điều khiển giao thông ít khi bóp còi xin đường và đặc biệt nếu xảy ra va chạm, tai nạn giao thông trên đường, người Lào chỉ cười giảng hòa, xin lỗi nhau chân thành, không hề cãi vã nhau trên đường phố.

Đại tá Văn Hương, Phó chánh Văn phòng Bộ An ninh Lào cho biết phần lớn dân Lào theo đạo Phật vì vậy người Lào hiền lành, tử tế, sống thủy chung có trước có sau, luôn lấy "từ bi hỉ xả" làm điều tâm niệm. Nước bạn có nhiều ma túy nhưng chính người dân Lào lại nghiện ma túy rất ít so với các nước khác.

CHDCND Lào đã đi được những bước đi quan trọng trong tiến trình hội nhập quốc tế. Đó là việc toàn bộ các tên đường phố, cơ quan, công sở, chợ... ở Lào được viết bằng hai thứ tiếng: tiếng Lào và tiếng Anh. Vì vậy khách nước ngoài đến Lào rất thuận lợi cho việc liên hệ công tác và du lịch. Nước bạn còn quy hoạch thủ đô Viêng Chăn và các đô thị các tỉnh khá tốt. Các khu hành chính, khu dân cư, khu buôn bán, khu giải trí, khu ngoại giao đoàn,... nằm riêng biệt nhau. Trước các công sở nhà nước đều treo cờ Đảng và cờ Tổ quốc.

Tại thủ đô Viêng Chăn, các ngả đường đều tập trung vào Patouxay (Đài chiến thắng) nằm ở trung tâm thành phố được xây dựng từ đầu những năm 60 thế kỷ trước theo mô hình Khải Hoàn Môn ở Paris nước Pháp. Đường phố Viêng Chăn thoáng đãng, rộng lớn, không có chuyện lấn chiếm lòng, lề đường bán hàng. Các hộ bán hàng được nhà nước tập trung vào hai khu chợ Sáng và chợ Chiều. Khu chợ Sáng đã được quy hoạch lại và đang xây một chợ hiện đại 8 tầng theo mô hình một siêu thị hiện đại.

Patouxay.

Ở tỉnh Viêng Chăn, Savanakhẹt tình hình cũng tương tự. Dù khách hàng có vào cửa hàng lựa chọn hàng rất lâu sau đó không mua gì đi ra nhưng khi khách hàng chắp tay vào và nói "Khộp chay lai lai” thì dù khó tính mấy, chủ hàng cũng chỉ "Khộp chay lai lai" lại và không hề bực tức. Đức tính tốt đẹp này có lẽ chúng tôi chỉ bắt gặp duy nhất ở Lào và chưa gặp lại ở nơi nào trên thế giới.

Trước khi chia tay các bạn Lào, chúng tôi chúc cho các đồng chí Lào tổ chức thành công và bảo vệ an toàn SEA Games 25, chúc cho tình hữu nghị đặc biệt Lào - Việt Nam ngày càng bền chặt