Huyện Hoài Đức (Hà Nội): Chưa hết cảnh chung sống với ô nhiễm

Chung sống với ô nhiễm

Có mặt tại trục đường dẫn vào xóm Đồng, xã Sơn Đồng (huyện Hoài Đức), mặc dù đã được cảnh báo trước về sự ô nhiễm môi trường ở đây, song chúng tôi vẫn không khỏi bàng hoàng trước mùi hôi thối, xú uế bốc lên từ dưới con kênh T2. Cả dòng nước đặc quánh một màu đen ngòm của rác thải, xác động vật. Bất giác, ai nấy đi qua tuyến đường này cũng đều phải đưa tay lên bịt mũi và phóng xe cho thật nhanh.

Đang loay hoay với chiếc máy ảnh, chúng tôi lại gặp lời than của bác Q. (xin được giấu tên), 62 tuổi, trú tại xóm Đồng: "Các chú muốn chụp hình chỗ ô nhiễm phải không?". Nói rồi, bác Q. liền dẫn chúng tôi tiến về khu vực dưới chân cầu Chợ Đồng (Km5 + 343) - bắc qua kênh T2, trước mắt tôi lúc này, váng chất thải ứ đọng nổi lềnh bềnh dưới con kênh không khác gì một bãi rác trên cạn.

Theo bác Q., trong đợt mưa lũ lịch sử hồi đầu tháng 11/2008 tại Hà Nội và một số tỉnh phía Bắc vừa qua, nguồn nước ô nhiễm của con kênh T2 đã tràn cả vào trong nhà các hộ dân sinh sống trong xóm. Nhiều bệnh dịch như: tả, tiêu chảy cấp, viêm da v.v... theo đó phát sinh, lây truyền gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân.

Đúng như lời bác Q., đi sâu vào bên trong địa giới xóm Đồng, chúng tôi nhận thấy, dù không phải đang là mùa mưa lũ, song mực nước của con kênh T2 so với nền nhà người dân cách nhau không đáng kể. Thậm chí, có nhiều chỗ cách nhau chỉ 40 phân.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, sự ô nhiễm tại con kênh T2 còn khiến gần 2km mương nước phục vụ tưới, tiêu cho hàng trăm ha ruộng lúa của nông dân xã Sơn Đồng cũng bị ô nhiễm trầm trọng.

Trò chuyện với chúng tôi, ông Nguyễn Bỉnh Khang, 80 tuổi, trú tại xóm Hàn (xã Sơn Đồng) không giấu được sự bức xúc: "Sống ở đây ô nhiễm lắm! Đi ngủ, xem tivi cũng phải bịt khẩu trang các anh ạ! Anh xem, con mương nước mà chúng tôi vẫn dùng để tưới ruộng (lúa, rau…) kia, có bị ô nhiễm không?".

Theo hướng chỉ tay của ông Khang, chúng tôi tiến lại gần con mương nằm dọc vệ đường liên thông giữa xóm Hàn với xóm Đồng. Đập vào mắt mình là hình ảnh một số người dân xã Sơn Đồng đang múc từng gầu nước đen ngòm, hôi thối lấy từ con mương đổ vào mảnh ruộng lúa nằm kế đó.

Phải giải quyết dứt điểm

Sáng 12/3, làm việc với chính quyền xã Sơn Đồng, chúng tôi được ông Nguyễn Trung Đa, Bí thư Đảng ủy xã Sơn Đồng cho biết: Tình trạng ô nhiễm tại con kênh T2 - đoạn chảy qua địa phận xã Sơn Đồng đã xuất hiện từ hơn 10 năm nay.

Ngoài xóm Đồng, xóm Hàn ra, sự ô nhiễm của con kênh T2 còn ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống của gần 1.800 hộ dân (trên 8.000 khẩu) sinh sống trên địa bàn xã Sơn Đồng. Nhiều vụ thu hoạch với hàng trăm hécta hoa màu (lúa, rau…) bị dang dở - hệ quả của việc sử dụng nguồn nước tưới bị ô nhiễm.

Bên cạnh đó, chính con kênh T2 bị ô nhiễm này còn tác động mạnh đến nguồn nước sinh hoạt (100% các hộ dân sử dụng nước giếng khoan) của người dân. Thời điểm nguồn nước lưu thông dưới con kênh T2 bị ô nhiễm, mùi xú uế bốc lên trầm trọng nhất chính là kể từ tháng 11 đến tháng 4 dương lịch. Nhiều chỗ đặc quánh chất thải do có quá nhiều chất thải dồn đến.

Đứng trước thực trạng nhức nhối trên, chính quyền xã đã nhiều lần kiến nghị lên các cơ quan chức năng có thẩm quyền. Tuy nhiên đến nay, tình trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương vẫn không hề giảm. Cũng theo ông Đa, trong vài năm trở lại đây, số người chết vì căn bệnh ung thư (chưa xác định rõ nguyên nhân gây ra bệnh) đã tăng lên một cách đáng kể.

Đem sự bức xúc của người dân cũng như chính quyền xã Sơn Đồng đến trao đổi với Phòng Tài nguyên và Môi trường - UBND huyện Hoài Đức, chúng tôi được ông Lê Danh Trường - cán bộ phụ trách môi trường cho hay: Nguyên do khiến con kênh T2 chảy qua địa phận xã Sơn Đồng bị ô nhiễm nghiêm trọng nhiều năm qua chính là bởi việc xả trực tiếp chất thải nông sản, thực phẩm ra con kênh T2 của một số cơ sở sản xuất nông phẩm (làm miến rong, mạch nha, bún…) ở xã Dương Liễu, Minh Khai, Cát Quế (huyện Hoài Đức) - nằm ở thượng nguồn con kênh.

Trước những bức xúc, kiến nghị của người dân, chính quyền xã Sơn Đồng và các xã giáp ranh bị ảnh hưởng bởi sự ô nhiễm tại con kênh T2 khác như: xã Vân Canh, xã An Khánh v.v... (huyện Hoài Đức), từ năm 1995, UBND huyện đã cho xây dựng công trình xử lý nước thải tại làng nghề Dương Liễu - xã Dương Liễu (đi vào hoạt động từ năm 2003) nhằm hạn chế tối đa sự ô nhiễm nguồn nước tại con kênh T2.

Mặt khác, hằng năm cứ vào "mùa vụ" của các làng nghề (từ tháng 11 đến tháng 4), UBND, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện chủ động phối hợp với Xí nghiệp Khai thác thủy lợi Đan Hoài tổ chức nhiều đợt bơm nguồn nước từ nơi khác vào con kênh T2, mục đích nhằm hòa loãng, giảm thiểu sự ô nhiễm của con kênh tác động đến môi trường dân sinh.

"Mặc dù đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm khắc phục sự ô nhiễm, song do sự phát triển của các làng nghề, lượng chất thải sau khi chế biến nông sản, thực phẩm đổ ra con kênh T2 ngày một nhiều hơn nên việc xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường tại xã Sơn Đồng và các xã khác trên địa bàn huyện Hoài Đức đến nay còn bỏ ngỏ. Con kênh T2 vẫn tiếp tục bị ô nhiễm" - ông Trường cho biết thêm.

Như vậy, để người dân xã Sơn Đồng và một số xã khác thuộc huyện Hoài Đức thoát khỏi tình trạng sống chung với ô nhiễm, các cơ quan chức năng cần "chung tay", sớm đưa ra những biện pháp hữu hiệu nhằm xử lý triệt để tình trạng ô nhiễm nguồn nước tại con kênh T2 trên