Hòa thượng Lý Thi - nhà sư yêu nước

Hòa thượng Lý Thi sinh năm 1925 trong một gia đình nông dân ở thôn Đôn Chết (ấp Cà Lăng A, xã Vĩnh Châu, huyện Vĩnh Châu, Sóc Trăng). Tròn 20 tuổi, nhà sư được cha mẹ cho phép vào chùa Cà Săng tu học, 21 tuổi thọ giới Tỳ khưu với pháp danh là Chôtế Panhnha Maha Lý Thi. Sau Cách mạng Tháng 8 năm 1945, nhà sư tích cực kêu gọi đồng bào phật tử tham gia phong trào chống thực dân Pháp xâm lược nước ta. Năm 1949, nhà sư học lớp Vini giáo lý và Paly tại chùa Pôwel ở tỉnh Battambang thuộc Campuchia, đồng thời tham gia phong trào Khmer Isarắc chống thực dân Pháp xâm lược Đông Dương. Năm 1953, nhà sư trở về quê hương giảng dạy chữ Khmer cho các cháu và sư sãi ở các chùa trong huyện Vĩnh Châu. Năm 1956, nhà sư được đồng bào phật tử tín nhiệm bầu làm trụ trì chùa Sêrây Cà Săng cho tới nay.

Năm 1959, nhà sư Lý Thi tham dự hội nghị Đông Dương tại tỉnh Trà Vinh do cụ Maha Sơn Thông chủ trì, các đại biểu dự hội nghị đã bầu nhà sư Lý Thi giữ chức Hội trưởng Hội Sư sãi yêu nước đặc trách Nam Bộ thay cho Hòa thượng Sơn Wong đã hy sinh.

Trong những năm 1970 đến 1974, nhà sư Lý Thi đã tổ chức quy y cho hàng trăm thanh niên người Kinh - Khmer - Hoa chống lại bọn ngụy quyền bắt quân dịch, đấu tranh trực diện buộc chính quyền ngụy phải trả tự do cho một số cán bộ của ta và tổ chức cho các cán bộ này quy y để tiếp tục hoạt động cách mạng, vận động hơn 300 người thuộc lực lượng phòng vệ dân sự trong vùng ngụy chiếm đóng mang súng giao nộp cho cách mạng, che giấu họ trong chùa để cùng tham gia hoạt động...

Cùng với khí thế nổi dậy tiến công mạnh mẽ của quân và dân địa phương khắp nơi trong chiến dịch Hồ Chí Minh, lúc 13h ngày 30/4, ở Sóc Trăng, nhà sư Lý Thi nhận được ám hiệu của xã đội Vĩnh Châu do anh Hai Sang dẫn đầu đang cách chùa vài trăm mét nên chuẩn bị đón và kêu gọi con em dân tộc trong đội phòng vệ dân sự, ngụy quân, ngụy quyền xã Vĩnh Châu buông súng trở về với nhân dân. Anh Lâm Văn Kỷ (Hai Sang) hiện là Phó đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sóc Trăng kể lại: "Đến 15h, nhà sư Lý Thi cùng lực lượng dân quân xã Vĩnh Châu tiến vào thị trấn Vĩnh Châu mà không sợ hiểm nguy, lúc đó địch đang còn nhiều theo dọc đường và sẵn sàng nổ súng. Đến dinh quận, gặp tên Quận trưởng, nhà sư nói: "Quận trưởng Cũa cứ nghe lời Quận trưởng Hai Sang là tính mạng an toàn và tài sản được bảo đảm". Khi nghe nhà sư nói vậy, tên quận Cũa suy nghĩ… đồng thời nghe chính sách 10 điểm của Chính phủ cách mạng lâm thời. Tới 17h thì Quận trưởng Cũa giao súng đầu hàng và kêu gọi các chiến hữu của chúng đóng khắp nơi trong quận buông súng trở về nhà và bàn giao chính quyền cho cách mạng". 

Sau ngày hòa bình lập lại, do thấm nhuần triết lý của Phật giáo nên nhà sư tiếp tục con đường của một nhà tu chân chính để giúp "Tốt cho đạo, đẹp cho đời". Trước năm 1993, Thượng tọa Lý Thi kiến nghị với các cấp chính quyền hỗ trợ kinh phí đầu tư xây dựng Trường Bổ túc Văn hóa - Paly Trung cấp Nam Bộ tại thị xã Sóc Trăng và ký túc xá 3 tầng để các tăng sinh có chỗ ở tu học. Tại quê nhà, Hòa thượng Lý Thi thường xuyên tham gia công tác xã hội, giúp bà con dân tộc phát triển sản xuất, thực hiện xóa đói giảm nghèo và hòa giải các vụ tranh chấp về đất đai giữa đồng bào Khmer trong phum sóc, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững trật tự và an ninh chính trị tại địa phương. Chùa Sêrây Cà Săng được công nhận là Di tích lịch sử cấp tỉnh, thành và vinh dự được Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đến thăm