Hà Nội sau “lụt”: Nguy cơ bùng phát các loại dịch bệnh

Phố Tân Mai, Thịnh Liệt (quận Hoàng Mai) là một trong những phố ngập nặng nhất, có thời điểm nước đã dâng cao hơn 1,5m. Cuộc sống của người dân ở đây như một ốc đảo. Không điện, không nước, phương tiện đi lại bằng thuyền và các loại bè làm từ tre nứa, xốp, thậm chí nhiều người còn dùng 4 - 5 chiếc can ghép lại với nhau.

Tại phố Trương Định, đoạn qua phường Giáp Bát, nước vẫn chưa kịp rút hết, nhiều đoạn nước ngập sâu, ứ đọng lâu ngày bốc mùi tanh nồng. Khắp nơi rác rưởi ngập ngụa. Phố Giáp Nhị, phường Thịnh Liệt, nước ngập sâu nên các rau quả và loại thực phẩm được vận chuyển về khu vực này để phục vụ cho người dân cũng bị ngâm lâu trong nước. Thậm chí, những người bán hàng còn thả lợn đã sơ chế xuống nước bẩn kéo cho đỡ nặng?!

Một người dân ở phố Tân Mai cho biết: Mấy ngày nay nước từ các hố ga không thoát được đã tràn lên rất nhiều. Lại thêm những người nhà một tầng không sử dụng được nhà vệ sinh nên đi vệ sinh thải trực tiếp xuống nước khiến nước bị ô nhiễm trầm trọng. Nhiều người ở các gia đình sống trong khu vực này đã bị ngứa và dị ứng.

Đường Giải Phóng, đoạn từ ga Giáp Bát Bến xe phía Nam và Bến xe Nước ngầm mấy ngày liền đều ngập nước. Giờ nước rút đến đâu, rác phơi đến đó. Làng Triều Khúc (quận Thanh Xuân) cũng bị ngập nặng trong những ngày mưa lớn. Mãi đến hôm nay, nước mới bắt đầu rút. Đây là làng chuyên nghề buôn bán đồng nát, các loại lông gà, lông vịt... nên khi nước ngập, cả làng đang phải chịu cảnh ô nhiễm khủng khiếp.

Chợ sau lụt: Đáng lo ngại về vệ sinh an toàn thực phẩm

Tại chợ đầu mối rau, củ, quả Long Biên, những ngày này rác trở thành nỗi ám ảnh với chính những nhân viên của Công ty Môi trường đô thị. Một nhân viên của công ty này cho biết: Trung bình mỗi ngày phải chở 4 xe rác từ chợ Long Biên đi mà vẫn không xuể, trong khi ngày thường chỉ cần 2 xe.

Rác ngập ngụa và tràn cả lối đi tại chợ đầu mối Long Biên, Hà Nội.

Hôm 4/11, các công nhân vệ sinh phải làm việc đến tận 11h đêm mà vẫn còn rác. Là chợ đầu mối rau, củ, quả nên lượng hàng hóa hằng ngày đổ vào đây rất nhiều. Qua mấy ngày mưa lụt, hoa quả không bán được, lại bị ngâm nước nên thối rất nhiều. Những người buôn bán lại thiếu ý thức, nào là bưởi thối, cam thối, táo thối... cứ ném ra đường. Những hoa quả này bị các loại phương tiện đi vào nghiền nát bét, tầng tầng lớp lớp, bốc mùi cực kỳ khủng khiếp.

Những khu chợ ngập trong nước bẩn, vẫn tấp nập kẻ bán người mua; thực phẩm, rau cỏ được bày bán ngay cạnh những đống rác bốc mùi hôi thối... Khu vực đường Giải Phóng, bên cạnh các đống rác tồn đọng từ nhiều ngày, giờ đã mọc lên các chợ tạm. Rau, củ quả và thực phẩm được bày ngay trên mặt đường, bên cạnh các hố nước sâu đen kịt nồng nặc mùi xăng dầu, mùi oi nồng của nhiều loại rác thải hỗn hợp đã bắt đầu phân huỷ...

Mối nguy từ các ổ dịch tiêu chảy cũ

Tại khu vực hồ Linh Quang, Đống Đa, nơi phát hiện nhiễm phẩy khuẩn tả cách đây không lâu, nước hồ đã ngập tràn bờ. Chợ cóc, các mẹt rau quả, thịt tự phát bày bán khắp các vỉa hè, cách không xa là những đống rác thải chưa thu dọn. Sau khi nước rút, mối lo mua đồ ăn thức uống, đi lại, thu dọn nhà cửa đã khiến nhiều gia đình tất tả ngược xuôi. Khi chúng tôi hỏi, nhiều người dân cho biết, vẫn chưa được hướng dẫn cách khử trùng nước sinh hoạt, hay biết cách phòng các dịch bệnh sau úng ngập.

Tại Tân Mai, Hoàng Mai - nơi bùng phát nhiều ca tiêu chảy cấp trong các đợt dịch trước và hiện vẫn là một trong những điểm úng ngập nặng nhất Hà Nội, nước vẫn ngập bao quanh khu dân cư. Điện vẫn mất, nhiều nhà bị ngập nước tới gần 2m, cửa khoá im ỉm, cả gia đình phải đi sơ tán. Những nhà bị ngập nhẹ thì nước cũng ngập vào sâu tới 30-40cm. Mối nguy hại dịch bệnh từ dòng nước đục đen là rất rõ ràng.

Đáng lo ngại nhất theo ghi nhận của chúng tôi là tình trạng nước ngập lênh láng như hiện nay sẽ xoá danh giới giữa các ổ dịch tiêu chảy cũ. Nguồn nước ngập khắp địa bàn Hà Nội là tổng hoà từ các nơi dồn về, trong đó có các điểm dịch tiêu chảy cũ.

Ngoài các ổ dịch tiêu chảy cũ trong nội thành, gần đây, địa bàn Hà Tây cũ cũng là nơi xuất hiện nhiều điểm bùng phát dịch tiêu chảy cấp. Vì vậy, nước ngập sẽ làm lây lan phẩy khuẩn tả là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Sau úng ngập, mối đe dọa bùng phát dịch tiêu chảy cấp sẽ bao phủ trên toàn địa bàn Hà Nội. Hơn nữa, ngoài tiêu chảy cấp, dịch bệnh thương hàn, lị, sốt xuất huyết, đau mắt đỏ, bệnh ngoài da cũng sẽ dễ bùng phát.

Điều người dân cần nhất nhằm phòng dịch bệnh lúc này, tại các điểm úng ngập và các điểm nước mới rút, là sự có mặt kịp thời của cán bộ y tế dự phòng, để hướng dẫn và giúp dân khử khuẩn môi trường theo đúng phương châm nước rút tới đâu làm vệ sinh sạch sẽ tới đó.

Mặc dù Sở Y tế Hà Nội khẳng định, có đủ Cloramin B để khử trùng nước và môi trường sau úng ngập, các phòng y tế dự phòng quận - huyện, xã - phường đã nhận đủ lượng Cloramin B cần thiết; nhưng nếu cán bộ y tế dự phòng không có mặt kịp thời, Cloramin B không chuyển đến tay người dân thì khâu khử khuẩn, tẩy trùng môi trường sẽ kém hiệu quả và để lại hậu quả khó lường. Phun thuốc trừ muỗi cũng là việc cần làm ngay, vì loại muỗi lây truyền bệnh sốt xuất huyết có thể sinh sôi mau chóng ngay sau mưa và úng ngập.

Đặc biệt, hiện tại Sở Y tế Hà Nội mới chỉ dừng ở việc lên cơ số vaccin thương hàn, tả và xem xét điểm sẽ cấp vaccin miễn phí. Nếu không triển khai nhanh việc tiêm và uống vaccin thương hàn, tả cho người dân các trọng điểm ngập úng, vaccin không đủ thời gian phát huy hiệu lực, thì việc này sẽ chỉ mang tính hình thức