Đòi nợ thuê: Hợp pháp hay không hợp pháp?

Liên tục từ ngày 25/7 đến ngày 4/8, trước cổng Công ty Điện tử Đống Đa (56 Nguyễn Chí Thanh) xuất hiện một chiếc xe ôtô Suzuki BKS 29X-4430 của Công ty TNHH Dịch vụ thu hồi nợ Dân An. Trên sườn chiếc xe này có một tấm áp phích khá lớn với dòng chữ: "Yêu cầu trả nợ: Ông Đào Duy Tính, Giám đốc Công ty Điện tử Đống Đa - HN, trụ sở 56 Nguyễn Chí Thanh. Nhà riêng 153 Nguyễn Thái Học".

Việc xuất hiện chiếc xe đòi nợ nói trên cùng với  sự  hiện diện của một số nhân viên Công ty Dân An tại khu vực này đã thu hút sự hiếu kỳ của khá nhiều người đi đường. Đâu là nguyên nhân dẫn đến câu chuyện lạ đời đó?

Trước đó, vào ngày 20/7, Công ty Điện tử Đống Đa cũng đã nhận được thông báo của công ty Dân An cho biết: Thừa ủy quyền giữa Công ty TNHH Dịch vụ thu nợ Dân An (có trụ sở tại 46 phố Yên Phụ, Tây Hồ, Hà Nội) với Công ty Kỹ thuật & Thương mại Ban Mai để Công ty Dân An  thu hồi số tiền hơn 31,4 ngàn USD mà Công ty Điện tử công trình VNC (nay thuộc Công ty Điện tử Đống Đa) đang nợ Công ty Ban Mai. Công ty Dân An yêu cầu ông Tính hoàn trả cho Công ty số tiền trên trước ngày 25/7.

Theo trình bày của ông Đào Duy Tính, Giám đốc Công ty Điện tử  Đống Đa, thì không chỉ đến cơ quan mà Công ty Dân An còn cho xe mang áp phích và khá nhiều người đến trước nhà riêng của ông tại 153 Nguyễn Thái Học để đòi nợ nhằm "uy hiếp và khủng bố tinh thần cá nhân và gia đình ông".

Ngày 2/8, sau khi ông Tính có công văn gửi cơ quan Công an, Công an phường Láng Thượng đã mời đại diện 2 bên về trụ sở lập biên bản giải quyết sự việc. Đồng thời cơ quan Công an cũng yêu cầu: "Công ty TNHH Dân An phải tiến hành đòi nợ theo đúng thủ tục quy định của pháp luật, không được tổ chức kéo đông người, căng cờ, áp phích, đưa phương tiện đến đỗ dưới lòng đường gây cản trở giao thông và hoạt động bình thường của các cơ quan trong khu vực, không được dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực để thu nợ".

Sau khi giải quyết xong vụ việc tại đây thì chiếc xe mang thông báo đòi nợ của Công ty Dân An đã nhanh chóng có mặt trước nhà riêng của gia đình ông Tính để tiếp tục các "biện pháp nghiệp vụ" thu hồi nợ. Vào lúc 22h cùng ngày, lực lượng Cảnh sát 113 đã phải áp giải và yêu cầu các đối tượng cùng chiếc xe đòi nợ trên về trụ sở Công an phường Điện Biên để giải quyết. Thế nhưng đến đây, câu chuyện đòi nợ trên dường như vẫn chưa đến hồi kết.

Pháp luật không cấm, chúng tôi cứ làm!

Chiều 15/8, trong cuộc tiếp xúc với chúng tôi, ông Nguyễn Thanh Sơn - Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ thu nợ Dân An đã khẳng định như vậy. Ông Sơn cho biết, Công ty của ông đã được Sở Kế hoạch và Đầu tư Tp. Hà Nội cấp phép kinh doanh theo đúng quy định, trong đó có chức năng dịch vụ thu nợ. Liên quan đến vụ đòi nợ khá ly kỳ nêu trên, ông Sơn cho biết: Công ty Dân An đã tiến hành đòi nợ Công ty Điện tử Đống Đa theo giấy ủy quyền của Công ty Ban Mai và hợp đồng giữa hai bên đã ký kết. Trước khi tiến hành việc thu nợ theo hình thức trên, Công ty Dân An đã gửi văn bản, thông báo đến Công ty Điện tử Đống Đa.

"Hình thức đòi nợ bằng xe và áp phích, khẩu hiệu nêu trên là biện pháp nghiệp vụ thông thường và chúng tôi làm những điều mà pháp luật không cấm", ông Sơn khẳng định. Theo cách lý giải của ông Sơn thì sau khi ký hợp đồng thu nợ, Công ty của ông sẽ tiến hành các bước từ thấp đến cao như gặp gỡ, thông báo cho người có nợ. Nếu quá hạn không trả thì sẽ gây sức ép. Nếu con nợ vẫn không trả thì sẽ cho người, ôtô mang theo thông báo đến tận nơi để gây khó chịu.

Ông Sơn cho rằng: "Đòi nợ là một nghề rất khó làm, nhiều khi phải làm cho họ (con nợ) không trả thì không được. Cụ thể là tạo ra dư luận làm cho mọi người từ người trong gia đình đến ngoài xã hội biết về một người có nợ mà không chịu trả. Đối với dịch vụ này nếu không làm quyết liệt thì sẽ diễn ra tình trạng chây ỳ, quỵt tiền không thu hồi được"?! Đối với vụ việc đòi nợ tại Công ty Điện tử Đống Đa, ông Sơn cho biết: Công ty của ông vẫn sẽ tiếp tục thu nợ bởi căn cứ theo hợp đồng là đến khi nào thu nợ được mới thôi.

Cần có sự quản lý và giám sát loại dịch vụ này

Theo những thông tin mà chúng tôi biết được thì trên địa bàn Hà Nội hiện có 3 công ty chuyên tiến hành các dịch vụ thu hồi nợ theo hợp đồng. Cho đến nay thì ngoài Luật Doanh nghiệp, Nhà nước chưa có văn bản pháp luật nào dành riêng những quy định, quản lý và chế tài đối với một loại hình dịch vụ theo chúng tôi là khá nhạy cảm này. Mỗi công ty đòi nợ đều có những hình thức, phương pháp riêng của mình.

Để việc thu nợ đạt kết quả, các công ty này ngày càng "sáng tạo" ra nhiều "quái chiêu". Có những hình thức mặc dù không vi phạm pháp luật nhưng đã vượt quá những quy định, những giá trị về mặt truyền thống văn hóa và đạo đức. Cách lý giải "cứ làm những gì luật không cấm" chỉ đúng một phần chứ chưa đủ. Bởi thực tiễn cuộc sống ngày càng phát sinh và đặt ra nhiều mối quan hệ mà pháp luật chưa kịp đưa ra những quy định, chế tài để ràng buộc.

Theo ý kiến của một số chuyên gia luật pháp thì đã đến lúc Nhà nước cần có các văn bản pháp luật cụ thể, đưa loại hình dịch vụ này vào quản lý trong khuôn khổ nhất định, nhằm ngăn ngừa những phức tạp cũng như sự biến tướng khi hoạt động. Khó có thể chấp nhận cách lý giải rằng "nếu không tiến hành thu nợ quyết liệt thì sẽ dẫn đến tình trạng nợ chây ỳ, quỵt nợ", bởi trên thực tế những mối quan hệ phát sinh đó đều đã được các quy định của pháp luật hiện hành điều chỉnh và mọi tranh chấp cuối cùng phải được giải quyết tại tòa án