Đánh bắt cá xa bờ: Không coi rủi ro là ngoại lệ

Đến tập đoàn đánh bắt cá biển xa bờ Nam Triệu (xã Lập Lễ - Thủy Nguyên) chúng tôi có cảm giác ít nơi nào quan tâm sâu sắc hậu cơn bão Chanchu như ở đây. Không chỉ riêng tập đoàn trưởng Đinh Khắc Nhún mà ngay cả ông Nguyễn Đức Đặng - một cựu ngư dân tuổi đã gần 70, xa mặt biển hơn chục năm và nay xã vẫn "nhờ" ông trông coi cảng cá của xã cốt là để phổ biến kinh nghiệm đi biển cho tất cả các ngư dân trẻ, đều ghi chép rất cẩn thận đến từng chi tiết nhỏ ngày, giờ, kết quả cứu hộ, cứu nạn đối với các ngư dân miền Trung.

Ông Đặng còn giải thích thêm, nghề đánh bắt cá biển xa bờ rủi ro trên biển là khó tránh khỏi nhưng không được coi rủi ro như một ngoại lệ. Vì, trước khi ra khơi, phát hiện ra bất kể yếu tố nhỏ nào có thể gây ra rủi ro đều phải được loại trừ bằng cách chuẩn bị thật an toàn rồi hãy cho tàu rời bến. Cứ cho là cơn bão Chanchu thật khó lường nhưng bài học về dự báo, thông tin liên lạc, đánh bắt ngoài vùng… quá cần thiết đối với tất cả các ngư dân.

Theo Tập đoàn trưởng đánh cá Nam Triệu - Đinh Khắc Nhún, xã Lập Lễ có nghề đánh cá biển từ rất lâu đời. Năm 1985, xã chính thức xin phép thành lập tập đoàn với 159 tàu, thuyền (16 phương tiện gắn máy, 143 thuyền buồm). 20 năm qua, tập đoàn đã có hơn 600 tàu đánh cá xa bờ (100% phương tiện gắn máy từ 30CV đến 250CV) và được coi là tập đoàn đánh cá lớn nhất Hải Phòng. Tổng sản lượng đánh bắt hàng năm đều đạt từ 8.800- 9.000 tấn/năm, giá trị sản lượng đạt từ 120 - 150 tỷ đồng/năm.

Lập Lễ thực sự giàu lên từ nghề đánh bắt cá biển xa bờ. Tuy nhiên, Tập đoàn Nam Triệu gặp không ít nỗi đau từ biển. Không năm nào không xảy ra từ 1 - 2 vụ tai nạn. Nhiều tàu, người không bao giờ quay về được nữa. Nghề đi biển nghiệt ngã là vậy, nên bao giờ tập đoàn cũng coi trọng công tác an toàn. Phương tiện bây giờ đã hiện đại hơn trước rất nhiều, không phải vì thế mà xem thường tất cả.

Ví dụ, theo hướng dẫn của vùng 1 Hải quân, Bộ đội Biên phòng Hải Phòng và Trung tâm Khai thác bảo vệ nguồn lợi thủy sản, việc đánh bắt xa bờ phải đăng ký vùng hoạt động cho phép, điều kiện được đánh bắt, điều kiện được ra khơi… Đặc biệt, trong quy định một số điều cần thiết đối với người đi biển nhất thiết phải giữ liên lạc với các đài canh trong khu vực và nắm thật rõ tín hiệu báo bão, áp thấp nhiệt đới qua các tín hiệu của ngành chức năng chuyên hoạt động trên biển. Ngoài trách nhiệm chung của tất cả các thuyền viên trên tàu, thuyền trưởng là người đặc biệt, không được mất liên lạc với các trung tâm khi cần thiết…

Tàu đánh cá của tập đoàn Nam Triệu.

Cụ thể, trong khi hoạt động trên biển muốn liên lạc với đất liền vào bất cứ thời gian nào cần liên lạc với các đài canh: khu vực Hải Phòng liên lạc với đài Hồng Bàng, Đà Nẵng liên lạc đài Sông Hàn, Cam Ranh đài Khánh Hòa, Sài Gòn đài Bạch Đằng, Phú Quốc đài Kiên Giang. Tất cả liên hệ trên sóng canh 12.250KHz.

Về tín hiệu báo bão, áp thấp nhiệt đới, khi thấy 9 phát pháo hiệu màu đỏ, chia làm 3 đợt, mỗi đợt 3 quả, cách nhau 3 phút vào các giờ 7h - 8h tối, 10h - 11h đêm, 4h - 5h sáng, thì có nghĩa là khoảng 12h - 24h tới khả năng bão, áp thấp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các vùng hoạt động trên biển Đông và Vịnh Thái Lan... Từ những tín hiệu trên, tất cả các tàu, thuyền bắt buộc phải tìm nơi trú ẩn an toàn nhất. Ông Nhúm nhắc đi nhắc lại với chúng tôi, rủi ro trên biển cũng có phần lệ thuộc vào chủ quan và đối với nghề đánh bắt xa bờ không thể coi rủi ro là ngoại lệ.

Tại các cảng cá của xã Lập Lễ, chúng tôi được xuống tàu HP 1439TS vừa từ khơi xa trở về. Ông Đinh Văn Lụt, 52 tuổi, thuyền trưởng cho biết, tàu có công suất 120CV trọng tải 30 tấn, được phép đánh bắt xa bờ từ 60 - 80 hải lý, cứ 20 ngày lại cập cảng 1 lần. Hiện tại, các phương tiện trên tàu đều được trang bị đầy đủ từ bộ đàm Galarsi (có thể liên lạc khoảng cách từ 30- 40 hải lý), 6 phao bơi, hệ thống ăng ten, đèn báo hiệu…, nhưng ông Lụt vẫn chưa thấy đầy đủ.

Với phương tiện trên, cộng thêm kinh nghiệm trông thời tiết, chứ bộ đàm Galarsi không phải lúc nào liên lạc cũng thông suốt. Tốt nhất thay phương tiện bộ đàm này bằng bộ đàm ICOM (liên lạc từ 500- 600 hải lý) mới có thể an toàn. Giá cả loại bộ đàm này khoảng 20 triệu đồng. Từ bài học của cơn bão Chanchu, tàu HP 1439TS sẽ cố gắng trang bị thêm.

Cùng với ý nghĩ đó, thuyền trưởng tàu HP 1860TS Đinh Như Ba, không giấu lo ngại nói, sớm muộn tàu anh cũng phải trang bị bộ đàm ICOM đi biển cho an toàn. Đến như các tàu trong cơn bão số 1 vừa qua ở miền Trung được trang bị đầy đủ cả mà còn gặp rủi ro nghiêm trọng như thế, hoạt động ngoài khơi xa khó lường lắm…

Ở tập đoàn Nam Triệu, ý thức của những người đi biển an toàn phải là trên hết