Các khu bảo tồn thiên nhiên tại Đà Nẵng đang "biến mất"

Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm thành phố Đà Nẵng, từ đầu năm 2006 đến nay, qua 85 lần kiểm tra truy quét chống chặt phá rừng, lực lượng Kiểm lâm đã lập biên bản 220 vụ vi phạm hành chính gồm 29 vụ khai thác rừng trái phép, 6 vụ phá rừng, lấn chiếm đất rừng trái phép, 113 vụ vận chuyển lâm sản trái phép, 66 vụ cất giấu, tàng trữ lâm sản. Và tại 3 khu bảo tồn thiên nhiên thì cũng đã xảy ra 25 vụ phát lửa rừng gây thiệt hại 18ha rừng trồng của BQL rừng và 15,1 ha rừng trồng của hộ dân, đã bắt 3 vụ gây cháy rừng.

Nguyên nhân chính là do người dân phát đốt thực bì trồng rừng, rà tìm phế liệu và đạn lân tinh tự phát hỏa gây cháy lan vào rừng. Qua tuần tra kiểm soát, lực lượng Kiểm lâm đã phát hiện nhiều vụ vận chuyển động vật hoang dã trái phép, tịch thu 475 kg và 263 cá thể động vật hoang dã gồm rùa, nhím, chồn, rắn, chim các loại....

Đó chỉ là những vụ việc mà lực lượng chức năng kịp thời phát hiện và xử lý. Theo chúng tôi được biết thì với diện tích 8.838 ha, Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa, nơi có 544 loài thực vật bậc cao, 257 loài chim, thú, bò sát đang bị xâm phạm rất nghiêm trọng. Trước năm 1997, rừng ở Bà Nà - Núi Chúa từ chân núi lên đỉnh rất giàu tài nguyên. Thế mà nay, vùng bình độ thấp trơ trọi đất đá do xử lý thực bì trồng rừng.

Nhiều người dân từng gắn bó với rừng Bà Nà trên 30 năm nay, bức xúc cho biết: Thành phố đủ khả năng đầu tư hàng trăm tỷ đồng để xây dựng khu du lịch nổi tiếng, thế mà nỡ để người dân đang tâm tàn phá thảm thực vật rất đẹp ngay khu vực cần cảnh quan nhất. Địa chất vùng này kém bền vững, nếu không ngăn chặn kịp thời, sạt lở núi là khó tránh khỏi. Lúc đó, không chỉ Khu du lịch bị tổn hại mà môi trường sinh thái cả khu vực cũng bị đe dọa…

Thêm vào đó, nạn săn bắt thú rừng để cung cấp cho các quán đặc sản thịt rừng đang là vấn đề đáng báo động. Theo chúng tôi được biết thì ngay tại chân núi và dọc đường lên Khu du lịch sinh thái Bà Nà - Núi Chúa, các quán đặc sản thịt thú rừng mọc lên nhan nhản... Thảm thực vật và động vật hoang dã ở Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa nguy cơ biến mất từng ngày!

Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa đã vậy, 2 khu bảo tồn thiên nhiên còn lại trên địa bàn Đà Nẵng cũng không khá hơn là mấy. Từ cầu sông Hàn nhìn về Khu bảo tồn sinh thái núi Sơn Trà, ai có trách nhiệm cũng chạnh buồn trước cảnh núi rừng bị chặt phá, phát đốt nham nhở.

Lá phổi của thành phố Đà Nẵng không còn nguyên vẹn như xưa mà đã bầm dập, lỗ chỗ nhiều vết thủng do chính bàn tay con người. Tại khu vực Nam Hải Vân thì hiện tại hàng chục hécta rừng thông Caribê và keo lá tràm từ 20 đến 30 năm tuổi bị gãy đổ ngổn ngang đang dần khô cháy, nguy cơ phát cháy rừng rất cao...

Thực trạng này có nguyên nhân sâu xa đó là lực lượng Kiểm lâm vừa là chủ rừng vừa là người xử lý vi phạm. Hay nói đúng hơn, việc quản lý các khu bảo tồn và giám sát, xử lý vi phạm của việc quản lý ấy đang duy trì theo kiểu "vừa đá bóng vừa thổi còi".

Thiết nghĩ, bảo vệ những cánh rừng đặc dụng, những khu bảo tồn thiên nhiên không chỉ còn là trách nhiệm của ngành Kiểm lâm và Ban quản lý các khu bảo tồn mà còn là trách nhiệm chung của các cấp chính quyền và của toàn dân