Sống bằng trái tim của người khác
Trước mặt tôi là người đàn ông đã từng một lần sống giữa ranh giới sự sống và cái chết. Đó là khi anh đặt bút ký vào tờ giấy chấp thuận đổi quả tim của mình bằng một quả tim của một người chết não. Trong ca phẫu thuật định mệnh ấy, không chỉ anh, gia đình anh mà tất cả giới khoa học quan tâm. Bởi anh là bệnh nhân đặc biệt "người đầu tiên được thay tim" tại Việt Nam.
Và một kết quả tốt đẹp như trong một giấc mơ đã đến. Ca phẫu thuật thành công. Anh được sống. Anh sống bằng trái tim của người khác, trái tim của chàng trai hơn 20 tuổi đập trong cơ thể của một người đàn ông xấp xỉ 50. Và rồi anh cảm nhận cuộc đời bằng trái tim sung mãn tuổi 20. Cũng mơ mộng, cũng ước ao như thế mình còn rất trẻ. Người đàn ông đó là anh Bùi Văn Nam xã Trực Thái, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định.
May mắn thoát khỏi thần chết
Đã ra viện được gần 2 năm nhưng anh Bùi Văn Nam vẫn không thể nào quên cái ngày lịch sử 17/6/2010. Đó là ngày anh được sống, được yêu thương bằng trái tim của người khác. Điều tưởng chừng như chỉ có trong những câu chuyện thần thoại, chuyện cổ tích. Trong tình trạng suy tim độ 4 (độ cao nhất), tim của anh coi như hỏng hoàn toàn. Cuộc sống vô cùng mong manh, anh và gia đình gần như buông xuôi phó mặc cho số phận. Đặt tay lên ngực anh Nam xúc động: "Đúng là một câu chuyện thần thoại. Tôi đã sống, sống khỏe bằng trái tim người khác. Cũng nhờ sự tận tình của bác sĩ, khoa học và một chút may mắn".
Người hiến tim cho anh Nam là người bị tai nạn giao thông trong tình trạng chết não. Trong số rất nhiều những người cũng làm đơn xin được ghép tim thì anh Nam là người may mắn hơn cả. Vì anh là người có chỉ số tương thích với người cho tim nhiều nhất: từ kích cỡ quả tim, kích cỡ lồng ngực. Có thể nói đây là một ca đại phẫu thuật, không chỉ được giới khoa học mà còn rất nhiều người quan tâm. Bởi anh là ca phẫu thuật thay tim đầu tiên ở Việt Nam, xác suất thành công chỉ là 50/50.

Mặc dù ê- kip thực hiện ca phẫu thuật gồm rất nhiều chuyên gia giỏi của các bệnh viện lớn và các bác sĩ tài năng đến từ Đài Loan. 24 giờ hôn mê, là 24 giờ tất cả lo lắng. Và, khi anh mở mắt, mỉm cười mọi người như vỡ òa sung sướng. Anh hiểu rằng mình đã từ cõi chết trở về ở tuổi 48. Anh cũng biết rằng mình thoát khỏi lưỡi hái tử thần bằng trái tim của một thanh niên mới hơn 20 tuổi. Anh Nam xúc động nhớ lại: "Quả như một giấc mơ! Khi tôi mở mắt ra nhìn thấy mọi vật và cười. Các bác sĩ vô cùng vui sướng gọi mọi người đến chia vui. Tôi biết mình vừa vượt qua cửa tử để trở về cuộc sống hiện thực".
Những giấc mơ lạ
Anh Nam không bao giờ có thể tin rằng mình được hồi sinh nhờ vào quả tim của một người hoàn toàn xa lạ. Kể từ khi đồng ý ký vào lá đơn "xin được thay tim của người khác" anh Nam luôn sống trong tâm trạng vừa hồi hộp vừa thấp thỏm, lo âu. Anh cứ nghĩ nếu mình được thay tim thì đồng nghĩa với việc phải có một người nào đó chết não. Mà người ta có chết não thật thì cũng lại phải được sự đồng ý của gia đình của người ta anh mới có cơ hội thay tim. Và thay được rồi, liệu quả tim ấy có phù hợp với anh? Biết bao nhiêu câu hỏi cứ lẩn quẩn, ám ảnh trong đầu anh suốt thời gian chờ đợi.
Thế rồi một buổi sáng, anh hét toáng lên khi nhìn thấy bóng dáng của người bác sĩ quen thuộc đi qua cửa sổ: "Bác sĩ ơi, đêm qua em mơ thấy có người hiến tim cho em. Một quả tim tốt hẳn hoi, của một người trẻ hơn em rất nhiều tuổi bác sĩ ạ!".
Trước sự hoan hỉ của anh Nam, vị bác sĩ cười buồn nói rằng: "Đã làm gì có tim mà thay. Có mà thay cho chú tim voi, tim trâu thì có". Chẳng ai tin vào những điều anh Nam kể về giấc mơ lạ lùng. Mọi người đều nghĩ rằng chắc có lẽ vì anh mong mỏi, khát khao quá nên mơ vậy thôi. Thế nhưng, không hiểu sao anh Nam vẫn cứ tin rằng đó như một điềm báo tốt lành cho anh. Và chỉ sau giấc mơ đó không lâu, vào một buổi sáng đẹp trời, khi mở cửa phòng bệnh, anh Nam thấy rất nhiều bác sĩ ùa vào chúc mừng anh. Họ đến và nói với anh rằng anh chuẩn bị đi làm nhiệm vụ mới: Thay tim.
May mắn đã mỉm cười với anh. Thế nên thời gian đầu sau khi phẫu thuật, anh luôn tưởng tượng về người đã hiến tim cho mình. Và hằng đêm, trong những giấc ngủ chập chờn anh luôn mơ về những một quãng thời gian tuổi trẻ. Những giận hờn, yêu đương của tuổi đôi mươi. Dù rằng hình ảnh trong những giấc mơ ấy cứ lặp đi lặp lại nhiều lần nhưng anh biết chắc chắn đó không phải là một thước phim tái hiện lại quá khứ của chính bản thân anh. Anh Nam cho rằng, đó chính là một phần quãng đời của người đã cho anh quả tim.
![]() |
| Anh Nam hiện có thể làm những công việc nhẹ nhàng. |
Anh kể: "Trong giấc mơ ấy tôi là một chàng trai khá đa tình, hết tán tỉnh cô này lại chuyển qua cô khác. Rất nhiều cô gái đã phải khóc vì tôi. Tôi nhớ ngày xưa, khi tôi còn trẻ tôi có yêu một cô gái cùng xã nhưng vì một số lý do mà hai người không đến được với nhau nhưng cô ấy vẫn đang sống ở đây, ngay cạnh xã tôi. Còn cái cô người yêu mà tôi vẫn gặp trong mơ hoàn toàn xa lạ. Mỗi khi tỉnh giấc tôi vẫn bần thần tự hỏi, không biết cô ấy là cô nào nhỉ? Rồi lại nghĩ, có lẽ đấy chính là người yêu của cái người đã cho tôi quả tim".
Thời gian đầu sau khi thay tim, anh Nam thấy mình như trẻ lại. Một phần vì cảm giác vui sướng khi vừa bước qua cửa tử, một phần vì không khí yêu đương tràn ngập trong hầu hết những giấc mơ. Thậm chí thời điểm ấy tình cảm của anh Nam đối với người vợ đầu gối tay ấp của mình có phần xa lạ. Anh thấy mình gần gũi hơn với những cô gái mà anh thường xuyên gặp trong mơ. Biết như thế là thiệt thòi cho vợ nên anh Nam luôn cố gắng thoát khỏi những ám ảnh trong mơ để về với đời sống thực.
Lập bàn thờ nhớ ơn người đã cho mình quả tim
Tỉnh lại sau ca phẫu thuật trọng đại, anh Nam đã nhắn với gia đình phải đi tìm bằng được tung tích người đã hiến tim cho mình. Suốt một năm sau đó nhiều người trong gia đình anh đã ròng rã đi dò la thông tin nhưng càng tìm càng vô vọng. Cả anh và gia đình đều không biết gì hơn về người đàn ông bí ẩn ấy ngoài một cái tên Nguyễn Văn Th.
Cảm kích trước tấm lòng nhân ái của người hiến tim và gia đình người đó anh Nam đã lập hẳn một bàn thờ riêng để thờ người đàn ông kém may mắn này. Anh Nam coi ngày anh được thay tim là ngày người kia vĩnh viễn ra đi nên anh đã lấy đó là ngày giỗ cho họ. Người quê vốn nặng tình nghĩa, ai cho họ thứ gì dù rất nhỏ họ cũng rất tr ân trọng, nói gì đến việc cho cả sự sống. Sau ca phẫu thuật anh Nam phải ở trong phòng kính để theo dõi mất nửa năm. Thế nhưng mọi yêu cầu của anh đến gia đình đều được chuyển lời qua các bác sĩ.
Anh Nam đã nhờ bác sĩ nhắn với gia đình lập ban thờ, làm lễ ba ngày, 49, 50 ngày cho người hiến tim cho anh. Sau này khi được xuất viện và trở về nhà, hàng tháng cứ đến ngày rằm mồng một anh lại thắp hương cho người đó như những người thân quá cố trong gia đình. "Hôm giỗ đầu của anh ấy (người hiến tim cho anh Nam- pv) tôi làm mấy mâm cơm rồi mời anh em, họ hàng đến ăn. Một người chết đi có bao nhiêu thủ tục thì tôi cũng làm cho anh ấy đủ từng ấy thủ tục. Tôi cũng định sang năm sẽ làm lễ sang cát cho anh ấy nữa" - Anh Nam chia sẻ.
Sau khi được thay tim, Bùi Văn Nam là một người hoàn toàn khác. Nhẹ nhàng và từ tốn khác hẳn với một anh cửu vạn ăn to nói lớn, săm trổ đầy người, uống rượu nhiều hơn nước lã trước kia. Anh Nam giải thích: "Nhiều người bảo tôi thay tính đổi nết, hiền lành hơn, điềm đạm hơn. Chả biết sự thay đổi đó có phải vì tôi mang trái tim của người khác hay vì tôi đã qua một lần chết hụt rồi nên giờ cảm thấy cuộc sống đáng quý lắm. Sống được ngày nào là trân trọng ngày đó và cố gắng sống tốt".
|
Anh Bùi Văn Nam có hoàn cảnh vô cùng khó khăn, công việc không ổn định, thường xuyên ốm đau lại phải nuôi 2 con ăn học. Trước khi được thay tim anh Nam đang trong giai đoan suy tim độ 4 (độ cực kỳ nguy hiểm). Việc gia đình anh Bùi Văn Nam quyết định thay tim là lựa chọn duy nhất. Do đây là ca đầu tiên nên việc thành hay bại chỉ là 50/50. Hiện nay chi phí cho một ca thay tim hoàn toàn (không có sự hỗ trợ) lên tới hơn 1 tỉ đồng. Chính vì chi phí quá lớn đó nó trở thành điều không tưởng đối với những người nghèo. Anh Bùi Văn Nam là trường hợp đặc biệt và vô cùng may mắn. Bên cạnh việc thích hợp tim giữa người cho và người nhận, anh Nam còn được miễn phí hoàn toàn vì đây là ca thay tim đầu tiên ở Việt Nam. |
|
Thạc sĩ Trần Đức Hùng, Phó chủ nhiệm khoa tim mạch, Viện Quân y 103: Trên thế giới cũng có nhiều trường hợp sau khi thay tim thì ảnh hưởng phần nào tính cách của người cho tim. Về khoa học người ta chưa giải thích được chuyện đó. Bởi đối với ngành y thì tim chỉ có chức năng hoạt động như là cái bơm thôi, còn tất cả hoạt động điều khiển hành vi con người là não. Khi cơ thể chết thì tất cả các bộ phận trong cơ thể sẽ phân hủy. Có bộ phận cơ thể phân hủy trước, có bộ phận cơ thể phân hủy sau. Ví dụ như là não, não là cơ quan phân hủy chậm nhất. Chính vì thế mà sau khi người ta chết vẫn còn một số hoạt động điện của não. Khoa học có thể giải thích cái não đó vẫn phát ra một sóng điện từ mà sóng điện từ đó phù hợp với cái người trong gia đình. Nên người ta có thể nhận thông tin từ người đã mất. Nhưng sau 49 ngày sẽ không còn thông tin gì nữa. Tất nhiên đấy chỉ là dựa trên một số cơ sở khoa học chứ nó không phải được công bố như một kết luận khoa học. Thế nên những giấc mơ của anh Nam cũng có thể hiểu theo cách này. Tình trạng sức khỏe của bệnh nhân Bùi Văn Nam hiện nay tương đối tốt. Trước đó anh Nam vào đây vì tình trạng suy tim nặng, giờ tình trạng suy tim đã cải thiện rất nhiều. Anh ấy có thể ăn uống, sinh hoạt gần như bình thường. Anh ấy đi lại tốt, hết phù. Điện tim, siêu âm tim thì thấy chức năng tim của anh ấy khá tốt. Trong suốt thời gian anh ấy ghép tim cũng trải qua một số biến chứng mà trên thế giới đều gặp như: biến chứng nhiễm khuẩn, biến chứng thải ghép, biến chứng nhiễm virus nhưng các bác sĩ đã phát hiện và điều trị kịp thời nên bây giờ đã ổn. |

