Quật mộ người chết để cắt "Ma Trùng"

Theo quan niệm của nhiều người dân huyện Lạc Sơn (Hòa Bình) nếu một gia đình hay một dòng họ mà có nhiều người chết trùng tháng hoặc trùng năm thì sẽ phải quật mộ của người chết lên để thầy mo yểm bùa. Bởi như thế mới hy vọng đuổi được con ma trùng để nó không tiếp tục "bắt" thêm người nào xuống âm ti nữa. Hiện tượng này đã và vẫn đang xảy ra ở nhiều xã của huyện Lạc Sơn. Điều này gây ảnh hưởng lớn đến đời sống tinh thần của người sống và cả tâm linh của người đã mất.

Mê muội vì tin có "ma trùng"

Nhà ông Bùi Văn Cung (xã Nhân Nghĩa, Lạc Sơn, Hòa Bình) nằm ngay rệ đường. Ngôi nhà tranh vách đất lụp xụp, bên ngoài vẫn còn ngổn ngang bàn ghế thuê về lo đám tang cho ông Cung mà chưa kịp trả. Hỏi mới biết ông Cung mới chỉ mất cách đó 2 ngày.

Vậy mà trước đó gần một tháng, gia đình ông đã phải vất vả mời thầy cúng và phải chạy vạy lo một số tiền không nhỏ để chi phí cho cái lễ quật mộ ông anh trai và bà bác họ mà thầy cúng đã phán là "trùng tang" để cho ông được khỏi bệnh.

Theo người nhà ông Cung kể lại thì khoảng một năm trở lại đây, ông Cung bệnh tật liên miên, đầu năm vừa rồi khi người nhà đưa ông xuống Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hòa Bình khám thì được biết ông mắc ung thư thận giai đoạn cuối. Sau dăm lần bảy lượt đi viện, cuối cùng bác sĩ trả về.

Cả gia đình ông Cung lo lắng, vợ con anh em ai nấy đều nghĩ thuốc tây y không chữa được thì dùng thuốc đông y. Khoa học không chữa được thì nhờ đến tâm linh. Nghĩ là làm, gia đình ông đã đi mời một thầy cúng ở tận trong núi thuộc xã Bình Hẻm (Lạc Sơn, Hòa Bình) về nhà để làm lễ cắt "trùng tang".

Nghe qua gia cảnh rồi thầy phán, nguyên nhân ông Cung mắc trọng bệnh là do trùng tang với anh trai là Bùi Văn H, chết năm ngoái, thọ 60 tuổi. Thầy nói, ông H mất vào giờ trùng nên nếu không làm lễ thì nhà còn tiếp tục có người chết. Nếu đồng ý thì phải quật mộ ông H lên để thầy đọc thần chú, yểm bùa để cản bước con ma trùng.

Quá hoảng sợ, gia đình ông Cung chỉ còn biết gập đầu răm rắp nghe theo lời thầy phán. Trong lúc bàn bạc với thầy, gia đình ông Cung còn tiết lộ trong năm ông H mất thì một bà bác trong họ cũng mất. Thế là thầy lại phán, bà này cũng mất vào giờ trùng và cũng phải quật mộ lên để làm lễ một thể cho gia đình chỉ phải tốn kém một lần.

Đám tang của ông Cung mới chỉ diễn ra cách đó 2 ngày, dù gia đình đã thuê thầy về cắt “Ma Trùng” trước đó không lâu.

Ngay lập tức, cả họ nhà ông Cung đã gom góp tiền bạc, gà, lợn để làm lễ cắt trùng tang và cũng mong ông Cung được tai qua nạn khỏi. Theo lời thầy chỉ dẫn, một lễ cắt trùng tang phải bao gồm một con lợn béo, một con chó, một con vịt và bảy con gà. Ngoài ra, gia chủ còn phải mua thêm một con chó con, một con gà con, một con lợn, một con vịt con để thầy chấn tứ phương đông tây nam bắc tại nơi lập đàn cúng.

Không chỉ thế, gia chủ còn phải đan 325 vỉ tre làm mâm cúng. Nhờ 4 cháu chưa vợ chưa chồng đóng oản xôi. Vàng mã, đèn hương và nhiều thứ dùng cho việc cúng lễ khác phải được chuyển đến gần với ngôi mộ sẽ khai quật. Gia đình sẽ phải dựng một cái bạt thật to. Gần 2 giờ chiều thầy bắt đầu tiến hành làm lễ. Thầy mặc áo cà sa màu đỏ, đầu đội mũ nhà phật, miệng lẩm nhẩm khấn vái. Chốc chốc thầy lại gieo quẻ xấp ngửa bằng những đồng xu.

Khác với nhiều thầy cúng khác có vẻ già nua và ma mị, thầy cúng cho gia đình ông Bùi Văn Cung còn khá trẻ, tuổi mới chỉ ngoài ba mươi. Khi chưa vào lễ thầy ăn mặc khá hiện đại. Theo lời tự giới thiệu thì thầy mới được ăn lộc cách đây chừng vài năm. Và đi làm lễ như này cốt chỉ làm phúc cho thiên hạ mà thôi. Thầy khoe, thầy đã cắt được tang trùng cho rất nhiều nhà ở quanh vùng.

Trong lúc thầy làm lễ ở đàn thì những người anh em họ hàng của ông Cung đã chuẩn bị mọi dụng cụ để sẵn sàng cho việc khai quật mộ. Cách đó không xa, một nhóm người khác cũng đang khởi động để quật mộ bà bác như đã bàn bạc.

Theo ám hiệu của thầy, nắp quan tài từ từ được nhấc ra và đưa lên mặt đất. Thầy đến bên cạnh mộ, một tay khua khua thẻ hương, miệng lầm rầm khấn vái, một tay cầm một miếng vải rồi từ từ thả xuống quan tài người đang nằm dưới đó. Nhanh như cắt, thầy quay ra nói với người nhà: "Xong rồi, đậy nắp lại, lấp đất luôn đi!". Buổi lễ cắt trùng kết thúc.

Chúng tôi hỏi bà Bùi Thị Thịnh (là vợ của ông Bùi Văn Cung - PV) rằng tại sao gia đình đã làm lễ quật mộ như lời thầy phán mà ông Cung vẫn không thể qua khỏi thì nhận được câu trả lời rất thật thà của bà Thịnh: "Có bệnh thì phải vái tứ phương thôi. Nếu nhờ thầy sớm có khi chồng tôi đã qua khỏi rồi. Đằng này nhà tôi làm muộn quá, lúc ông ấy phát bệnh nặng rồi mới làm nên không cứu được nữa. Nhưng mà không cứu được ông ấy thì sẽ cứu được những người còn sống ở gia đình tôi. Cắt ma trùng rồi nó sẽ không về quấy nữa đâu. Chắc sẽ không ai bị chết nữa ".

Bà Bùi Thị Thịnh (vợ ông Cung).

Đau lòng những ngôi mộ bị khai quật

Theo nhiều người dân ở Nhân Nghĩa cho biết thì tục lệ này đã có từ rất lâu đời và nó không chỉ có ở đây mà còn diễn ra ở nhiều xã xung quanh như xã Định Cư, xã Bình Hẻm, xã Văn Nghĩa…

Có những gia đình trùng 3 cái tang nên phải đào 3 cái mộ lên. Ở đây, hầu hết những gia đình có tang trùng đều mời thầy đến làm lễ và khai quật mộ. Gia đình nào có đông người thì có thể tự làm công việc khai quật mộ người thân và chỉ cần thầy làm lễ và đọc thần chú. Đối với những gia đình neo người thì thầy sẽ mang theo cả đội công nhân chuyên đào mộ của thầy. Và khi đó, gia đình chỉ cần đến để chứng kiến, mọi việc từ A đến Z thầy lo tất.

Anh Bùi Văn Kin, phó công an xã Nhân Nghĩa chia sẻ: "Chính tôi đã được chứng kiến 2 vụ đào mộ làm lễ để cắt trùng. Năm 2012, gia đình anh Bùi Văn Lành (xóm Vó Giò, xã Nhân Nghĩa) có hai bố con chết trong 3 tháng. Ông bố chết, đúng ngày đó 3 tháng sau thì con chết. Gia đình thấy bị trùng tang nên mời thầy về làm lễ. Thầy xem bảo bị trùng tang tháng nên phải đào cả 2 ngôi mộ mới chôn lên để yểm. Nhưng nghe nói ông thầy đó cao tay nên chỉ cần cho đào mộ của bố, sau đó dùng xà beng đào 1 hố cạnh mộ con rồi yểm.

Ở xóm Bui (Nhân Nghĩa) có nhà bà Bùi Thị Hạnh cũng bị trùng tới bốn cái tang, đầu tiên là mẹ rồi đến bố sau đó là hai đứa con. Gia đình cũng hoang mang mời thầy đến trấn. Thầy phán là phải cắt trùng tang nên một đêm cũng phải đào tới bốn ngôi mộ lên. Nghe nói từ đó đến nay thì ổn không ai bị làm sao nữa".

Có gia đình mộ người chết vừa chôn mới được vài tháng đã bị quật lên. Cũng có những ngôi mộ đã chôn cách đó hai chục năm nhưng vì nghe lời thầy cũng bị gia đình quật lên để yểm bùa.

Một thanh niên ở xã Bình Hẻm chia sẻ: "Năm trước em cũng tới xem một cái lễ quật mộ ở trong xã. Người chết vừa mới chôn cách đó khoảng 3 tháng nên đến khi bị đào lên trông vẫn còn nguyên vẹn, nhìn sợ lắm. Từ lần đó em không bao giờ dám đi xem nữa".

Đường vào xã Nhân Nghĩa.

Đối với những gia đình đã bị thầy phán trùng tang thì không thể không quật mộ người thân lên. Bởi lẽ với những lý lẽ mà thầy đưa ra thì những người yếu bóng vía có thể "ngất" luôn được. Thầy nói rằng "nếu biết trùng mà không chữa, hồn người chết sẽ vẫn luẩn quẩn trong nhà, con ma trùng sẽ không chịu buông tha cho người thân, kiểu gì cũng sẽ tìm cách kéo người thân đi cùng".

Dĩ nhiên với những gia đình đã bị thầy phán thế thì dù có nghèo rớt mồng tơi cũng phải tìm mọi cách chạy vạy, vay mượn để lo cho tươm tất cái lễ cắt trùng. Mỗi ngôi mộ khai quật lên, chi phí cho việc lập đàn làm lễ cộng với việc trả công thầy mất ít nhất cũng tới 3 triệu đồng. Vậy mà có những gia đình khai quật liền một lúc tới 5 ngôi mộ đủ để thấy số tiền mà họ phải bỏ ra lớn đến thế nào.

Tục lệ chữa "ma trùng" bằng cách quật mộ người chết để mong cứu những người đang sống vẫn còn ăn sâu trong tiềm thức của nhiều người dân Lạc Sơn.

Thiết nghĩ, nếu các cơ quan có thẩm quyền không vào cuộc, không có những định hướng khai thông tư tưởng cho những người dân nơi đây thì tình trạng ấy sẽ vẫn còn kéo dài. Điều này không chỉ làm ảnh hưởng tới tinh thần, kinh tế của người đang sống mà nó còn ảnh hưởng đến cả vong linh người đã mất

Ông Bùi Văn Nghin, Trưởng Công an xã Nhân Nghĩa (Lạc Sơn, Hòa Bình): Hiện tượng này vẫn thường xảy ra ở địa phương. Nhưng vì đó là tục lệ, là nếp nghĩ của bà con nơi đây nên chúng tôi cũng không thể can thiệp. Nhiều gia đình sau khi làm lẽ cắt trùng thì có vẻ yên ổn không ai bị chết nữa nên họ càng tin vào điều đó. Một gia đình làm thấy được thì nhiều gia đình khác cũng làm theo. Cứ thế nó ăn sâu và trở thành một tín ngưỡng của người dân. Bây giờ bảo họ không làm là điều rất khó. Chúng tôi sẽ đề nghị các cơ quan chức năng, đoàn thể cùng vào cuộc...