Những bác sỹ tài ba tranh đoạt với "tử thần"

Khi sự sống của người bệnh chỉ còn lại từng giây, là lúc phẩm chất của người thầy thuốc bộc lộ rõ ràng nhất. Trong cuộc chiến giành giật sinh mạng từ tay "tử thần", tay nghề là chưa đủ. Bởi đứng trước nguy cơ tử vong của người bệnh, kéo theo hàng loạt những chuyện không mong muốn, chẳng phải ai cũng sẵn lòng đánh cược sinh mạng chính trị, tiền đồ sự nghiệp của mình vào một ca mổ. Trong thời khắc đó, chỉ có lòng yêu thương người bệnh, mới giúp người thầy thuốc có đủ can đảm để đi đến những hành động cần thiết. Và rồi, phía sau những ca cấp cứu thành công, đưa người bệnh trở lại cõi sống trong thời gian vừa qua tại Bệnh viện Tim Hà Nội và Bệnh viện Vinmec, đã ngời sáng phẩm chất, lương tâm nghề nghiệp của đội ngũ những người thầy thuốc nơi đây.

Đưa máy móc sang mổ cấp cứu tại giường bệnh

Trong chuyến công tác vừa rồi, Kỹ sư Đoàn Trọng Bình - (Trưởng phòng Vật tư thiết bị Y tế, Bệnh viện Tim Hà Nội) đã "bật mí" với tôi câu chuyện "bếp núc" của ca mổ chấn động dư luận ở bệnh viện này. Theo anh, đó là một ca mổ chưa từng có trong lịch sử y học, bởi tim người bệnh đã ngừng đập và cách giải quyết của các bác sỹ Bệnh viện Tim Hà Nội cũng chưa từng có tiền lệ. Khi đó, bản lĩnh của bác sỹ "cọc 1" không khác gì một vị tướng quân ngoài mặt trận.

Anh Bình kể: "Buổi sáng 18/2/2014, dưới khoa báo lên bệnh nhân Lương Minh Kỷ (64 tuổi, quê Hải Dương) đang biến chứng rất nguy kịch. Ông Kỷ có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường, mới được gia đình đưa vào Bệnh viện Tim Hà Nội điều trị. Nhận tin, chúng tôi bỏ họp cùng chạy xuống xem xét. Tiến hành siêu âm tại chỗ, phát hiện huyết áp của bệnh nhân Kỷ sụt mạnh, xung quanh quả tim toàn máu nên chẩn đoán tim đã bị vỡ. Khoảng 3 phút sau huyết áp về 0, tràn dịch và tim ngừng đập.

Là PGS.TS về tim mạch can thiệp, chịu trách nhiệm cao nhất về chuyên môn (bác sỹ cọc 1), PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn - Giám đốc Bệnh viện hội chẩn ngay tại giường bệnh rồi hạ lệnh dứt khoát: "Mổ ngay"! Nhưng nếu di chuyển bệnh nhân sang phòng mổ (dù ở ngay trong viện) cũng không còn thời gian, vì cơ hội can thiệp chỉ còn tính từng giây. "Sếp" quay sang hỏi tôi (vì phụ trách vật tư, máy móc thiết bị): "có đưa máy sang mổ tại giường được không?". Tôi tính nhanh rồi đáp: "được!", rồi cùng anh em nhanh chóng chuyển máy móc đến bên giường bệnh. Dù không đảm bảo tuyệt đối vô khuẩn trong phẫu thuật tim mở, nhưng căn buồng bệnh thông thường đó đã biến thành phòng mổ dã chiến. Chuẩn bị xong, "sếp" Tuấn trực tiếp cầm dao mổ mở ngực bệnh nhân Kỷ, máu ào ra làm lộ vết nứt vỡ ở vùng mỏm của thất phải. Kíp mổ chỉ kịp lấy cồn dội vào tay (bình thường phải sát trùng rất kỹ) rồi đi găng vô khuẩn để mổ tim. Sau đó khâu tạm thời vết nứt vỡ để cho quả tim tương đối lành, rồi dùng tay bóp tim để tạo áp lực đưa máu nuôi não, trong khi chờ bác sỹ gây mê khiêng máy tim phổi nhân tạo đến để duy trì huyết áp. Sau khi đã chạy được hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể để nuôi các cơ quan nội tạng, kíp mổ cho quả tim ngừng đập để phẫu tích cẩn thận và hoàn thiện lại vết nứt vỡ. Ca phẫu thuật hoàn thành trong khoảng 150 phút. Chỉ sau gần một tuần, bệnh nhân Kỷ đã xuất viện, hiện sức khỏe rất ổn định".

Ca mổ tim cấp cứu ông Lương Minh Kỷ tại giường bệnh- BV Tim Hà Nội do một người hộ lý chụp lại.

Ca mổ thành công là điều thần kỳ mà những bác sỹ Bệnh viện Tim Hà Nội đã tạo ra, bởi các ca vỡ tim thông thường đều tử vong, y học thế giới hiếm khi ghi nhận các trường hợp vỡ tim được cứu sống. Bản thân PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn cũng nói rất thật rằng, ông đã cầm dao mổ trong tuyệt vọng. Mặt khác, vì tình thế cấp thiết, họ đã bỏ qua hàng loạt quy định trong quy chế chuyên môn của Bộ Y tế như không thông báo và cho gia đình bệnh nhân viết cam đoan, phòng mổ không đủ điều kiện phẫu thuật mở... "Chúng tôi đành chấp nhận tất cả để cứu sống được bệnh nhân. Còn nếu không cứu được thì rất có thể sẽ bị kiện. Bị kiện trong trường hợp này sẽ bị treo bằng, vì chúng tôi đã làm sai quy định, chấp nhận bị phạt, bị kiện tụng, kỷ luật. Giờ phút ấy không cho phép mình suy nghĩ, nó như một phản xạ tự nhiên của người thầy thuốc, chứ không phải vì mình ghê gớm hay thần thánh gì" - PGS.TS Tuấn chia sẻ.

Cứu người mất một phần thân dưới, 5 bệnh viện trả về

Chuyện anh kỹ sư An (29 tuổi, quê ở Nghệ An) "chết đi sống lại", được cứu sống bởi các bác sỹ Bệnh viện Vinmec (Hà Nội) cũng li kỳ không kém. Bị tai nạn lao động bởi 2 cánh cửa nặng 4 tấn đè lên người, gây mất một phần thân dưới, đứt động mạch đùi. Nhìn anh An người bê bết máu, ngất lịm, không ai dám tin anh có thể qua khỏi. 

Hành trình cứu chữa cho anh trải qua với hơn 10 lần đi vào, đi ra 5 bệnh viện, Hà Nội - Nghệ An đủ cả nhưng cũng chỉ nhận được cái lắc đầu của các bác sỹ. Bởi vì tổn thương của anh quá nặng, chỉ có thể phẫu thuật chặng 1 để đặt hậu môn nhân tạo, còn chặng 2 là tháo khớp thì bệnh viện hội chẩn tỷ lệ thành công không cao, phẫu thuật hay không phẫu thuật cũng sẽ chết, thậm chí có thể chết trên bàn mổ.

Thông qua giới thiệu, gia đình tiếp tục đưa anh vào Bệnh viện Vinmec (hà Nội) với suy nghĩ: "còn nước, còn tát". Thế nhưng, chính tại nơi này, anh đã qua cơn nguy kịch, bởi tấm lòng tận tụy của các thầy thuốc bệnh viện này.

GS.TS Đỗ Tất Cường - (người từng đạt giải nhất VIFOTEC và bằng độc quyền sáng chế dụng cụ mở khí quản TC-08, nguyên PGĐ Bệnh viện Quân y 103, hiện là Phó Tổng giám đốc Bệnh viện Vinmec  - cũng là người trực tiếp điều hành kíp mổ cho anh An) kể lại: "Hôm đó là ngày 26/7, bệnh viện có gọi điện để xin ý kiến chỉ đạo của tôi về một trường hợp bệnh nhân bị tai nạn lao động. Anh ấy đến đây lúc nửa đêm, tình trạng cơ thể đã bốc mùi rất là thối. Chân phải bị hoại tử (khả năng bị hoại tử cả chục ngày rồi). Mặc dù được phẫu thuật làm hậu môn nhân tạo trước đó nhưng nước tiểu tràn ra cả vết thương. Xương của chân phải bị hoại tử nên chuyển sang màu đen. Đó là chưa kể phần bụng dưới cũng bị tổn thương.

Bệnh nhân Lương Minh Kỷ đã hồi phục sau ca mổ.

Tình hình lúc đó rất nguy cấp, đồng thời bệnh viện cũng chịu sức ép từ chính những bệnh nhân bên cạnh, khi họ đòi chuyển An đi hoặc họ sẽ đi, tôi vội xuống phòng anh ấy đang nằm. Tôi mới bảo việc chuyển phòng không giải quyết được cái mùi thối phát ra, chúng ta phải tìm hiểu vì sao bệnh nhân này thối? Sau khi chứng kiến sự chịu đựng khá tốt của An và gia đình, cũng như tất cả các y tá của chúng tôi; mặt khác chính bản thân tôi cũng nghĩ rằng họ chịu đựng được hơn nửa tháng trời với cái mùi ấy, mình có năm mười phút có thấm gì, trong khi gia đình người ta trước tình hình của con cháu mình, đang có rất nhiều tâm sự, nỗi hoang mang, chưa biết tốn kém đến đâu...

Lúc đó đầu giờ sáng, chưa đến giờ làm, nhân lực đang thiếu. Khi tôi quyết định mổ ngay, các bác sỹ khác rất lo ngại vì  sức khỏe bệnh nhân yếu, đang trong tình trạng bị thương rất nặng. Tình trạng nhiễm độc kéo dài. Khi  cắt, có thể sẽ chảy máu. Ngoài ra, còn vấn đề huyết áp, vấn đề tâm lý, vấn đề nhiễm trùng..., đối diện với bao nhiêu điều. Nhưng bằng trực giác của một người gắn bó với nghề hơn 40 năm, tôi nhìn thấy sự thành công nên vẫn quyết định mổ. Với lại, nếu có chuyện gì xảy ra, tôi sẵn sàng chịu trách nhiệm. Mặt khác, tôi tin rằng gia đình bệnh nhân cũng không gây khó dễ với mình đâu. 10 phút sau, chân của An được giải quyết".

"Sau khi mổ xong rồi, còn thêm 1 việc nữa khiến chúng tôi băn khoăn: Toàn bộ mảng ở phía đùi bị mất da đã lâu, xương hoại tử đen ra. Cả phía đằng sau, nước tiểu tràn ra đằng trước. Ngay lập tức, chúng tôi nuôi dưỡng và thực hiện cấy ghép da cho bệnh nhân và mời ngay chuyên gia của Viện Bỏng quốc gia sang phối hợp vá da cho bệnh nhân. Vì thay băng vá da bỏng không dễ, không phải ai cũng làm được nên tôi là người trực tiếp thay băng cho cậu ấy ròng rã 20 ngày trời. Ngoài ra, cậu ấy còn bị tổn thương vùng bụng dưới. Giá đỡ tiểu khung các bộ phận thì nay đã bị mất cánh chậu để đỡ rồi. Phải gấp rút tổ chức đưa nó lên mà không để ruột bị sổ. Rồi còn vấn đề tạo hình để bệnh nhân có thể đi lại bình thường với chân giả. Rồi làm sao để bệnh nhân có thể đi vệ sinh như người bình thường. Vẫn biết tạo hình trên nền không có da rất khó nhưng chúng tôi vẫn đang tiếp tục tìm hướng" - bác sỹ Cường kể tiếp.

Khi được hỏi thành công này có yếu tố của tiến bộ khoa học kỹ thuật trong y học không thì GS Cường mỉm cười. Ông bảo thực ra trong câu chuyện của An với cánh chậu bị dập nát, phải làm rất sớm ngay từ đầu. Đối với bệnh tật, đó là thời cơ, là điều kiện tốt - khi mà sức khỏe anh ta còn cho phép, khi nhiễm độc chưa tới mức đó, khi tình trạng mổ không còn khẩn cấp và buộc phải lựa chọn. Giây phút quyết định đó mong manh lắm. Tất cả phụ thuộc vào người thầy thuốc. GS bảo ở đây không phải là câu chuyện của kỹ thuật y học mà là ở sự dám làm, dám chịu của người thầy thuốc. (Tất nhiên không thể làm bừa).  Lúc đó, người bệnh cần phải được đặt lên trên hết.

Nói với tôi về ca mổ, vợ chồng anh An vẫn chưa hết xúc động. Anh kể khi nghe nói bác sỹ Cường quyết định mổ, dẫu chỉ với 1% hi vọng, hai anh chị đã ôm lấy nhau trong nước mắt. Có người chịu mổ cho mình là hạnh phúc lắm rồi. Còn kết quả như thế nào, lúc đó cũng không còn quan trọng nữa. Hiện anh đang điều trị, chờ phục hồi da, tập luyện phục hồi chức năng để lắp chân giả và có thể đi lại được trong nay mai.

Tên nhân vật đã được thay đổi theo yêu câu nhân vật