Lại bàn về vẻ đẹp và cách làm đẹp của người phụ nữ Việt

Có nhiều ý kiến cho rằng phụ nữ tự nhiên đã đẹp rồi, chỉ phiền cái là trong mắt đàn ông thì có người đẹp, người chưa... Vậy vấn đề nằm ở cặp mắt hay quan điểm của đàn ông khi ngắm và nghĩ về phụ nữ như thế nào. Đàn ông vốn hay tự cho mình quyền phán xét người khác, đặc biệt là về phụ nữ, chẳng hạn như “cô này chân dài đấy nhưng lưng hình như hơi cong, hay cô kia eo nhỏ xíu nhưng lại đi giầy cao đến chín phân cơ ấy...”.

Khó thật! Vì đàn ông thường tự phong cho mình quyền phán xét, nên thường thì họ cũng là người hay nêu vấn đề, hoặc nói cách khác là hầu như những nhận xét (đôi lúc một cách chủ quan) về phụ nữ đều có xuất xứ từ nam giới, hay nói thẳng ra phái mạnh là nguyên nhân gây ra các loại bàn luận rất cảm tính, thiếu khách quan, và nhiều khi còn vụ lợi nữa.

Cách đây không lâu tôi có đọc một bài phỏng vấn rất hay nhân dịp chính phủ đẩy mạnh triển khai đề án “Tuyên truyền, giáo dục phẩm chất, đạo đức phụ nữ Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (giai đoạn 2010 - 2015)”, trong đó một nữ tiến sĩ tâm sự rằng: "Phụ nữ ngày nay đầy áp lực, vừa phải xinh đẹp thông minh thành đạt trong công việc, lại phải biết khiến chồng say mê, vừa biết sinh đủ trai đủ gái để nuôi con khỏe dạy con khôn lại vừa phải là người tiêu dùng thông thái kiêm bà nội trợ đảm đang nữa". Cuối cùng bà kết luận là với các tiêu chí đó thì "phụ nữ Việt Nam chắc phải có đến ba cái đầu với sáu cái tay mới đủ".

Quả thực, một cô gái chưa chồng ngày nay đã phải cạnh tranh với đủ loại áp lực từ công việc, giao tiếp xã hội và chăm lo bố mẹ già, cho tới... làm đẹp, nữa là một phụ nữ đã có gia đình với công thức phổ biến "một chồng, một hoặc hai con, và đôi khi thêm một chú chó hay mèo nhỏ nữa". Cứ thử chia thời gian của một phụ nữ mà xem: lo chăm sóc gia đình cơ bản gồm con cái và chồng, nhiều trường hợp sống chung với bố mẹ già cần được quan tâm, sau đó tới công việc cơ quan gánh nặng không kém phần, thậm chí còn hơn nhiều so với các đàn ông dạng tầm tầm cafe hút thuốc vặt từ sáng (sau giờ chia sẻ với vợ đưa con đi học), tới trưa lại cafe, chiều rồi có khi còn tụ vạ nhậu nhẹt hay đi tập thể dục nữa. Trong khi vợ tan giờ làm vội vàng về vừa ghé đón con vừa mua nhanh vài thứ đồ vặt để nấu kịp bữa tối, chờ chồng về cả nhà ăn cơm xong, dọn dẹp, vệ sinh cho con và cho bản thân là vừa đến giờ ngủ, người đủ mệt rũ  và chỉ kịp chợp mắt thật sâu cho sáng sớm mai dậy lo đầy công việc nữa.

"Giờ đây nuôi con không chỉ là lo cho chúng ăn no mặc ấm và được đi học như trước đây. Người phụ nữ của ngày hôm nay đứng trước áp lực phải có những đứa con khỏe mạnh, xinh đẹp, thông minh, nhanh nhẹn, học giỏi, biết nói tiếng Anh, có nhiều kỹ năng sống, được giao lưu trong và ngoài nước, có cơ hội tham gia các hoạt động ngoại khóa v.v và vv...", một tâm sự khác của bà mẹ hai con. Vậy đủ thấy gánh nặng của toàn thể để lên vai của phụ nữ là như thế nào...

Ảnh minh họa.

Vậy thời gian làm đẹp ở đâu? Sức gì nữa mà lo đẹp chứ? Thế mà vẫn gần như một trăm phần trăm phụ nữ kịp dành đủ thời gian làm đẹp, không chỉ cho mình mà cho con rồi cả chồng nữa.

Thời xưa để làm đẹp, các bà không có gì khác ngoài chất liệu tự nhiên và khai thác từ cây cỏ thiên nhiên, như “khoai lang chấm mật giúp da hồng hào”, “ăn vừng đẹp tóc mượt da” cho tới những mẹo tự "đại tu" khuôn mặt như dùng tay hằng ngày vuốt nắn để tạo chiếc mũi thon cao thanh tú hay nằm nghiêng nhiều để má hóp trở nên bầu bĩnh, và cả những cách nhỏ như uống nước hãm từ hoa nhài hái sớm giúp mắt sáng long lanh, hàng chiều tắm nước lá tre giúp da mượt và mịn màng hơn. Các bà các cô xưa rất coi trọng mái tóc, không giống như cách chăm chút cho “góc con người” của phụ nữ ngày nay là dùng đủ mọi sản phẩm tạo kiểu và uốn duỗi nhuộm liên hoàn, nữ giới xưa chỉ để xõa, búi gọn, tết bím hoặc cắt tóc thề, và cũng bởi hồi ấy những phụ phẩm nhuộm màu chưa hề có nên phụ nữ Việt vẫn yêu màu đen tuyền của tóc lắm.

Chuẩn của tóc là phải dày, đen mượt, mềm và bóng, được nuôi dưỡng bởi thứ nước gội đầu truyền thống đã gắn bó với nhiều thế hệ người Việt, đó là bồ kết nấu cùng chanh, bưởi, hương nhu, khiến mái tóc không những mượt óng mà còn lưu lại hương thơm thanh khiết đã từng đi vào biết bao tứ thơ ca nhạc họa. Ngoài bồ kết, các cô còn kỳ công và kỹ lưỡng ủ những vại nước gạo chắt lại cho chua lên, hoặc sang hơn là nước dừa ủ chua để làm đồ dưỡng tóc, thật tự nhiên và đúng là tuyệt vời "hand made"! Tuy nhiên cũng có vấn đề khi mùi của những sản phẩm này lúc dùng không được dễ chịu cho lắm, nhưng tác dụng của chúng quả thật rất tuyệt vời. Nếu bạn đã từng ngạc nhiên với những mái tóc dài suôn như suối chảy của các cô gái Thái xinh đẹp, thì đây chính là bí quyết của họ, về sau đã được lan truyền ra Bắc và trở thành tuyệt chiêu làm đẹp tâm đắc của các bà, các mẹ thời xưa đó.

Ít cầu kỳ hơn, các cô dùng chanh làm nước xả sau khi gội để lưu hương thơm man mát vừa giúp tóc trở nên khỏe hơn vừa làm da đầu bớt dầu hơn. Hơn nữa chanh trộn với dầu dừa giúp điều trị tóc rụng và ngâm với mật ong sẽ giúp tóc chắc hơn hẳn. Một loại quả phổ biến nữa là bưởi, với lớp vỏ thơm chứa tinh chất rất tốt cho tóc giúp massage da đầu, se lỗ chân lông, kích thích tuần hoàn máu, bởi vậy mà dùng vỏ bưởi thường xuyên sẽ giúp giảm gãy rụng, tóc chắc khỏe và bóng mượt hơn nhiều.

Phụ nữ thời nào cũng quan tâm đến nhan sắc, nhưng cách thức chăm sóc và "chuẩn" của cái đẹp thì lại khác nhau qua từng thời kỳ. Các cụ xưa bảo "nhất dáng nhì da thứ ba là nét". Nếu như những cô nàng sở hữu chiều cao nổi trội với đôi chân dài miên man, thân hình thon gọn hút mắt giới mày râu thì trước đây, nhất là trong thời kỳ bao cấp trước ngày "mở cửa", lại bị coi là một thân hình dưới chuẩn. Ngày đó sở hữu ngoại hình hoàn hảo nhất phải là cô gái có vóc dáng tròn trịa, mũm mĩm, gương mặt trái xoan, chiếc mũi dọc dừa, đôi mắt bồ câu và đặc biệt là vòng eo "thắt đáy lưng ong" mới là nét đẹp khiến bao đàn ông cùng thời khao khát. Theo quan niệm truyền thống thì, một cô gái đẹp là phải có đáy lưng nhỏ nhắn. Họ cho rằng những cô gái "thắt đáy lưng ong" không chỉ là một chuẩn mực của cái đẹp mà còn thể hiện đức hạnh của một người vợ, người mẹ đảm đang tảo tần như dân gian có câu: "Đàn bà thắt đáy lưng ong, đã khéo chiều chồng lại khéo nuôi con" .

Cùng với vòng eo “con kiến”, phụ nữ Việt ngày xưa cũng có những trang phục yêu thích để tôn vinh nét đẹp cao quý của mình. Nếu như vào khoảng thế kỷ XVIII và XIX thì chiếc yếm được xem là trang phục truyền thống ra đời để tôn lưng ong gọn xíu thì tới đầu thế ky XX, những tà áo dài chiết hông nhỏ nhắn lại là "vũ khí" tuyệt vời tôn vòng eo xinh đẹp của các thiếu nữ đôi mươi.

Kể vậy để thấy rằng, cái đẹp và quan niệm về vẻ đẹp thay đổi theo thời gian, vừa tùy vào thời cuộc và tâm lý số đông lại vừa xuất xứ từ từng cá nhân cụ thể nữa. Nếu chồng mình đôi chút phàn nàn về vòng hai còn "vụng", thì có khi ai đó lại khen "thế mới là đầy đặn ấy". Nếu xung quanh góp ý rằng "nâng mũi sẽ hơn" thì bạn hãy chăm chỉ soi gương thật kỹ và tin rằng, không và chẳng cần làm thế đâu, một chút make-up nhẹ nhàng nhưng tinh tế và tìm hiểu kỹ hơn về trang điểm sẽ giúp bạn xóa bớt mấy góc chưa vừa ý và nâng lên những điểm mạnh của mình.

Bạn cũng cần phải tự tin nữa, mình đẹp là cho mình và do mình cả, chứ không phải đẹp để cho hàng xóm... ngắm hoặc chỉ để hút lời khen ở cơ quan. Mình đẹp hay chưa chăm lo đủ cho bản thân mình đẹp hơn, cũng là do mình tự thu xếp và điều hòa nốt, chứ chắc chắn không phải bởi dư luận hay vì mấy cô bạn xì xào xung quanh...

Xin dẫn lời các cụ rằng "tự mình biết mình, thế mới là biết" để nâng cao quan điểm lên thành "tự mình biết mình đẹp, thế mới là đẹp!"