Giáo sư Ngô Gia Hy: Trọn đời vì sức khoẻ nhân dân

Thứ Hai, 08/11/2004, 15:49

Nói đến GS - BS Ngô Gia Hy, rất nhiều người dân Việt Nam biết đến ông qua ca mổ tách cặp song sinh Việt - Đức tại bệnh viện Từ Dũ (4/10/1988). Sự kiện trên làm cho Y học thế giới cũng phải sững sờ. Lúc đó, đất nước đang gặp nhiều khó khăn, nghành Y tế thiếu thốn về trang thiết bị kỹ thuật.

Sự thành công của nó đã đem lại niềm tự hào về nền Y học nước nhà (đây cũng là ca mổ tách cặp song sinh đầu tiên của Việt Nam được ghi vào Guinness năm 1990). Ca mổ đã tập trung những giáo sư, bác sĩ giỏi nhất của ngành Y phía Nam như: BS Trần Đông A, BS Trần Thành Trai, BS Đào Hữu Trung, Ngô Tôn Liên và gần 100 các y - bác sĩ trong kíp mổ. BS Ngô Gia Hy, trên cương vị là cố vấn chuyên môn, đã có những đóng góp lớn giúp cho ca mổ thành công tốt đẹp.

BS Trần Đông A nói: "Tập thể mổ đã tiên đoán đúng cấu trúc sinh học của Việt - Đức tới 90%, và chỉ có 10% ngoài tiên đoán. Đó là sự xuất hiện một tĩnh mạch trên đường tách đôi và nó đã được xử lý nhanh đúng theo chỉ thị tại chỗ của GS Ngô Gia Hy”…

Đi theo ước nguyện của cha

Như một định mệnh, suốt cuộc đời của mình, GS Ngô Gia Hy đã gắn với những nỗi đau, bệnh tật của con người. Đó cũng là mong muốn của cha ông - cụ Ngô Gia Lễ.

Sự nghiệp của Giáo sư Ngô Gia Hy:
  • Ông đã có 160 công trình khoa học.
  •  Đã viết và xuất bản 20 sách chuyên đề về Y đức, Khí công, Niệu học toàn tập, Việt ngữ chính tả,  Việt sử và hồn thơ.
  • Ông đã được tặng Giải thưởng khoa học Tôn Thất Tùng (2004)
  • Huân chương Lao động hạng III
  • Danh hiệu Nhà giáo ưu tú
  • Huy chương vì sự nghiệp giáo dục
  • Huy chương vì thế hệ trẻ

Giáo sư Hy tốt nghiệp ngành Y năm 1948 tại Hà Nội, tiếp tục tu nghiệp ở Pháp và tốt nghiệp thạc sĩ Y khoa năm 1962. Sau đó, ông được phong hàm Giáo sư II. Ông đã có thời gian đi tu nghiệp ở Hoa Kỳ và đã từng là thành viên trong Hội Phẫu học của Hoa Kỳ, từng tham gia Hội Niệu học Quốc tế, là thành viên Hội Niệu học Pháp, và là sáng lập viên Hội Niệu học Đông Nam Á. Cho đến tận cuối đời, ông vẫn là Chủ tịch danh dự của Hội Niệu học Việt Nam và Hội Niệu học TP HCM.

Trong quá trình làm việc và nghiên cứu khoa học, GS Ngô Gia Hy đã công bố 160 công trình khoa học. Ông cũng chính là Tổng thư ký tập san Acta Medica Việt Nam và là Tổng biên tập tập san Thời sự Y dược học TP HCM. Ngoài viết báo, ông còn cho ra đời 7 cuốn sách giáo khoa như: Xây dựng thuật ngữ y học, Từ điển Niệu học giải phẫu, trong đó có cuốn Từ điển Niệu học giải nghĩa Việt - Anh - Pháp (700 trang). Đây chính là tác phẩm đã làm cho các chuyên gia trong ngành Y thế giới biết đến ông.

Còn với cuốn Khí công (dày 900 trang), và phương pháp luyện khí công bậc thầy của mình, nên khi qua tuổi 80, cái tuổi mà nhiều người đã “cổ lai hy” từ lâu rồi, thì  GS Ngô Gia Hy vẫn còn tráng kiện, mạnh khỏe. Cho đến cách đây khoảng 6 tháng, khi bị bệnh ung thư phổi, ông mới chịu nằm trên giường bệnh.

Khi về bệnh viện Bình Dân, ông là một trong những người có công cùng với đội ngũ các BS như BS Ninh, bác sĩ Biểu Tâm trong việc biến một trại tạm cư thành bệnh viện Bình Dân ngày càng khang trang, to đẹp, với tôn chỉ “phục vụ người nghèo, người lao động ít tiền”. Rất nhiều bệnh nhân nghèo đã được ông cứu sống, đưa lại sự lành mạnh, hạnh phúc cho gia đình người bệnh. Học trò chuyên khoa Niệu của GS Ngô Gia Hy đã có mặt khắp miền Nam, nhiều người hiện nay đã là GS của nhiều đại học, là BS chuyên khoa của các bệnh viện lớn.

Khi nói đến người thầy của mình, BS Nguyễn Thế Dũng - Giám đốc Sở Y tế TP HCM, một trong những học trò thành đạt của giáo sư, thổ lộ: “Thầy Ngô Gia Hy là tấm gương làm việc không ngừng, là tấm gương y đức sáng ngời. Thầy luôn nhắc nhở học trò chúng tôi 10 điều y đức”.  Đây cũng chính là một trong những điều trăn trở của GS Ngô Gia Hy, bởi thế ông luôn luôn tâm niệm trong cả những vần thơ của mình:

    Khó thay giữ được lời nguyền,
Làm người thầy thuốc, mẹ hiền quanh năm.
    Thương người như thể thương thân,
Lấy câu nhân đức, phương châm suốt đời.

Ông là một người nổi tiếng về y đức. Trong các bài giảng của mình, ngoài chuyên môn, ông luôn răn dạy học trò của mình phải giữ được y đức. Theo ông, Y học là thiên đàng khi nó có khả năng chữa hết bệnh cứu người, nhưng đồng thời Y học cũng sẽ là địa ngục khi người thầy thuốc thiếu y đức, gây nên những tai họa cho bệnh nhân.--PageBreak--

Trên giường bệnh, ông vẫn có những bài viết góp ý về Bảo hiểm Y tế cùng những trăn trở với những bất cập của ngành Giáo dục. Ngay từ giữa năm 2003, khi giá thuốc tăng đột biến, ông đã có những phân tích chính xác cho thấy những tiêu cực trong ngành Y và sự khuynh đảo của các công ty độc quyền. Trước đây hàng chục năm, ông đã đóng góp những ý kiến với các vị có thẩm quyền về Bảo hiểm Y tế, mà theo ông cần phải tham khảo những mô hình của nước ngoài và áp dụng cho phù hợp với điều kiện ở Việt Nam.

Ông luôn mong muốn phải làm sao để người đóng Bảo hiểm Y tế được đi khám ở bất kỳ nơi nào trên cả nước, dù là bệnh viện công hay bệnh viện tư và phải được điều trị thật tốt. Theo ông, nếu làm được như vậy, sẽ góp phần đảm bảo quyền lợi của bệnh nhân, đồng thời cũng nâng cao được y đức. Trong những ngày cuối đời, sức khỏe đã yếu, bệnh tật hành hạ, ông vẫn miệt mài viết báo. Khi còn nhúc nhắc đi được, ông vẫn tham dự hội thảo, thậm chí còn tham gia hội chẩn những ca mổ khó.

Một nhân tài đã ra đi

Sau một thời gian chống chọi với căn bệnh ung thư phổi, GS - BS Ngô Gia Hy đã vĩnh viễn ra đi vào lúc 17 giờ 30 phút, ngày 6/10/2004, hưởng thọ 90 tuổi.

Cùng với những trí thức hàng đầu trong ngành Y học Việt Nam như GS Tôn Thất Tùng, GS Phạm Biểu Tâm, GS Ngô Gia Hy đã có những đóng góp không nhỏ cho ngành Y, đặc biệt về Niệu  học và ngoại khoa.

Khi mất đi, GS Ngô Gia Hy vẫn mang theo hai điều ước mà ông đang thực hiện dở dang. Đó là thành lập Y sĩ đoàn, một tổ chức sinh hoạt nghề nghiệp của các thầy thuốc và bộ Quy ước đạo đức y khoa mà ông mong muốn được luật hóa.

Với những đóng góp cho ngành Y học nước nhà, ông đã được Nhà nước phong tặng Huân chương Lao động hạng III, Nhà giáo ưu tú, Huy chương Vì sự nghiệp giáo dục, Huy chương Vì thế hệ trẻ. Và đặc biệt trong những ngày cuối đời nằm trên giường bệnh, GS Ngô Gia Hy đã có thêm một niềm vui lớn là được nhận Giải thưởng và Huy hiệu mang tên GS Tôn Thất Tùng - người thầy rất mực tôn kính của ông.

Ông xúc động thốt lên: “Trong suốt cuộc đời làm thầy thuốc, làm thầy giáo, tôi không ngờ được nhận Giải thưởng cao quý này”. Do vấn đề về sức  khỏe, GS Ngô Gia Hy đã không thể đến bệnh viện Bình Dân để dự lễ trao giải thưởng cho ông, đồng thời cũng chính là dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành lập bệnh viện này. Với sự trân trọng những đóng góp của ông, giải thưởng và huy hiệu đã được đích thân Bộ trưởng Bộ Y tế trao tận tay ông trên giường bệnh tại nhà riêng số 92 Trần Huy Liệu (ngày 22/9/2004), trước ngày ông mất nửa tháng.

Người thầy suốt đời cống hiến cho Y học Việt Nam đã tâm sự: “Nghe tin được nhận giải thưởng, tôi tự kiểm điểm mình, tôi nhớ tôi có đôi khi sai sót về kiến thức, kỹ năng, nhưng chưa bao giờ để vi phạm về y đức”.

Những lời tâm sự cuối cùng này của ông cũng chính là những lời răn dạy đi suốt cuộc đời với thế hệ trẻ của ngành Y sau này

Huyền Nga
.
.
.