"Ly hôn chết người" nỗi ám ảnh của phụ nữ Pakistan

Theo thống kê, tỷ lệ ly hôn ở Pakistan đã tăng đáng kể trong thời gian gần đây, hơn 1.000 đơn ly hôn được nộp tại tòa án Peshawar vào năm ngoái, trong khi con số này là 80 trong năm 1998. Điều đó cũng đồng nghĩa rằng, không ít phụ nữ Pakistan "dũng cảm" dám nộp đơn ly hôn đã "phải trả giá", đôi khi là chính mạng sống của họ.

Chết vì… dám ly hôn

Masooma Sara Khan đã được bán cho nhà chồng với giá 250 USD khi cô mới 11 tuổi. "Đó không phải là cuộc hôn nhân sắp đặt, cũng không phải một cuộc hôn nhân vì tình yêu. Tôi đã được bán cho nhà chồng như một món đồ chơi", Masooma Sara Khan năm nay đã bước sang tuổi 22 và là nhân viên thẩm mỹ viện ở Peshawar nói.

Một lần, Sara Khan bị chính anh trai của chồng quấy rối tình dục. Giống như giọt nước làm tràn ly, Sara Khan quyết định đệ đơn ly dị. Đến thời điểm này, đơn xin ly hôn của Sara Khan vẫn chưa được giải quyết và cuộc sống của cô gặp nhiều khó khăn. Bố mẹ không đồng ý cho cô trở về nhà, trong khi một phụ nữ độc thân đi thuê nhà là điều vô cùng khó khăn ở Pakistan. Nộp đơn xin ly hôn, điều đó đồng nghĩa với việc Sara Khan đang phải đối mặt với nhiều nguy hiểm rình rập.

Ông Ahmed Salim Khan, luật sư đại diện pháp lý cho Sara Khan nói: "Số lượng các vụ ly hôn đã tăng đáng kể trong thập kỷ qua. Phụ nữ bây giờ có nhận thức tốt hơn các quyền của họ. Thông qua các phương tiện truyền thông phụ nữ hiểu rằng, nếu không được tôn trọng và phải chịu bạo lực gia đình, họ có quyền ly hôn.

Trong một xã hội bảo thủ như ở Pakistan, việc một người phụ nữ đệ đơn xin ly hôn là không thể chấp nhận được trong khi việc làm này với đàn ông lại chẳng mấy khó khăn. Năm ngoái, ca sĩ nổi tiếng Ghazala Javed bị chính chồng mình bắn chết sau khi yêu cầu ly hôn vì phát hiện chồng mình có "bồ nhí". Mẹ của Javed vẫn xúc động khi nói về đứa con gái đoản mệnh của mình, "chúng tôi cần công lý và sự hỗ trợ".

Theo tổ chức nữ quyền Aurat Foundation, lý do chủ yếu khiến những người phụ nữ nộp đơn ly hôn bắt nguồn từ bạo lực gia đình. Bà Shabina Ayaz, Giám đốc thường trú Tổ chức Aurat Foundation nói rằng, phụ nữ không cần phải chịu đựng bạo lực hay một cuộc sống đau khổ. "Thật là sai lầm khi cho rằng, phụ nữ khi đã kết hôn thì phải chấp nhận cuộc hôn nhân đó cho dù phải chết".

Một xã hội bảo thủ và bất bình đẳng giới

Báo cáo toàn cầu năm 2012, Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã xếp Pakistan là một trong những nước có khoảng cách bất bình đẳng giới lớn nhất thế giới. Giá trị truyền thống đóng một vai trò đặc biệt quan trọng trong khu vực nông thôn, nơi các cô gái bị coi là gánh nặng.

Phụ nữ Pakistan biểu tình nhân ngày Quốc tế phụ nữ.

Khi kết hôn, những người phụ nữ cần phải có của hồi môn. Sau khi lấy chồng, các cô chuyển đến sống với gia đình chồng. Gia đình nào sinh con gái thì coi như đã đầu tư "nhiều khoản lãng phí" thậm chí tàn nhẫn đối với họ. Một người phụ nữ tại một tỉnh miền Nam Pakistan thậm chí còn buộc phải kết hôn với kinh Koran với lý do là khi kết hôn với kinh Koran thì không thể kết hôn bất kỳ người đàn ông nào khác, và như vậy, đất đai, đồ đạc trong nhà không bị mất đi.

Đối xử bất công với phụ nữ ở Pakistan một phần do hệ thống luật pháp chưa đủ mạnh và hạn chế quyền của phụ nữ. Jehan Ara, một phụ nữ thành đạt ngoài 40 tuổi, hiện là Giám đốc điều hành một công ty IT phàn nàn rằng, cô vẫn cần sự cho phép bằng văn bản của cha mình để có được thị thực sang Indonesia.

Các tổ chức quyền phụ nữ đang triển khai các dự án đặc biệt giúp phụ nữ đối mặt với  những thách thức từ rào cản văn hóa, truyền thống ở Pakistan. Các nhà nhân quyền đã làm việc với cảnh sát, hướng dẫn phụ nữ cách đối phó với bạo lực gia đình, nâng cao nhận thức cho các luật sư về bình đẳng giới và bạo lực gia đình.

"Chúng tôi cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho những phụ nữ muốn ly dị hoặc là nạn nhân của bạo lực gia đình. Nhưng nó là một trận chiến vô cùng khó khăn", bà Ayaz nói