Roadshow “hút” các nhà tư vấn, doanh nghiệp nước ngoài

Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho một "công trình biểu tượng" nhằm thúc đẩy kinh tế - xã hội và hiện đại hóa hạ tầng giao thông quốc gia.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi Roadshow, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng khẳng định, Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam là dự án hạ tầng chiến lược đặc biệt quan trọng, đóng vai trò nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong dài hạn. Ông nhấn mạnh, công trình này không chỉ là một dự án giao thông quy mô lớn mà còn là biểu tượng cho định hướng phát triển xanh, bền vững và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Thứ trưởng nêu rõ các quan điểm then chốt trong công tác triển khai. Thứ nhất là về năng lực và kinh nghiệm, Chính phủ Việt Nam ưu tiên lựa chọn các đơn vị tư vấn hàng đầu thế giới, những tổ chức đã có kinh nghiệm thực tiễn trong việc thiết kế các hệ thống đường sắt tốc độ cao tương tự.

Thứ hai là tính phù hợp và sáng tạo. Trong đó, các giải pháp công nghệ và thiết kế phải được nghiên cứu kỹ lưỡng để phù hợp với đặc thù địa hình, địa chất và khí hậu khắc nghiệt của Việt Nam, đồng thời tối ưu hóa hiệu quả kinh tế - kỹ thuật. Cuối cùng, Bộ Xây dựng khuyến khích mô hình liên danh giữa tư vấn quốc tế và tư vấn trong nước. Điều này nhằm kết hợp kinh nghiệm quốc tế với sự am hiểu địa phương, đồng thời tạo điều kiện cho các chuyên gia, kỹ sư Việt Nam tiếp cận và học hỏi công nghệ tiên tiến.

Giới thiệu tóm tắt về dự án, ông Đinh Công Minh, đại diện Chủ đầu tư Ban Quản lý dự án Thăng Long cho hay, tuyến đường sắt dài khoảng 1.541 km, đi qua 15 tỉnh thành, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP Hồ Chí Minh). Dự án sử dụng khổ đường đôi 1.435mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng trục 22,5 tấn. Sơ bộ tổng mức đầu tư là 1.713.548 tỷ đồng (khoảng 67,34 tỷ USD). 

Tiến độ thực hiện, lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và khởi công dự án dự kiến từ Quý IV/2026 đến Quý IV/2028. Cơ bản hoàn thành dự án năm 2035. Công tác giải phóng mặt bằng được tách thành các dự án độc lập, do UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có tuyến đi qua quyết định đầu tư; tiến độ hoàn thành Quý IV/2028. Để đáp ứng tiến độ giải phóng mặt bằng và khởi công dự án trong Quý IV/2028, công tác lựa chọn Tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ được thực hiện trong tháng 6/2026; báo cáo giữa kỳ của Báo cáo nghiên cứu khả thi do Tư vấn lập hoàn thành trong tháng 6/2027.

Gói thầu TV02 là gói thầu tư vấn lập FS và thiết kế FEED với thời gian thực hiện dự kiến trong 30 tháng. Trong đó, một mốc quan trọng là hoàn thành báo cáo giữa kỳ vào tháng 6/2027 để thống nhất hướng tuyến và bàn giao cọc giải phóng mặt bằng cho địa phương. Dự án hướng tới một khung tiêu chuẩn quốc tế mở, đảm bảo tính cạnh tranh công bằng. Mẫu hợp đồng dự kiến áp dụng là FIDIC White Book (Sách Trắng) ấn bản 2017. Chủ đầu tư kỳ vọng tư vấn TV02 sẽ đóng vai trò tích hợp hệ thống, đảm bảo tính nhất quán giữa hạ tầng, thiết bị và vận hành, đồng thời tham mưu cho Bộ Xây dựng và Chính phủ các giải pháp tối ưu nhất về công nghệ.

Sau phần giới thiệu dự án là phần hỏi đáp với nhiều câu hỏi đến từ các tập đoàn tư vấn lớn trong và ngoài nước, tập trung vào tính khả thi và cơ chế thực hiện. Đại diện Tổng công ty Tư vấn Thiết kế Giao thông Vận tải (TEDI) bày tỏ lo ngại về tiêu chí đánh giá năng lực tư vấn trong nước nếu yêu cầu kinh nghiệm trực tiếp về đường sắt tốc độ cao. Đơn vị này đề xuất nên đánh giá dựa trên kinh nghiệm thực hiện các công trình giao thông cấp đặc biệt để tạo điều kiện cho tư vấn nội địa tham gia sâu hơn.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp quốc tế cũng quan tâm đặt câu hỏi về trách nhiệm của tư vấn TV02 đối với các dự án thành phần do địa phương thực hiện. Đại diện chủ đầu tư làm rõ rằng tư vấn TV02 sẽ phải thực hiện toàn bộ công tác thiết kế hướng tuyến, cắm cọc và lập bình đồ giải phóng mặt bằng để bàn giao cho các tỉnh. Cùng đó, một số tư vấn quốc tế thắc mắc về việc nếu tham gia gói thầu tư vấn FS/FEED thì có được tham gia vào các gói thầu EPC sau này hay không. Phía chủ đầu tư khẳng định theo quy định pháp luật Việt Nam, đơn vị lập hồ sơ mời thầu sẽ không được tham gia đấu thầu các gói thầu đó để đảm bảo tính minh bạch và tránh xung đột lợi ích…

Sự kiện Roadshow không chỉ cung cấp thông tin kỹ thuật mà còn là diễn đàn để Bộ Xây dựng lắng nghe tiếng nói từ thị trường. Với quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ và sự quan tâm từ các đối tác quốc tế, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang từng bước hình thành lộ trình rõ ràng, hướng tới mục tiêu khởi công.