Kinh tế 2 tháng đầu năm 2026 khởi sắc

Ngay sau Tết Nguyên đán, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp đồng loạt triển khai nhiệm vụ với tinh thần “vào việc ngay”, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Tính đến 15/2, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 130,18 tỷ USD, tăng 36,9% so với cùng kỳ; trong đó xuất khẩu đạt 63,64 tỷ USD, tăng 33,7%, nhập khẩu đạt 66,54 tỷ USD, tăng 40%. Nhiều mặt hàng chủ lực như điện tử, máy móc, linh kiện tăng mạnh, cho thấy nhu cầu sản xuất tiếp tục mở rộng.

Ngay từ những tuần đầu năm, nhiều ngành hàng ghi nhận mức tăng hai con số. Cá tra trở thành điểm sáng khi tháng 1 đạt hơn 177 triệu USD, tăng 33,2%; dự kiến cả năm có thể chạm mốc 2,3 tỷ USD. Sầu riêng cũng bứt tốc, giá tăng gấp đôi so với năm trước, góp phần đưa xuất khẩu rau quả tháng 1 lên 598 triệu USD, tăng 60%; mục tiêu năm 2026 được kỳ vọng vượt 4 tỷ USD.

Nhóm công nghiệp chế biến tiếp tục tăng trưởng cao. Từ đầu năm 2026 đến nay, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại và linh kiện duy trì đã tăng trưởng cao hai con số và tiếp tục là các nhóm hàng đóng góp lớn nhất vào kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Tính từ đầu năm đến 15/2, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt gần 14 tỷ USD, tăng 49,4% so với cùng kỳ năm ngoái (tương đương tăng hơn 4,6 tỷ USD). Trong khi đó, điện thoại và linh kiện đạt 8,4 tỷ USD, tăng trưởng 18,9% so với cùng kỳ năm trước (tương đương kim ngạch tăng thêm hơn 1,3 tỷ USD).

Như vậy, từ đầu năm đến nay, cả hai nhóm hàng công nghệ chủ lực đều có sự bứt phá so với cùng kỳ năm ngoái và giữ hai vị trí dẫn đầu về quy mô kim ngạch xuất khẩu của cả nước và lần lượt chiếm tỷ trọng 22% và 13,2% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong hơn 1 tháng đầu năm. Như vậy, riêng hai nhóm hàng lớn này đã chiếm đến 35,2% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Hoa Kỳ và Trung Quốc là các thị trường lớn nhất.

Riêng nửa đầu tháng 2, xuất khẩu đạt 20,36 tỷ USD, tăng gần 13% so với kỳ trước; dệt may, điện thoại, than đều tăng mạnh. Khu vực FDI chiếm gần 78% tổng kim ngạch. Ở chiều nhập khẩu, kim ngạch nửa đầu tháng 2 đạt 21,31 tỷ USD, tăng hơn 40% so với cùng kỳ, chủ yếu do nhu cầu nhiên liệu và nguyên liệu sản xuất tăng. Một số nhóm máy móc, thiết bị có dấu hiệu chững lại sau giai đoạn nhập khẩu mạnh đầu năm.

Khu vực doanh nghiệp khởi sắc với hơn 54.000 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường trong tháng 1. Dòng vốn FDI tiếp tục tăng, xuất hiện nhiều dự án quy mô lớn trong lĩnh vực công nghệ cao và hạ tầng số. Tại TP. Hồ Chí Minh, trước Tết Nguyên đán 2026, thành phố tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư hạ tầng công nghệ số, trung tâm dữ liệu và Trung tâm tài chính quốc tế, ký kết nhiều thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD. Nổi bật là hợp tác giữa Tập đoàn G42 (UAE) với FPT và Viet Thai Group để phát triển trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Việt Nam, tổng vốn dự kiến 2 tỷ USD. Các bên sẽ cùng đầu tư, xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế, cung cấp dịch vụ AI và điện toán đám mây cho khu vực công và doanh nghiệp.

Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT THACO cho biết, năm 2025 Tập đoàn đã đóng góp hơn 21.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, trong đó riêng TP. Hồ Chí Minh hơn 2.200 tỷ đồng. Về kế hoạch năm 2026, THACO dự kiến giải ngân đầu tư trên 10.000 tỷ đồng và nộp ngân sách hơn 5.300 tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi so với năm 2025.

Tín hiệu từ tháng đầu năm cho thấy xuất nhập khẩu 2026 khởi động tích cực ở cả nông sản và công nghiệp chế biến. Việc đa dạng hóa thị trường, tận dụng các FTA và đẩy mạnh xúc tiến thương mại tiếp tục là động lực quan trọng. Thương mại nội địa và sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng; tổng mức bán lẻ, chỉ số sản xuất công nghiệp tại nhiều địa phương tăng khá.

Dù kinh tế hai tháng đầu năm khởi sắc, nhiều thách thức vẫn hiện hữu như thương mại toàn cầu biến động, xu hướng bảo hộ gia tăng và tác động của trí tuệ nhân tạo đến lao động, chuỗi cung ứng. Trong nước, xuất khẩu còn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI và nguyên liệu nhập khẩu; năng lực thiết kế, thương hiệu và đáp ứng tiêu chuẩn xanh của doanh nghiệp nội còn hạn chế.

Năm 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch 5 năm 2026–2030, đòi hỏi giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công và điều hành chính sách linh hoạt. Đồng thời, cần đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, phát triển khu vực tư nhân và thu hút FDI có chọn lọc để nâng cao chất lượng, tính tự chủ của nền kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.