Xuất hiện vàng nhái SJC: Độc quyền nảy sinh nhiều hệ lụy

Thứ Sáu, 26/10/2012, 12:28
Phát hiện hơn 300 lượng vàng nhái SJC của Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) chi nhánh miền Bắc đã gây náo loạn thị trường. Phần lớn vàng nhái bị phát hiện đến từ các ngân hàng. Tuy nhiên, người dân không thể đòi được quyền lợi vì không có hóa đơn, chứng từ. Các chuyên gia nhận định đây là một trong những hệ lụy của việc độc quyền thương hiệu SJC.

Doanh nghiệp, người dân phải tự bảo vệ mình

Theo ông Đinh Nho Bảng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, thì vàng giả, vàng nhái là điều tất yếu của cơ chế độc quyền. Thực ra, đây là vấn nạn của nền kinh tế nói chung. Cứ mặt hàng nào có giá trị, có thương hiệu thì sẽ bị làm nhái, vàng cũng không là ngoại lệ. Vàng là mặt hàng xa xỉ, là tài sản lớn, nên không phải ai cũng có và rất ít người có nhiều. Ít có cơ hội được cầm nắm, được sở hữu, nên họ không thể phân biệt được đâu là vàng giả, vàng nhái. Hơn nữa, với đặc thù của vàng, ngay cả các chuyên gia hay tiếp xúc cũng có nguy cơ “dính” vàng giả, vàng nhái. Bởi vậy, các doanh nghiệp phải có ý thức, có trách nhiệm bảo vệ thương hiệu của mình, chống hàng giả, hàng nhái.

Còn đối với khách hàng, thực tế là nếu ai lỡ mua phải vàng giả, vàng nhái, mà lại không có hóa đơn, chứng từ để chứng minh mình mua số vàng đó ở đâu, thì sẽ phải chịu thiệt hại. Về vấn đề này, chính một cán bộ Công ty SJC kể rằng, trong quá trình mua bán, chị đã chứng kiến cảnh có những người làm lụng, gom góp cả đời mua được một, vài cây vàng, đến khi mang đi bán, phát hiện ra vàng nhái đã điếng cả người.

“Thực ra, việc mua phải vàng nhái không những là “vận đen” của khách hàng mà chính doanh nghiệp (DN) cũng là nạn nhân. Tuy nhiên, khi trường hợp này xảy ra, đơn vị bán vàng cho người dân nên có trách nhiệm với chính miếng vàng mình bán ra và không gây khó dễ cho khách hàng. Để bảo vệ mình, cách duy nhất là những người mua vàng nên đến những địa chỉ có uy tín, và phải lấy được hóa đơn, chứng từ, còn phát hiện ra vàng nhái, vàng giả là trách nhiệm của DN kinh doanh vàng. Bởi vậy, DN cần ý thức về nguồn vàng đầu vào của mình” - vị cán bộ này nói.

Chỉ duy nhất vàng Việt Nam mới cao hơn giá thế giới. Ảnh: Thiện Hoàng.

Theo ông Bảng, việc tích trữ vàng là thói quen ngàn đời của người dân. Đặc biệt, trong thời điểm kinh tế khó khăn, lạm phát cao, đồng tiền mất giá, thì người dân càng tìm đến vàng như là một nơi trú ẩn an toàn. Điều đặc biệt đó là ở Việt Nam hiện nay, mua bán vàng vật chất là kênh duy nhất. Chính vì thế, vàng giả, vàng nhái càng có đất để hoạt động. Ở các nước, vàng miếng được giao dịch qua tài khoản, còn thị trường vàng vật chất hầu như chỉ có vàng trang sức. Hơn nữa, với tập tục, thói quen tích trữ vàng “lận lưng” của người Việt Nam, thì nếu hạn chế mua bán vàng miếng, cần phải mở ra kênh đầu tư khác cho người dân. Kinh doanh vàng tài khoản là một mô hình hay và tiến bộ. Ngoài ra, nếu kinh doanh vàng qua tài khoản, sẽ hạn chế được việc nắm giữ vàng vật chất. Lúc đó, việc huy động hơn 400 tấn vàng trong dân sẽ hiệu quả hơn.

Chỉ duy nhất vàng Việt Nam mới cao hơn giá thế giới

Về tình trạng vàng miếng trong nước luôn cao hơn giá vàng thế giới tới 3 triệu đồng/lượng, ông Đinh Nho Bảng cho biết các nước trên thế giới đều liên thông với giá vàng quốc tế, nên giá vàng của họ đều quy đổi ngang bằng. Chỉ có ở Việt Nam, giá vàng mới có hiện tượng cao hơn, thậm chí cao hơn tới hơn 3 triệu đồng/lượng như thời gian vừa rồi. Cũng cần lưu ý đó là giá vàng trong nước cao hơn giá thế giới chỉ rơi vào thương hiệu vàng SJC, là thương hiệu duy nhất được Nhà nước chọn để độc quyền kinh doanh vàng miếng trong thời gian tới. Còn các thương hiệu vàng khác đều chỉ có mức giá ngang bằng, hoặc cao hơn dăm ba trăm nghìn đồng/lượng, là mức giá có thể chấp nhận được và cũng là mục tiêu của Chính phủ khi đưa thị trường vàng vào khuôn khổ.

Về vấn đề này, một lãnh đạo Hiệp hội Kinh doanh vàng khác cũng khẳng định việc SJC cao hơn giá vàng thế giới là một hiện tượng cực kỳ đặc biệt trên thị trường vàng quốc tế. Trên thế giới, có thể lúc này lúc khác, do tính cạnh tranh hoặc, do thương hiệu hoặc từng thời điểm, bối cảnh kinh tế khác nhau, các thương hiệu vàng có sự chênh giá nhất định, nhưng không có thương hiệu nào lại nhảy vọt lên cao hơn thương hiệu khác tới 20 USD (tương đương hơn 400 nghìn đồng)/lượng. Ngay cả những thương hiệu vàng nổi tiếng nhất thế giới như Ba chìa khóa của UBS (Thụy Sỹ) cũng chỉ ngang bằng với giá các thương hiệu khác.

“Chỉ có Việt Nam mới xảy ra hiện tượng lạ này, mà tất cả đều xuất phát từ sự độc quyền làm nảy sinh cửa quyền. SJC chỉ là thương hiệu quốc gia, nếu xuất ra thế giới, thì các miếng vàng này cũng chỉ trở thành vàng nguyên liệu và để được định giá, cũng bị qua quá trình soi kiểm kỹ lưỡng”, vị này nhận định.

Ảnh: Thiện Hoàng.

Ngoài ra, vị này còn cho biết thêm thông qua thông tin của Hội đồng vàng thế giới cung cấp cho Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, thì ở các nước khác trên thế giới, không có nơi nào lại chỉ có một DN, một công ty độc quyền vàng ở một quốc gia nào đó. Thường thì một nước sẽ có 4-5, thậm chí là cả chục thương hiệu vàng miếng được cơ quan quản lý cấp phép theo những điều kiện ngặt nghèo. Người dân có quyền lựa chọn thương hiệu có uy tín, có tính cạnh tranh cao. Thị phần của thương hiệu, sự sống của thương hiệu là do chính người dân quyết định.

Kinh nghiệm để tránh mua phải vàng nhái

Trước tình trạng vàng nhái SJC xuất hiện làm hoang mang trong dư luận, trên website của mình, SJC đã đưa ra những kinh nghiệm giúp người dân tránh mua phải vàng nhái. Trong đó, SJC khuyến cáo người dân tới mua vàng ở những nơi bán có uy tín, yêu cầu nơi bán xuất hóa đơn tài chính, ghi số sêri miếng vàng nếu là loại 1 lượng, 5 chỉ, đồng thời nên chọn loại bao bì có màng Hologram chống giả.

Đơn vị này cũng khuyến cáo khách hàng có thể đến mua hàng tại hệ thống bán hàng thuộc Công ty SJC. Đồng thời có thể tiếp cận tư vấn trực tiếp tại các đơn vị của doanh nghiệp này tại Hà Nội, miền Trung, Nha Trang, Tây Nguyên và Cà Mau. Theo SJC, Hologram là loại bao bì mới mà đơn vị này tung ra để tăng cường chống vàng giả, nhái, áp dụng mới từ ngày 22/10/2012 cho các miếng vàng trọng lượng nhỏ loại 5 chỉ, 2 chỉ, 1 chỉ và 0,5 chỉ. Trước đó SJC đã sử dụng vỏ bao Hologram cho vàng miếng 1 lượng từ tháng 10/2011.

L.T.

Đã phát hiện 463 lượng vàng nhái

Theo số liệu do Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) công bố, SJC đã phát hiện 463 lượng vàng nhái trên toàn quốc. Trong số đó, có đến 80% số vàng được xác minh tại Hà Nội. Còn ở TP HCM, con số này ở mức 86 lượng. Ngày 25/10, nhiều người vẫn đổ xô đến chi nhánh SJC miền Bắc để kiểm định vàng. Theo đại diện của đơn vị này, không chỉ người mua vàng SJC qua các cửa hàng vàng nhỏ mà nhiều người trước đây mua vàng chính tại các đại lý của SJC cũng nôn nóng muốn đi kiểm tra chất lượng vàng, cũng như bọc lại bao bì mới để tiện mua bán sau này.

Được biết, sáng 25/10, tại Sài Gòn, Công ty SJC đã có cuộc họp báo công bố và trấn an người dân về tình trạng vàng nhái. Để chống vàng nhái, SJC đã và đang tiến hành đổi bao bì mới cho vàng miếng từ 5 phân đến 1 lượng. Hiện, Ngân hàng Nhà nước đã có văn bản đề nghị Bộ Công an phối hợp điều tra.

L.T.

Hà An
.
.
.