Tràn lan kinh doanh thuốc lá nhập lậu cuối năm

Để đẩy lùi dẫn đến hạn chế hoạt động kinh doanh, buôn bán thuốc lá nhập lậu, không ít ý kiến cho rằng, cần hạ mức truy cứu trách nhiệm hình sự xuống dưới 1.500 bao vì theo quy định, chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với đối tượng buôn lậu từ 1.500 bao trở lên.

Bức tranh đen thuốc lá

Theo thống kê của Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, hiện nay trên địa bàn TP Hà Nội có 42.689 điểm kinh doanh thuốc lá. Thuốc lá ngoại chủ yếu được buôn bán tại các “điểm nóng” như phố Hàng Hành, Nguyễn Siêu, Khâm Thiên, Lê Duẩn… Không khó để mua được thuốc lá nhập lậu trên địa bàn Hà Nội. Khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm Hà Nội từ lâu vốn là “chợ” buôn bán thuốc lá nhập lậu. “Chợ” thuốc lá ngoại này hoạt động từ sáng sớm đến đêm khuya ở góc phố Lương Văn Can, Hàng Hành, Lê Thái Tổ. Cũng có người bán, người mua như bất kỳ chợ nào khác, nhưng có điều, ở “chợ” thuốc lá lậu này người ta không bày bán hàng hóa mà giấu đi ở đâu đó. Thứ được bày duy nhất ở đây là vỏ bao thuốc lá. Khoảng chục người bày ki ốt bán hàng ra sát vỉa hè. Khách đến mua hàng tạt vào lề đường, hỏi bất cứ loại thuốc lá ngoại nào cũng có. Mỗi khi có người mua là người bán lại chạy đi ra một chỗ khuất để lấy hàng, sau đó mang ra cung cấp cho khách.

Một điểm bán thuốc lá ngoại đầu phố Lê Duẩn - đoạn giao cắt với phố Nguyễn Thái Học, khi chúng tôi vừa dừng xe lại, một phụ nữ ngoài 40 bịt khẩu trang đã đon đả: “Mua thuốc gì em?”. Khi biết chúng tôi cần mua loại thuốc lá dành cho phụ nữ thì người phụ nữ liền đưa cho chúng tôi bao thuốc lá Mildseven. Mặc dù là thuốc lá nhập ngoại nhưng trên bao bì không hề có bất cứ loại tem dán kiểm định, chứng minh nguồn gốc xuất xứ, nơi cung cấp hàng hóa… Bà chủ cũng cho biết có thể cung cấp nhiều loại thuốc nhập ngoại khác như: Marlboro, Kent, 555, Hero light… Dọc phố Lê Duẩn, Khâm Thiên… tại không ít quán nước, những bao thuốc lá ngoại nhập lậu đã có mặt khá quen thuộc trên những khay thuốc lá phục vụ khách uống chè chén. 

Lực lượng chức năng kiểm tra hoạt động kinh doanh của một cửa hàng thuốc lá.

Nói về nguồn gốc của những bao thuốc lá nhập lậu trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Thiếu tá Đặng Hồng Dương, Đội phó Đội chống buôn lậu và buôn bán hàng cấm, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, Công an TP Hà Nội cho biết: Nguồn thuốc lá nhập lậu về Hà Nội chủ yếu qua các con đường nhập lậu từ Lào, Trung Quốc… vào Việt Nam thông qua các cửa khẩu như cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị), Móng Cái (Quảng Ninh), Tân Thanh (Lạng Sơn)… Không những thế, thuốc lá ngoại theo quy định chỉ được bán cho khách khi làm thủ tục xuất nhập cảnh tại các cửa hàng miễn thuế nhưng lại được các đối tượng thẩm lậu ra thị trường tự do để kiếm lời.

Kiểm tra chặt, tăng mức xử phạt

Trước tình trạng kinh doanh buôn bán thuốc lá nhập lậu khá tràn lan trên địa bàn Thủ đô Hà Nội như hiện nay, sáng 15/11, Sở Công Thương Hà Nội cùng nhiều ngành chức năng đã tổ chức Hội nghị về các biện pháp đấu tranh, phòng ngừa buôn lậu, vận chuyển kinh doanh thuốc lá nhập lậu.

Tại Hội nghị, Thiếu tá Đặng Hồng Dương cho biết, thực tiễn quá trình đấu tranh với loại tội phạm buôn lậu thuốc lá cho thấy, do lợi nhuận buôn bán thuốc lá rất cao (gấp khoảng 30 lần so với kinh doanh hợp pháp) trong khi đó, pháp luật lại quy định chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với đối tượng buôn lậu từ 1.500 bao trở lên nên các đối tượng này thường tìm cách “lách luật” tức là thường vận chuyển, kinh doanh dưới 1.500 bao thuốc lá hoặc “xé lẻ” cất giấu ở nhiều nơi để tránh bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Từ năm 2009 đến 2013, Đội đã phát hiện xử lý 375 vụ, 418 đối tượng trong đó khởi tố được 47 vụ, 68 đối tượng, xử lý hành chính 328 vụ, 298 đối tượng. Gần đây nhất, ngày 1/11, Đội đã bắt quả tang đối tượng Đặng Ngọc Đức, trú tại ngõ 306 phố Tây Sơn, quận Đống Đa, Hà Nội đang bán 3 cây thuốc lá ngoại, Khám xét khẩn cấp nơi ở của Đức tại số nhà 410 Tây Sơn, Hà Nội, cơ quan điều tra phát hiện và thu giữ thêm 3.110 bao thuốc lá ngoại. Công an TP Hà Nội đã ra lệnh bắt giữ đối với Đức về hành vi buôn bán hàng cấm.

Nói về những “điểm nóng” kinh doanh thuốc lá nhập lậu trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, Hà Nội như phố Hàng Hành, Nguyễn Siêu… ông Lưu Bách Chiến, Đội trưởng Đội QLTT số 2, Chi cục QLTT Hà Nội cho biết, những người kinh doanh, buôn bán thuốc lá nhập lậu dùng nhiều thủ đoạn tinh vi để đối phó với cơ quan chức năng như không bày bán thuốc lá mà cất giấu ở các hốc cây, cột điện, trong công trường để không bị bắt quả tang. Các hộ bán lẻ thuốc lá cũng thường bán kèm nhiều mặt hàng, địa điểm kinh doanh gắn liền với nhà ở. Phần lớn người bán hàng đều từ nơi khác đến đây kinh doanh nên khó khăn cho công tác xử lý. Mặc dù vậy, lực lượng Công an, Quản lý thị trường liên tục tổ chức các đợt quét vét và thu giữ, xử lý lượng lớn hàng lậu nhưng chưa xóa sổ được các điểm này.

Những tháng cuối năm, khi nhu cầu tiêu thụ hàng hoá tăng kéo theo hoạt động vận chuyển, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng lậu tăng, bà Nguyễn Thị Như Mai, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, Phó Trưởng ban Thường trực Ban chỉ đạo 127/TP nhấn mạnh, cần tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu, tàng trữ, vận chuyển, kinh doanh thuốc lá nhập lậu, chủ động phối hợp liên ngành quận, huyện, thị xã, kiểm soát địa bàn trọng điểm, các điểm kinh doanh lớn và các đầu nậu cung cấp ra thị trường. Bên cạnh đó, cũng cần có văn bản giao lực lượng chuyên trách, gắn trách nhiệm cụ thể cho xã phường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, xoá bỏ một cách triệt để các “điểm nóng” như “chợ” thuốc lá lậu tại phố Hàng Hành, Nguyễn Siêu, Lê Duẩn, Khâm Thiên… Có sự vào cuộc quyết liệt của các ngành, các cấp, hoạt động buôn bán, vận chuyển, kinh doanh thuốc lá nhập lậu mới bị đẩy lùi.

Đồng tình quan điểm này, Thiếu tá Đặng Hồng Dương cũng đưa ra ý kiến: Các cơ quan chức năng nên xem xét hạ mức số lượng để truy cứu trách nhiệm hình sự xuống dưới 1.500 bao. Có như vậy mới đủ sức răn đe đối với các đối tượng buôn lậu thuốc lá.