Tổng Giám đốc Viseri: Xài tiền Nhà nước như… “tằm ăn rỗi”

Những phi vụ ném tiền qua cửa sổ

Trong 2 năm 2000 - 2001, khi đang là Giám đốc Công ty Dệt may lụa tơ tằm 2/9, ông Dương Xuân Túy đã ký 5 hợp đồng bán lụa tơ tằm cho Công ty Nam San (Hàn Quốc) với tổng trị giá hàng hóa 37.011 mét, trị giá 478.328.750 đồng (tương đương 32 ngàn USD).

Điều đáng nói là khi thực hiện 5 hợp đồng này, ông Túy đã không yêu cầu khách hàng mở L/C tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam cũng không yêu cầu khách đặt cọc hay mua đến đâu thanh toán đến đó.

Hậu quả của phi vụ mua bán này là đối tác Hàn Quốc chỉ trả có 239.163.165 đồng, số tiền hơn 239 triệu đồng còn lại... "bùng" luôn. Mặc dù bị đối tác nợ tiền, nhưng ông Túy cũng không có biện pháp thu hồi.

Đầu năm 2003, ông Túy được đề bạt làm Tổng giám đốc Viseri, người thay là ông Nguyễn Trung Hiếu đã phải ôm khoản nợ này. Mặc dù suốt từ đó đến nay, ông Hiếu đã 21 lần gửi văn bản đòi nợ nhưng Công ty Nam San vẫn “mất tăm”. 

Nhưng số tiền bị mất trong phi vụ này chưa là gì so với những vụ làm ăn khác của Viseri. Năm 2003, Chủ tịch HĐQT Viseri Phạm Ngọc Tuất và Tổng giám đốc Dương Xuân Túy mời ông Tăng Xuân Bình, Giám đốc Công ty TNHH Kiều Hưng (Trung Quốc) sang thực hiện “liên doanh” và chỉ định ông Bình vào chức Giám đốc Trung tâm Nâng cấp chất lượng giống tằm (đơn vị hạch toán báo sổ trực thuộc Tổng Công ty được xây dựng trên chính nền của Công ty Giống tằm Bảo Lộc).

Thời điểm đó, mặc dù Viseri đang cạn kiệt về vốn nhưng lãnh đạo Tổng Công ty vẫn quyết định đầu tư gần 2 tỉ đồng.

Tại sao ông Tăng Xuân Bình lại được lãnh đạo Viseri tin tưởng như vậy? Lý lịch trích ngang của ông Tăng Xuân Bình như thế này: dân tộc Hán; văn hóa: Sơ tiểu học, ở tại Đông Hưng Trấn Đông, thị trấn Đông Hưng.

Kết quả điều tra tháng 11/2002 của Cục Quản lý Hành chính Công - thương - nghiệp cảng Phòng Thành thì ông Tăng Xuân Bình không có giấy phép kinh doanh giống tằm và giả mạo địa chỉ, tên xưởng của người khác. Vì vậy cơ quan này đã quyết định ra lệnh đình chỉ kinh doanh và xử phạt  vì không có giấy phép kinh doanh.  

Còn theo kết quả xác minh ngày 4/4/2004 của PA17 Công an tỉnh Lâm Đồng thì (trích nguyên văn): “Qua xem xét những thông tin bước đầu về Tăng Xuân Bình, chúng tôi thấy thị xã Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc không có đường phố nào mang tên “Đông Hưng” như địa chỉ ghi trong hợp đồng mua bán trứng giống tằm dâu số 01/6/2003/HĐ-DTT ký ngày 9/6/2003.

Về Công ty Mậu dịch TNHH Kiều Hưng tại thị xã Đông Hưng, Quảng Tây, Trung Quốc, hiện công ty đã phá sản không còn hoạt động nữa”.

Thanh tra Bộ NN &PTNT đã kết luận việc thành lập Trung tâm Giống tằm và thực hiện Dự án nâng cao chất lượng giống tằm chưa được Bộ NN&PTNT phê duyệt là sai nguyên tắc; việc chọn ông Tăng Xuân Bình làm đối tác sản xuất trứng giống không có cơ sở pháp lý, không đủ tiêu chuẩn chuyên gia. Một người như vậy mà lại được tin tưởng giao trọng trách Giám đốc Trung tâm Giống tằm quả là điều khó hiểu.

Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đây. Chính ông Túy đã ký hợp đồng mua thiết bị giống tằm với Công ty Kiều Hưng của ông Tăng Xuân Bình. Tổng giá trị hợp đồng là 191.200 nhân dân tệ (NDT), trong đó, thiết bị được mua là 2 buồng lạnh trị giá 150 ngàn NDT, tương đương 300 triệu đồng (chưa kể chi phí vận chuyển, lắp đặt).

Tuy nhiên, trước khi ký hợp đồng, Viseri không hề chào giá theo quy định. Thậm chí, hợp đồng được ký kết trong khi không có báo giá của bên bán. Ngay trước khi hợp đồng được ký kết, cán bộ nhân viên Viseri đã có ý kiến phản đối vì 2 ký do: Thứ nhất, việc mang tiền mặt qua biên giới để mua là không hợp lý. Thứ hai, giá thiết bị là quá đắt...

Sau khi vụ việc này vỡ lở, cơ quan chức năng đã tiến hành giám định lại giá trị thiết bị. Kết quả giám định cho thấy giá trị của 2 buồng lạnh tại thời điểm nhập khẩu chỉ gần 130 triệu đồng (chưa bằng nửa giá mua). Tính tổng các khoản chi phí khác thì chỉ riêng hợp đồng này, Viseri phải gánh chịu thiệt hại 200 triệu đồng.

Sang giai đoạn sản xuất và nhập khẩu trứng giống tằm Trung Quốc, những bê bối còn tệ hại hơn. Trong lá đơn tố cáo gửi cơ quan chức năng,  ông Lê Xuân Mậu, Trưởng phòng Kế hoạch của Viseri cho biết giá cả, số lượng của việc nhập và sản xuất trứng tằm đều do “một tay” ông Túy tiến hành.

Khi những lô trứng được nhập về Việt Nam để sản xuất giống, cán bộ nhân viên Viseri mới chết đứng vì giá thì cao mà chất lượng thì: Trứng cấp I bị bệnh gai; trứng cấp II sức sống quá yếu. Kết quả hầu hết các cơ sở nuôi tằm đều phải bỏ cuộc. Hơn 18.000 hộp trứng phải hủy.

Không những thế, các loại giống cấp I được nhập hoàn toàn không có giấy phép. Trứng cấp II có giấy phép nhưng lại không có xuất xứ, đây là hành vi vi phạm Luật Hải quan, Luật Thương mại. Với phi vụ này, Viseri chịu thêm khoản thiệt hại 642 triệu đồng.

Do làm ăn thua lỗ, nên tháng 11/2004, Trung tâm Giống tằm phải giải thể với hậu quả để lại là khoản lỗ hơn 941,4 triệu đồng. Điều đáng nói là dù thiệt hại của hành vi làm trái do Chủ tịch HĐQT Phạm Ngọc Tuất và Tổng giám đốc Dương Xuân Túy đã được xác định, nhưng những sai phạm này mới chỉ bị xử lý về hành chính, còn bồi thường thiệt hại về vật chất chưa được tiến hành.

Một chữ ký mất cả chục tỉ đồng

Nhắc tới những thiệt hại nặng nề của Viseri do cung cách lãnh đạo kỳ quặc của ông Dương Xuân Túy phải nhắc tới vụ hợp đồng xe tơ giữa Viseri với  đối tác Matsumura (Nhật Bản).

Viseri có 5 nhà máy xe tơ với công suất khoảng 1.000 tấn sản phẩm/năm. Từ năm 1999 đến 2004, Viseri ký hợp đồng gia công xe tơ 33 mặt hàng cho Matsumura và đều có lãi. 

Ngày 19/8/2004, Tổng giám đốc Dương Xuân Túy họp với ông Matsunaga, Giám đốc điều hành Công ty Matsumura. Cùng họp còn có Kế toán trưởng Phạm Ngọc và Trưởng phòng Kinh doanh Nguyễn Tiến Dũng.

Trong buổi làm việc, Matsumura đề nghị giảm giá gia công xe tơ từ 15 đến 25% và mở rộng sản xuất kinh doanh nhưng Viseri không đồng ý với đề xuất này, nếu có giảm thì chỉ giảm từ  7 đến 8% và chỉ với một số mặt hàng, kèm theo điều kiện phải họp thống nhất mở thêm một số mặt hàng và phải hết năm 2004 mới thực hiện. đồng thời còn phải họp để đi tới thống nhất; đồng ý việc mở rộng thêm mặt hàng.

Tuy nhiên, sau đó 2 tháng, ngày 15/10/2004, lại xuất hiện biên bản họp  và ghi nhớ thỏa thuận với nội dung đi ngược lại với những gì đã diễn ra. Trong biên bản này, phía Viseri ngoài 3 cán bộ kể trên còn có thêm Giám đốc Công ty Sản xuất kinh doanh và xuất nhập khẩu tơ tằm Phạm Sỹ Toán, với nội dung  thỏa thuận điều chỉnh 21 mặt hàng tơ xe được áp dụng từ ngày 1/1/2005.

Thực tế còn tệ hơn, bởi theo báo cáo của Phòng Tài chính - kế toán Viseri, cả 33/33 mặt hàng đều được giảm giá gia công, trong đó có tới 30/33 mặt hàng giảm giá từ 6 đến 22,73%. Không những thế còn giảm phí xuất khẩu đi Nhật và các nước ngoài Nhật Bản.

Trước năm 2005, mỗi kilôgam tơ xuất khẩu đến Nhật Bản là 1USD thì điều chỉnh chỉ còn 0,3USD/kg; đi các nước ngoài Nhật Bản từ 0,5USD/kg xuống còn 0,2USD/kg. Tuy nhiên, khi làm việc với cơ quan chức năng, cả ông Dũng và ông Ngọc đều khẳng định không tham gia cuộc họp này.

Việc điều chỉnh giảm giá gia công tơ xe chỉ có ông Túy và ông Toán  và đối tác Nhật Bản thỏa thuận. Đây là việc làm vi phạm nguyên tắc quản lý kinh tế, gây thiệt hại nghiêm trọng bởi việc giảm giá gia công tơ xe phải thông qua Hội đồng quản trị. 

Theo tính toán của cơ quan chức năng, căn cứ báo cáo sản xuất kinh doanh từ năm 2005 đến hết 6 tháng năm 2007, Viseri sản xuất được 2.052 tấn tơ xe, trong đó xuất khẩu đi Nhật là 738 tấn, xuất đi các nước khác: 1.194 tấn thì số tiền Viseri bị thiệt hại do điều chỉnh giá lên tới 13,996 tỉ đồng. 

Cơ quan chức năng đã khẳng định việc đàm phán dẫn đến hạ giá gia công tơ xe của ông Túy là “vi phạm nguyên tắc quản lý kinh tế gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản” và đây là “những dấu hiệu vi phạm pháp luật”... 

Ngoài việc giảm giá hàng loạt, Tổng giám đốc Túy còn tự ý điều chỉnh các điều khoản của hợp đồng theo hướng “có lợi cho đối tác”. Đơn cử như đối với quy định về đóng gói.

Theo hợp đồng cũ thì bao bì đóng gói chỉ 1 lớp theo quy cách xuất khẩu, nay được điều chỉnh lại là “đóng gói theo yêu cầu của đối tác”. Ngay sau thỏa thuận này, phía “đối tác” lập tức yêu cầu các nhà máy phải đặt mua bao bì 2 lớp và khối lượng thùng hàng các tông chỉ còn chứa được 50 - 60% khối lượng so với trước.

Không chỉ tự mình làm thất thoát tài sản Nhà nước thông qua những hợp đồng kỳ quặc như đã nêu trên, ông Túy còn bao che để con trai mình là Dương Anh Thi chiếm dụng hơn 300 triệu đồng của... Viseri.

Thi nguyên là Phó phòng Kinh doanh của Công ty Dệt lụa tơ tằm 2/9. Với chức năng của phòng là tổ chức sản xuất kinh doanh và bán hàng. Qua 6 lần Dương Anh Thi nhận hàng dệt lụa tơ tằm của Công ty 2/9 là 13.919 mét và nhận tiền của khách hàng gần 290 triệu đồng. Tổng cộng là 953.741.358 đồng.

Hết tháng 6/2006, Dương Anh Thi đã trả 677,1 triệu đồng, còn nợ 276,5 triệu đồng. Mặc dù Công ty 2/9 đã nhiều lần có văn bản thông báo nợ nhưng Dương Anh Thi vẫn không trả.

Đầu năm 2006, Dương Anh Thi chuyển sang Viseri, ký hợp đồng nhận khoán một gian hàng tại 28 Mạc Đĩnh Chi, quận 1, TP HCM để kinh doanh sản phẩm vải lụa, quần áo và các sản phẩm của Tổng Công ty Dâu tằm tơ Việt Nam với giá 6 triệu đồng/tháng.

Quá trình nhận khoán, Thi đã nhận hàng trị giá 126.686.200 đồng và 36 triệu đồng tiền thuê mặt bằng, mới trả 100 triệu đồng, còn nợ 62 triệu đồng. Mặc dù Văn phòng Viseri đã có văn bản thông báo thu hồi công nợ nhưng Dương Anh Thi vẫn không trả.

Việc dây dưa nợ của con trai, ông Túy đều biết nhưng không có biện pháp chỉ đạo cấp dưới thu hồi nợ và yêu cầu con trả nợ.

Cho tới thời điểm này, Viseri đang ngập trong các khoản nợ và đang phải sắp xếp, chuyển đổi hình thức các đơn vị thành viên làm ăn thua lỗ, phá sản