Hàng hóa Việt Nam xâm nhập hệ thống bán lẻ thế giới:

Thiếu liên kết, cơ hội sẽ vuột khỏi tay

Thứ Ba, 17/03/2009, 13:59
Liên tiếp các cuộc viếng thăm và tìm hiểu môi trường sản xuất tại Việt Nam của lãnh đạo các đại siêu thị, các nhà nhập khẩu… uy tín thế giới thời gian qua đã mở ra triển vọng khả quan cho hàng hóa trong nước xâm nhập vào hệ thống bán lẻ ở các quốc gia khác…

Vượt qua những hàng rào thương mại phức tạp và chi tiết để được tham gia chuỗi cung ứng cho các hệ thống bán lẻ quy mô, uy tín đang là lựa chọn mới mẻ của doanh nghiệp Việt Nam trong sân chơi toàn cầu.

Xâm nhập thị trường bán lẻ thế giới: Cơ hội đã có

Chuyến khảo sát của ông Mark Jones - Tổng Giám đốc thị trường Tập đoàn siêu thị Woolworths (Australia) đã thu được những kết quả khả quan. Theo Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương), sau khi tiếp xúc với các doanh nghiệp xuất khẩu, các nhà sản xuất tại Hà Nội và TP. HCM, ông Mark Jones thông báo, nếu không có gì thay đổi, Woolworths sẽ tiến hành nhập khẩu hàng hóa Việt Nam ngay trong năm 2009.

Trước mắt, Woolworths quan tâm tới các mặt hàng nông sản như café, hạt điều, hoa quả đóng hộp… vốn là thế mạnh của nước ta. Trở thành nhà cung cấp cho Woolworths, tức sản phẩm Việt Nam sẽ có mặt trong chuỗi 700 siêu thị phân bố trên toàn nước Australia, với khoảng 13 triệu lượt khách hàng qua lại mỗi tuần cùng tốc độ tăng trưởng trung bình 10% một năm. Đây là cơ hội lớn để nâng cao vị thế, tăng cường khả năng cạnh tranh cho hàng hóa có xuất xứ Việt Nam, theo đánh giá của Cục Xúc tiến thương mại.

Không chỉ thị trường lớn và khó tính như Australia, nước láng giềng Campuchia cũng đang gia tăng tiến độ tìm kiếm các nhà xuất khẩu từ Việt Nam. Vẫn theo Cục Xúc tiến thương mại, Chủ tịch Hiệp hội Kinh tế Campuchia Chan Sophal cho rằng, vì nhiều lý do khách quan, DN nước này đang phải mở rộng liên kết với các đối tác nhập khẩu, nhất là từ Việt Nam để thay thế cho bạn hàng Thái Lan.

Kim ngạch buôn bán hai chiều giữa Việt Nam và Campuchia đạt 1,2 tỷ USD vào năm 2007 và vượt mức 1,7 tỷ USD trong năm 2008. Năm 2009, dự kiến con số này sẽ tăng trưởng đột biến vì thỏa thuận thương mại song phương đã được ký kết, cũng như hiệp định miễn thị thực nhập cảnh cho công dân hai nước có hiệu lực ngay vào cuối năm ngoái.

Dẫu Campuchia là thị trường nhỏ, chỉ với hơn 13 triệu người, nhưng người tiêu dùng lại cởi mở, không quá khắt khe, "kén cá chọn canh". Đây sẽ là thuận lợi giúp hàng hóa Việt Nam dễ tiếp cận và được chấp nhận, được ưu ái hơn trong hệ thống bán lẻ của nước này.

Cách Việt Nam nửa vòng trái đất, các nhà bán lẻ Brazil cũng đang mở rộng cửa chào đón nguồn hàng Việt Nam. Nhận định sau khi trở về từ Diễn đàn DN Việt Nam - Brazil vừa diễn ra tại thủ đô Brasilia, ông Nguyễn Hữu Thắng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) cho rằng: DN Brazil đang quan tâm tới nhiều sản phẩm của chúng ta như hàng may mặc, kim khí gia dụng, thực phẩm chế biến, đồ uống, hàng thủ công mỹ nghệ, gốm sứ…

Trước mắt, phía bạn đã đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các nước bị điều tra chống bán phá giá giày và xét duyệt cho phép 60 DN xuất khẩu thủy sản Việt Nam được đưa hàng trực tiếp sang Brazil. Đây là những động thái khởi đầu khá tích cực, thân thiện, tạo thêm sự tự tin cho hàng xuất khẩu nước ta thâm nhập thị trường có tới 190 triệu dân như Brazil

DN trong nước thiếu tinh thần hỗ trợ, hợp tác

Lợi thế về giá cả, nguồn hàng phong phú và khả năng ứng đối nhanh nhạy với đòi hỏi của các đối tác, khiến việc tìm nguồn hàng ngay tại Việt Nam đang là mục tiêu của nhiều đầu mối nhập khẩu, nhiều "đại gia" bán lẻ nước ngoài.

Suy thoái kinh tế cũng thúc đẩy những hệ thống siêu thị lớn tiến hành "mua hàng tận gốc" để "bán tận ngọn" mà không thông qua các khâu trung gian để giảm chi phí, hạ giá thành.

"Tuy nhiên, con đường xuất ngoại không hề "hanh thông" cho hàng hóa Việt Nam, nếu sự liên kết của các DN, các nhà sản xuất trong nước chưa được xem xét và đề cao đúng đắn. DN Việt Nam vẫn tâm lý mạnh ai nấy thắng, ai nhanh chân thì giành được lợi thế, mà chưa hề tính toán đến lợi ích toàn cục, đồng bộ", chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan khẳng định.

Đã vượt qua được những cuộc kiểm định chặt chẽ về chất lượng, an toàn sản xuất, và cả vệ sinh thực phẩm, nhưng sản phẩm trong nước đôi khi bị ách tắc ngay tại cảng nước ngoài chỉ vì những lý do lẽ ra đã có thể khắc phục được. Những rủi ro mà quả thanh long phải chịu khi tiếp cận thị trường Mỹ là ví dụ điển hình.

Không lâu sau niềm vui của những lô hàng thanh long đầu tiên cập bến cảng Long Beach, California, được nhập cảnh và phân phối trong hệ thống siêu thị vốn rất kỹ tính của nước này, Bộ Công thương lại vừa cho biết, phía Mỹ đã tạm ngừng tiếp nhận thanh long Việt Nam.

Bộ Công thương nhấn mạnh, nguyên nhân không phải từ chất lượng quả thanh long, mà do chính các DN trong nước. Cơ quan kiểm dịch động thực vật Mỹ quy định các lô hàng thanh long nhập vào Mỹ phải đảm bảo đã qua phóng xạ, và ủy thác quá trình này cho Công ty cổ phần Sơn Sơn.

Việt Nam là quốc gia thứ ba tại châu Á (sau Thái Lan và Ấn Độ) được phép thực hiện phần việc này ngay tại nước mình.

Tuy nhiên, mới đây Công ty Sơn Sơn lấy lý do sửa chữa nhà xưởng để đơn phương từ chối tiếp nhận chiếu xạ thanh long. Điều này khiến nhiều DN bị động, trở tay không kịp, và dẫn tới việc xuất khẩu mặt hàng nông sản này vào Mỹ tạm thời bị ách tắc.

Các nhà bán lẻ, các đầu mối nhập khẩu hàng hóa trên thế giới đang ngắm nghía, quan tâm hết mực tới sản phẩm có xuất xứ Việt Nam. Nhưng để những mặt hàng "made in Việt Nam" có thể kiêu hãnh nằm trên các giá, kệ tại những siêu thị lớn của các nước, phụ thuộc rất nhiều vào ý chí, đôi khi chỉ là chủ quan của chính các DN trong nước

N. H. Sen
.
.
.