Phó Tổng giám đốc PMU 18 và nỗi đau phía sau món quà 500 triệu đồng

>> Chuyển tội danh từ tham ô sang lợi dụng chức vụ đối với Bùi Tiến Dũng

Trong vụ án tham ô tài sản xảy ra tại dự án cầu Bãi Cháy, ông Quý không phải là chủ mưu, không tham gia với vai trò giúp sức và cũng không liên quan gì đến việc làm sai phạm của Bùi Tiến Dũng và các đồng phạm nhằm rút tiền bất hợp pháp của Nhà nước. Thế nhưng ông vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự và phải hầu tòa vì lý do: Nhận của sếp một số tiền lớn bằng nguồn bất hợp pháp. Khi sếp và các thuộc cấp bị bắt, ông Quý đã nhận ra sai lầm nhưng vì không muốn trả lại số tiền đã nhận nên ông đã phải trả một cái giá quá đắt.

Phiên tòa xét xử vụ án tham ô tài sản ở dự án cầu Bãi Cháy (Quảng Ninh) đã diễn ra được 5 ngày tại TAND TP Hà Nội. Có 9 bị cáo phải hầu tòa trong vụ án này, trong đó có ông Đỗ Kim Quý, 66 tuổi, trú tại xã Xuân Đỉnh, huyện Từ Liêm, TP Hà Nội. Ông Quý nguyên là Phó Tổng giám đốc Ban Quản lý các dự án 18 (PMU 18) bị truy tố về tội "tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có".

So với thời điểm mới bị cơ quan điều tra triệu tập để lấy lời khai cách đây 5 năm, khi xuất hiện tại phiên tòa, ông Quý đã yếu hơn rất nhiều. Trong lúc vị đại diện Viện Kiểm sát công bố cáo trạng, các bị cáo khác phải đứng để nghe thì ông Quý được ưu tiên ngồi (do sức khỏe yếu). Mỗi khi phải đứng trước vành móng ngựa trả lời thẩm vấn của HĐXX, các bị cáo từng là cấp dưới của ông đều phải giúp đỡ để ông có thể đứng vững.

Trong 5 ngày xét xử, bị cáo Đỗ Kim Quý (trái) và bị cáo Bùi Tiến Dũng luôn thể hiện tâm trạng trái ngược nhau.

Cuối phiên xử hằng ngày, thay cho việc tự đi thì ông Quý đều được người thân dìu ra xe để về nhà (ông được tại ngoại). Có lẽ, những người tham dự phiên tòa đều cảm thấy đáng thương cho ông hơn là giận. Có trách là trách ở sự thiếu quyết đoán của ông, một người đã nhiều năm làm công tác quản lý nhưng đến thời điểm cần thể hiện bản lĩnh vững vàng thì ông lại không làm được.

Chính từ cách nhìn nhận và xử lý vấn đề lúng túng ranh giới giữa "tội" và "tình" mà ông đã vướng vào vòng lao lý và phải gánh chịu hậu quả như điều tất yếu của một người vi phạm pháp luật.

Nguyên nhân đến với con đường phạm tội của ông Quý cũng là bài học cay đắng. Đó là việc ông không đủ bản lĩnh để từ chối món quà trị giá 500 triệu đồng của Bùi Tiến Dũng, khi đó là Tổng Giám đốc PMU 18 bồi dưỡng trước ngày ông nhận quyết định nghỉ hưu.

Được bổ nhiệm chức danh Phó Tổng Giám đốc PMU 18 từ tháng 12/1998, ông Quý được Bùi Tiến Dũng phân công theo dõi phần kỹ thuật, tiến độ thi công xây dựng cầu Bãi Cháy và trực tiếp phụ trách Phòng triển khai các dự án 6. Trong những năm công tác, ông Quý đã thực hiện tốt vai trò gương mẫu của một cán bộ, đảng viên, nhất là trong một môi trường nhạy cảm liên quan đến các dự án của Nhà nước có mức đầu tư lớn như PMU 18.

Khoảng tháng 4/2005, trong lúc giải lao tại một cuộc họp giao ban, Bùi Tiến Dũng vào phòng của Trưởng phòng triển khai các dự án 6 để uống nước. Trong phòng lúc đó có Trưởng phòng, một số nhân viên của phòng và ông Quý. Tại đây, Bùi Tiến Dũng nói với Trưởng phòng triển khai các dự án 6: "Anh Quý sắp về hưu, chú lo cho anh ấy 500 triệu đồng".

Thực hiện chỉ đạo của Bùi Tiến Dũng, Trưởng phòng triển khai các dự án 6 yêu cầu cấp dưới là Nghiêm Phú Sơn và Nguyễn Công Dũng chuẩn bị 500 triệu đồng. Trực tiếp đưa số tiền này cho ông Quý, Trưởng phòng triển khai các dự án 6 nói: "Anh Bùi Tiến Dũng chỉ đạo cháu mang số tiền này đến bồi dưỡng chú trước khi chú nghỉ hưu". Cầm tiền trong tay, ông Quý bảo: "Số tiền lớn quá nhỉ. Cho chú gửi lời cảm ơn anh Dũng và Phòng triển khai các dự án 6 nhé!"…

Trong những ngày thẩm vấn tại tòa, ông Quý dù thừa nhận: "Dù biết số tiền Bùi Tiến Dũng cho được lấy từ nguồn bất hợp pháp, nhưng do nể nang nên tôi vẫn nhận".

Cũng theo lời khai của ông Quý tại phiên xử, tuy được phân công phụ trách Phòng triển khai các dự án 6, nhưng ông không trực tiếp thanh toán dự án xây dựng cầu Bãi Cháy nên không kiểm soát được việc chi - thu. Khi nghe Bùi Tiến Dũng nói với cấp dưới chuẩn bị 500 triệu đồng cho ông trước khi nghỉ hưu, ông rất phân vân vì ông biết, Phòng triển khai các dự án 6 không có nguồn thu lớn. Số tiền 500 triệu đồng mà Bùi Tiến Dũng cho ông sẽ phải rút bất hợp pháp từ một nguồn nào đó.

Khi Bùi Tiến Dũng và đồng phạm bị cơ quan Công an bắt, ông Quý muốn đến cơ quan điều tra khai báo nhưng vì hám lợi nên đã không đến. Số tiền đã nhận của Bùi Tiến Dũng, ông Quý sử dụng để mua xe ôtô mang tên người khác. Chỉ đến khi hành vi nhận tiền bất hợp pháp của ông bị phát giác và cơ quan điều tra triệu tập thì ông Quý mới thành khẩn đem nộp số tiền 500 triệu đồng để khắc phục một phần hậu quả…

Ông Quý có hành vi vi phạm pháp luật, điều đó đã được khẳng định không chỉ qua những lời thừa nhận của ông với HĐXX cũng như lời khai của ông trước cơ quan điều tra mà còn qua lời khai của nhiều bị cáo tại phiên xử. Và đương nhiên, hành vi phạm tội của ông Quý sẽ bị pháp luật xử phạt tương xứng với tội danh.

Nhưng điều chúng tôi muốn nói qua vụ án này là, nếu như ông Quý tỉnh táo hơn trước "sự quan tâm đặc biệt" của Bùi Tiến Dũng thì chắc hẳn trước ngày nghỉ hưu, ông Quý sẽ không phải nhận một kết cục buồn sau bao năm cống hiến cho ngành Giao thông vận tải. Món quà 500 triệu đồng và nỗi đau cuối đời của nguyên Phó Tổng giám đốc PMU 18 chắc chắn sẽ là bài học cho những người mất cảnh giác trước sự cám dỗ của đồng tiền để phải trả giá bằng những hậu quả khôn lường